Tekstil Terimleri Sözlüğü
Tekstil, renk yönetimi, laboratuvar testleri, boyama teknolojileri ve kalite kontrol süreçlerinde kullanılan teknik terimlerin açıklamalarını tek bir referans kaynağında topladık. Sözlük; mühendisler, laboratuvar uzmanları, kalite kontrol ekipleri, üreticiler ve öğrenciler için güvenilir bir bilgi merkezi olarak hazırlanmıştır.
• Fizik Laboratuvarı: Tekstil ürünlerinin mekanik, performans ve dayanıklılık özelliklerinin uluslararası standartlara göre test edildiği laboratuvardır.
• Fiziksel Test: Tekstil materyalinin mekanik ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen laboratuvar testidir.
• Numune Hazırlama: Test öncesinde numunenin ilgili standarda uygun şekilde hazırlanması işlemidir.
• Numune Koşullandırma (Conditioning): Numunelerin belirli sıcaklık ve bağıl nem koşullarında dengeye getirilmesi işlemidir.
• Standart Atmosfer: Tekstil testlerinin gerçekleştirildiği standart sıcaklık ve bağıl nem ortamıdır.
• Test Metodu: Bir fiziksel testin uygulanış şeklini tanımlayan standart prosedürdür.
• Test Standardı: Fiziksel testlerin uygulanma esaslarını belirleyen ulusal veya uluslararası standarttır.
• Test Cihazı: Tekstil ürünlerinin fiziksel özelliklerini ölçmek için kullanılan laboratuvar ekipmanıdır.
• Çekme Mukavemeti (Tensile Strength): Bir kumaşın kopmadan dayanabildiği maksimum çekme kuvvetidir.
• Kopma Uzaması (Elongation at Break): Numunenin kopuncaya kadar gösterdiği uzama miktarıdır.
• Yırtılma Mukavemeti (Tear Strength): Kumaşın mevcut bir yırtığın ilerlemesine karşı gösterdiği dirençtir.
• Patlama Mukavemeti (Bursting Strength): Kumaşın çok yönlü basınca karşı gösterdiği dayanımdır.
• Dikiş Kayması (Seam Slippage): Dikiş bölgesinde ipliklerin yer değiştirmesi sonucu oluşan açıklıktır.
• Dikiş Mukavemeti (Seam Strength): Dikişli bir yapının kopmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
• Aşınma Direnci (Abrasion Resistance): Kumaşın sürtünmeye karşı dayanımını ifade eder.
• Boncuklanma (Pilling): Kullanım sırasında kumaş yüzeyinde oluşan lif yumaklarıdır.
• Tüylenme (Fuzzing): Kumaş yüzeyindeki lif uçlarının dışarı çıkarak tüylü bir görünüm oluşturmasıdır.
• Sürtünme Testi (Crocking Test): Boyanın kuru veya yaş sürtünmeye karşı dayanımını değerlendiren testtir.
• Bükülme Dayanımı (Flex Resistance): Kumaşın tekrarlanan bükülmelere karşı gösterdiği dayanımdır.
• Katlanma Dayanımı (Flexural Endurance): Tekrarlanan katlama hareketlerine karşı malzemenin performansıdır.
• Buruşmazlık Açısı (Crease Recovery Angle): Kumaşın kırışıklıktan sonra eski formuna dönebilme kabiliyetidir.
• Sertlik (Stiffness): Kumaşın eğilmeye karşı gösterdiği dirençtir.
• Dökümlülük (Drape): Kumaşın kendi ağırlığı altında oluşturduğu doğal kıvrım ve düşüş davranışıdır.
• Kumaş Tuşesi (Fabric Handle): Kumaşın dokunulduğunda hissedilen mekanik ve yüzey özelliklerinin genel değerlendirmesidir.
• Sıkıştırılabilirlik (Compressibility): Kumaşın basınç altında kalınlık değişimine gösterdiği tepkidir.
