ISO mu AATCC mi? Akredite Bir Tekstil Laboratuvarı Kurarken Bilinmesi Gerekenler

Tekstil sektöründe laboratuvar yatırımı planlayan firmaların en sık karşılaştığı sorulardan biri şudur:

"Laboratuvarımızı Avrupa standartlarına göre mi kurmalıyız, yoksa Amerika standartlarına göre mi?"

Bu sorunun cevabı sanıldığı kadar basit değildir.

Çünkü günümüzde tekstil laboratuvarları artık yalnızca test yapan birimler değil; marka onay süreçlerini yöneten, ürün geliştirmeyi hızlandıran, müşteri şikayetlerini azaltan ve kaliteyi standartlaştıran stratejik merkezler haline gelmiştir.

Yanlış planlanan bir laboratuvar, milyonlarca dolarlık üretim yapan bir işletmede ciddi zaman ve maliyet kayıplarına neden olabilir.

Doğru planlanan bir laboratuvar ise aynı ekipman yatırımı ile çok daha yüksek verimlilik sağlayabilir.

Önce Şu Soruyu Sormalısınız: Kime Üretim Yapıyorsunuz?

Laboratuvar tasarımına başlamadan önce cevaplanması gereken ilk soru:

"Hangi markalara veya hangi pazarlara üretim yapıyoruz?"

olmalıdır.

Çünkü Avrupa merkezli markalar ile Amerika merkezli markaların test beklentileri aynı değildir.

Örneğin;

• Zara

• Inditex Grubu

• Mango

• H&M

• Decathlon

• C&A

• Primark

gibi Avrupa merkezli markalar ağırlıklı olarak ISO ve EN ISO standartlarını talep etmektedir.

Buna karşılık;

• Walmart

• Target

• PVH

• VF Corporation

• Under Armour

• Columbia

• Hanes

gibi Amerika merkezli markalar AATCC ve ASTM metodolojilerini kullanmaktadır.

Türkiye'de ise birçok üretici aynı anda hem Avrupa hem Amerika pazarına çalışmaktadır.

Özellikle;

• LC Waikiki

• DeFacto

• Koton

• Mavi

• Boyner tedarikçileri

• İhracatçı örme ve dokuma üreticileri

hem ISO hem de müşteri bazlı özel prosedürleri karşılayabilecek laboratuvar altyapılarına ihtiyaç duymaktadır.

ISO, AATCC, ASTM ve DIN Arasındaki Temel Fark Nedir?

Bu dört isim sıklıkla birbirine karıştırılır.

ISO

ISO (International Organization for Standardization), dünya genelinde kabul gören uluslararası standartları oluşturur.

Tekstil sektöründe;

• Yıkama Haslığı

• Sürtme Haslığı

• Ter Haslığı

• Işık Haslığı

• Fiziksel Performans Testleri

• Laboratuvar Ortam Şartları

gibi yüzlerce standardı kapsamaktadır.

AATCC

AATCC (American Association of Textile Chemists and Colorists), 1921 yılından beri tekstil sektörüne yönelik test metodolojileri geliştirmektedir ve özellikle renk haslığı testleri konusunda dünyanın en önemli organizasyonlarından biridir.

Bugün;

• AATCC 61 (Washing Fastness)

• AATCC 8 (Crocking Fastness)

• AATCC 15 (Perspiration Fastness)

• AATCC 16 (Light Fastness)

gibi standartlar dünya çapında kullanılmaktadır.

ASTM

ASTM (American Society for Testing and Materials), yalnızca tekstil değil birçok endüstri için teknik standartlar yayınlamaktadır.

Tekstil tarafında özellikle;

• Fiziksel testler

• Çekme mukavemeti

• Yırtılma mukavemeti

• Hava geçirgenliği

• Boncuklanma

• Aşınma performansı

alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

DIN

DIN (Deutsches Institut für Normung), Almanya'nın ulusal standart kuruluşudur.

Bugün Avrupa'da kullanılan birçok eski DIN standardı zaman içerisinde ISO ve EN ISO sistemlerine entegre edilmiştir.

Bu nedenle günümüzde laboratuvarlarda sıklıkla:

• DIN EN ISO

• EN ISO

formatında standartlarla karşılaşılır.