• Esneklik (Elasticity): Malzemenin deformasyondan sonra eski şekline dönebilme yeteneğidir.
• Geri Kazanım (Recovery): Gerilme veya sıkıştırma sonrasında numunenin ilk haline dönme oranıdır.
• Boyutsal Değişim (Dimensional Change): Yıkama veya işlem sonrasında kumaş ölçülerinde meydana gelen değişimdir.
• Çekme (Shrinkage): Kumaşın işlem sonrasında boyutlarının küçülmesidir.
• Büyüme (Growth): Kumaşın kullanım veya işlem sonrasında boyutlarının artmasıdır.
• Gramaj (Fabric Weight): Kumaşın birim alan başına düşen kütlesidir ve genellikle g/m² olarak ifade edilir.
• Kalınlık (Thickness): Kumaşın iki yüzeyi arasındaki dik mesafedir.
• En (Width): Kumaşın kenardan kenara ölçülen genişliğidir.
• İlmek Sıklığı: Örme kumaşlarda belirli bir uzunluktaki ilmek sayısını ifade eder.
• Çözgü Sıklığı (Ends per cm): Dokuma kumaşta bir santimetrede bulunan çözgü ipliği sayısıdır.
• Atkı Sıklığı (Picks per cm): Dokuma kumaşta bir santimetrede bulunan atkı ipliği sayısıdır.
• Hava Geçirgenliği (Air Permeability): Kumaşın belirli basınç altında hava geçirme kapasitesidir.
• Su Geçirmezlik (Water Resistance): Kumaşın suyun nüfuzuna karşı gösterdiği dirençtir.
• Hidrostatik Basınç (Hydrostatic Head): Kumaşın su basıncına karşı dayanımını gösteren test değeridir.
• Su İticilik (Water Repellency): Kumaş yüzeyinin su damlalarını itebilme özelliğidir.
• Nefes Alabilirlik (Breathability): Kumaşın su buharını dış ortama iletebilme kapasitesidir.
• Buhar Geçirgenliği (Water Vapor Permeability): Kumaşın su buharını geçirme miktarını ifade eder.
• Isıl Direnç (Thermal Resistance): Kumaşın ısı transferine karşı gösterdiği dirençtir.
• Isı İletkenliği (Thermal Conductivity): Kumaşın ısıyı iletme kabiliyetidir.
• Yanıcılık Testi (Flammability Test): Kumaşın alev alma ve yanma davranışını değerlendiren testtir.
• Kopma Kuvveti: Numunenin kopma anında maruz kaldığı maksimum kuvvettir.
• Kuvvet-Uzama Eğrisi: Test sırasında uygulanan kuvvet ile uzama arasındaki ilişkiyi gösteren grafiktir.
• Martindale Testi: Kumaşın aşınma ve boncuklanma direncini belirlemek amacıyla yapılan standart test yöntemidir.
• Random Tumble Pilling Testi: Kumaşın rastgele hareket ve sürtünme altında boncuklanma eğilimini değerlendiren testtir.
• Perspirometre: Ter haslığı testlerinde kontrollü basınç uygulamak için kullanılan laboratuvar cihazıdır.
• Durawash: Yıkama haslığı testlerinde standart yıkama işlemlerini gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
• Sentire: Kumaşın tuşe (dokunma hissi) özelliklerini objektif ve sayısal olarak değerlendiren test cihazıdır.
• Tekstil Malzemeleri: Tekstil ürünlerinin üretiminde kullanılan doğal, yapay ve sentetik lifler ile bunlardan elde edilen iplik ve yüzey yapılarını kapsayan genel tanımdır.
• Tekstil Lifi: Eğrilebilen, belirli bir uzunluk-incelik oranına sahip ve iplik üretimine uygun temel tekstil hammaddesidir.
• Doğal Elyaf: Bitkisel, hayvansal veya mineral kaynaklardan elde edilen tekstil lifidir.
• Yapay Elyaf (Rejenere Elyaf): Doğal polimerlerin kimyasal işlemlerle yeniden şekillendirilmesiyle üretilen liftir.
• Sentetik Elyaf: Kimyasal sentez yoluyla üretilen polimer esaslı tekstil lifidir.
• Pamuk (Cotton): Selüloz esaslı, yumuşak, nefes alabilen ve en yaygın kullanılan doğal tekstil lifidir.
• Polyester (PES): Dayanıklılığı, düşük nem emiciliği ve kolay bakım özellikleriyle öne çıkan sentetik liftir.
• Poliamid (Naylon): Yüksek mukavemet ve aşınma direnci sunan sentetik elyaftır.
• Akrilik: Yüne benzer tutum sağlayan, hafif ve sıcak tutma özelliği yüksek sentetik liftir.
• Elastan (Spandex/Lycra): Çok yüksek esneme ve geri toplama özelliğine sahip elastik liftir.
• Viskon (Viscose): Selüloz bazlı, yumuşak tutumlu ve yüksek nem emiciliğine sahip rejenere liftir.
• Modal: Kayın ağacından elde edilen, yüksek yumuşaklık ve dayanım sunan rejenere selülozik liftir.
• Lyocell (TENCEL™): Çevre dostu üretim prosesiyle elde edilen, yüksek mukavemetli rejenere selülozik liftir.
• Keten (Linen): Keten bitkisinden elde edilen, dayanıklı ve yüksek hava geçirgenliğine sahip doğal liftir.
• Yün (Wool): Koyun yününden elde edilen, yüksek ısı yalıtımı ve elastikiyet sağlayan doğal protein lifidir.
• İpek (Silk): İpek böceği kozasından elde edilen, doğal parlaklığı ve yumuşaklığı ile bilinen protein lifidir.
• Kenevir (Hemp): Yüksek dayanım ve çevre dostu özellikleriyle öne çıkan doğal bitkisel liftir.
• Bambu Lifi: Bambu selülozundan üretilen, yumuşak ve nem yönetimi yüksek tekstil lifidir.
• Karışım Elyaf (Blend): İki veya daha fazla farklı lif türünün belirli oranlarda bir araya getirilmesiyle oluşturulan yapıdır.
• Filament: Sürekli uzunlukta üretilen tekstil lifidir.
• Staple Elyaf: Belirli uzunluklarda kesilmiş kısa tekstil lifidir.
• Kesikli Elyaf: Filament liflerin belirli boylarda kesilmesiyle elde edilen liftir.
• İplik: Liflerin bükülerek sürekli bir yapı haline getirilmesiyle oluşturulan tekstil ürünüdür.
• Tek Kat İplik (Single Yarn): Tek bir iplik yapısından oluşan ipliktir.
• Katlı İplik (Ply Yarn): İki veya daha fazla ipliğin birlikte bükülmesiyle elde edilen ipliktir.
• Open-End İplik: Rotor eğirme sistemiyle üretilen iplik türüdür.
• Ring İplik: Ring eğirme sistemiyle üretilen, yüksek kalite ve mukavemet sağlayan ipliktir.
• Compact İplik: Liflerin daha sıkı yapıda toplandığı, düşük tüylülüğe sahip ring ipliğidir.
• Core-Spun İplik: İç kısmında filament, dış kısmında staple lif bulunan kompozit ipliktir.
• Melanj İplik: Farklı renklerde liflerin birlikte eğrilmesiyle elde edilen ipliktir.
• Dokuma Kumaş: Çözgü ve atkı ipliklerinin birbirini dik açıyla kesmesiyle oluşturulan kumaştır.
• Örme Kumaş: İlmek yapısı ile oluşturulan esnek tekstil yüzeyidir.
• Yuvarlak Örme: Dairesel örme makinelerinde üretilen örme kumaş türüdür.
• Düz Örme: Düz örme makinelerinde üretilen örme kumaş türüdür.