Aynı Kumaş Neden ISO ve AATCC Testlerinde Farklı Sonuç Verebilir?

Bu durum laboratuvarlarda en çok yanlış anlaşılan konulardan biridir.

Örneğin bir kumaşın yıkama haslığı hem:

• ISO 105-C06

hem de

• AATCC 61

ile test edilebilir.

Ancak;

• Kullanılan deterjanlar

• Banyo hacmi

• Mekanik etki

• Yıkama süresi

• Komşu kumaş yapısı

• Değerlendirme kriterleri

birbirinden farklıdır.

Bu nedenle aynı kumaş farklı sonuçlar verebilir.

Bu durum bir laboratuvar hatası değildir.

Standartların farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

Akredite Bir Fizik Laboratuvarında Hangi Sistemler Bulunmalıdır?

Modern bir fizik laboratuvarında yalnızca birkaç temel cihaz bulunması artık yeterli değildir.

Global markaların beklentileri sürekli artmaktadır.

Güncel bir laboratuvarda genellikle:

Martindale AXYZ

• Aşınma Direnci (Abrasion)

• Boncuklanma Direnci (Pilling)

testleri için kullanılmaktadır.

11 bağımsız test istasyonu sayesinde yüksek numune kapasitesi sunar.

Opti-Pill

• ICI Pilling Box

• Snagging

• Marks & Spencer Pilling Testleri

gibi çoklu metodolojileri destekler.

Random Tumble Pilling Tester

Özellikle ASTM D3512 standardı kapsamında Amerikan pazarına yönelik boncuklanma testlerinde tercih edilmektedir.

Opti-Air

• ASTM D737

• ISO 9237

standartlarına göre hava geçirgenliği testlerini gerçekleştirir.

Elmendorf Sistemleri

• Yırtılma Mukavemeti

ölçümlerinde kullanılmaktadır.

Akredite Bir Haslık Laboratuvarında Hangi Sistemler Bulunmalıdır?

Haslık laboratuvarları günümüzde yalnızca yıkama haslığı yapan alanlar olmaktan çıkmıştır.

Profesyonel bir laboratuvarda genellikle:

Washtec

• ISO 105

• AATCC 61

kapsamındaki yıkama haslığı testleri için kullanılmaktadır.

Durawash

Özellikle:

• Marks & Spencer

• Next

• H&M

gibi markaların dayanıklılık ve tekrar yıkama prosedürlerinde önemli rol oynar.

Crocktec Auto

• Sürtme Haslığı

testleri için kullanılmaktadır.

Perspirometer Sistemleri

• Ter Haslığı

testlerinde kullanılmaktadır.

Light Fastness Sistemleri

• Işık Haslığı

• Xenon Testleri

için kullanılmaktadır.

Günümüzde Markalar Laboratuvardan Ne Bekliyor?

Geçmişte markalar yalnızca test sonucu talep ediyordu.

Bugün ise beklenti çok daha büyük.

Markalar;

• Hızlı sonuç

• Tekrarlanabilirlik

• Dijital veri yönetimi

• Akreditasyon

• Global karşılaştırılabilirlik

istemektedir.

Bir kumaşın İstanbul'da, Kahire'de, Dakka'da veya Ho Chi Minh City'de aynı sonucu vermesi beklenmektedir.

Bu nedenle laboratuvar yatırımları artık yalnızca cihaz yatırımı olarak görülmemektedir.

-----

Başarılı bir tekstil laboratuvarı kurmanın ilk adımı cihaz satın almak değildir.

İlk adım;

müşterileri, markaları ve hedef pazarı doğru analiz etmektir.

Eğer yalnızca Avrupa pazarına çalışıyorsanız ISO merkezli bir yapı yeterli olabilir.

Ancak günümüzün küresel tekstil dünyasında birçok üretici için en doğru yaklaşım;

ISO + AATCC + ASTM gerekliliklerini karşılayabilecek esnek ve geleceğe hazır bir laboratuvar altyapısı oluşturmaktır.

Doğru planlanmış bir laboratuvar yalnızca kaliteyi kontrol etmez.

Ürün geliştirmeyi hızlandırır, müşteri güvenini artırır, maliyetleri düşürür ve işletmeye sürdürülebilir rekabet avantajı sağlar.