• Nonwoven (Dokunmamış Yüzey): Liflerin dokuma veya örme yapılmadan mekanik, kimyasal veya termal yöntemlerle birleştirilmesiyle oluşturulan tekstil yüzeyidir.
• Keçe (Felt): Liflerin basınç, nem ve sıcaklık etkisiyle birbirine tutundurulmasıyla oluşturulan dokusuz tekstil yüzeyidir.
• Çözgü (Warp): Dokuma kumaşta kumaş boyunca uzanan ipliklerdir.
• Atkı (Weft): Dokuma kumaşta çözgü iplikleri arasından geçirilen enine ipliklerdir.
• İlmek (Loop): Örme kumaşın temel yapı elemanıdır.
• Gramaj: Kumaşın birim alan başına düşen ağırlığıdır ve genellikle g/m² olarak ifade edilir.
• Kalınlık: Kumaşın iki yüzeyi arasındaki dik mesafedir.
• Kumaş Konstrüksiyonu: Kumaşın iplik türü, sıklığı, örgüsü ve diğer yapısal özelliklerinin bütünüdür.
• Örgü Tipi (Weave Pattern): Dokuma kumaşta çözgü ve atkı ipliklerinin birbirine bağlanma düzenidir.
• Bez Ayağı: En temel ve en sık kullanılan dokuma örgü tipidir.
• Dimi (Twill): Diyagonal çizgili görünüm oluşturan dokuma örgüsüdür.
• Saten (Satin): Uzun floteler sayesinde parlak ve düzgün yüzey oluşturan dokuma örgüsüdür.
• Tüylülük (Hairiness): İplik yüzeyinden dışarı çıkan serbest lif miktarıdır.
• Büküm (Twist): İplik üretiminde liflerin birbirine tutunmasını sağlayan dönme miktarıdır.
• Büküm Yönü (S/Z Twist): İplikteki bükümün sağ (Z) veya sol (S) yönünde uygulanmasını ifade eder.
• Numara (Yarn Count): İpliğin inceliğini veya kalınlığını ifade eden ölçü sistemidir.
• Tex: 1000 metre ipliğin gram cinsinden ağırlığını ifade eden doğrusal yoğunluk birimidir.
• Denye (Denier): 9000 metre filament ipliğin gram cinsinden ağırlığını ifade eden doğrusal yoğunluk birimidir.
• Ne (English Cotton Count): Pamuk ipliklerinde kullanılan, ipliğin inceliğini gösteren numaralandırma sistemidir.
• Nm (Metric Count): Bir kilogram iplikten elde edilen metre uzunluğunu ifade eden metrik numaralandırma sistemidir.
• Jüt (Jute): Ambalaj, halı tabanı ve teknik tekstillerde yaygın olarak kullanılan doğal bast lifidir.
• Sisal: Agave bitkisinden elde edilen, halat ve teknik tekstillerde kullanılan doğal liftir.
• Rami (Ramie): Isırgan otu familyasından elde edilen, yüksek mukavemetli doğal tekstil lifidir.
• Kaşmir (Cashmere): Kaşmir keçisinin ince alt tüylerinden elde edilen, yüksek yumuşaklığa sahip doğal liftir.
• Tiftik (Mohair): Ankara keçisinden elde edilen, parlak ve dayanıklı doğal liftir.
• Alpaka (Alpaca): Alpaka hayvanından elde edilen hafif, yumuşak ve yüksek ısı yalıtımı sağlayan doğal liftir.
• Angora: Ankara tavşanından elde edilen ince ve yumuşak doğal tekstil lifidir.
• Asetat (Acetate): Selüloz asetattan üretilen, parlak görünümüyle bilinen rejenere tekstil lifidir.
• Triasetat (Triacetate): Asetata göre daha yüksek ısı dayanımına sahip rejenere tekstil lifidir.
• Polipropilen (PP): Düşük yoğunluklu, hafif ve kimyasal dayanımı yüksek sentetik liftir.
• Polietilen (PE): Teknik tekstillerde ve yüksek performanslı uygulamalarda kullanılan sentetik liftir.
• Aramid: Isıya, aleve ve yüksek mekanik yüklere dayanıklı yüksek performanslı teknik liftir.
• Meta-Aramid: Isı koruyucu giysilerde kullanılan aramid lifidir.
• Para-Aramid: Çok yüksek çekme mukavemetine sahip teknik tekstil lifidir.
• Karbon Elyaf: Kompozit malzemelerde kullanılan, çok yüksek mukavemet ve düşük ağırlık sağlayan teknik liftir.
• Cam Elyaf: Isı ve kimyasal dayanımı yüksek, teknik tekstillerde kullanılan inorganik liftir.
• Bazalt Elyaf: Volkanik bazalt kayacından üretilen yüksek performanslı teknik liftir.
• Mono Filament İplik: Tek ve sürekli filamentten oluşan ipliktir.
• Multi Filament İplik: Çok sayıda filamentin bir araya gelmesiyle oluşturulan ipliktir.
• Air Jet İplik: Basınçlı hava kullanılarak eğrilen iplik türüdür.
• Siro İplik: İki fitilin aynı anda eğrilmesiyle üretilen yüksek düzgünlüklü ipliktir.
• Fantezi İplik: Dekoratif görünüm oluşturmak amacıyla özel yapıda üretilen ipliktir.
• Şönil İpliği (Chenille): Kadifemsi yüzey oluşturan dekoratif iplik türüdür.
• Fitil (Roving): Eğirme öncesinde hazırlanan, düşük bükümlü lif demetidir.
• Cer Şeridi (Sliver): Tarama ve cer işlemleri sonrasında elde edilen bükümsüz lif şerididir.
• Fitil Eğirme: Cer şeridinin fitil haline dönüştürülmesi işlemidir.
• Ribana: Karşılıklı ilmek yapısıyla yüksek esneklik sağlayan örme kumaştır.
• Süprem: Tek plakalı yuvarlak örme makinesinde üretilen temel örme kumaştır.
• İnterlok: Çift plakalı örme yapısıyla üretilen, iki yüzü de aynı görünüme sahip örme kumaştır.
• Pike Kumaş: Kabartmalı yüzeye sahip örme kumaş türüdür.
• Polar Kumaş: Şardonlanmış yüzeyi sayesinde yüksek ısı yalıtımı sağlayan örme kumaştır.
• Kadife (Velvet): Havlı yüzeye sahip dokuma veya örme kumaştır.
• Kadife (Velour): Örme yapıda üretilen havlı kumaş türüdür.
• Denim: Çözgü iplikleri indigo boyalı dimi dokuma kumaştır.
• Gabardin: Sık dokulu dimi örgülü kumaş türüdür.
• Poplin: İnce ve sık dokunmuş bez ayağı kumaştır.
• Ripstop Kumaş: Düzenli aralıklarla yerleştirilen takviye iplikleri sayesinde yırtılmaya karşı dirençli kumaştır.
• Softshell Kumaş: Rüzgar ve suya dayanıklı çok katmanlı teknik kumaştır.
• Membranlı Kumaş: Su geçirmez ve nefes alabilir membran tabakası içeren teknik kumaştır.
• Lamine Kumaş: İki veya daha fazla katmanın birleştirilmesiyle oluşturulan kompozit kumaştır.
• Kaplamalı Kumaş: Yüzeyine polimer veya benzeri malzemeler uygulanmış teknik kumaştır.
• Teknik Tekstil: Performans özellikleri estetik özelliklerinden daha önemli olan tekstil ürünlerinin genel adıdır.
• Koruyucu Tekstil: Isı, alev, kimyasal veya mekanik risklere karşı koruma sağlayan tekstil ürünüdür.
• Medikal Tekstil: Sağlık sektöründe kullanılan tekstil malzemeleridir.
• Jeotekstil: İnşaat ve altyapı uygulamalarında kullanılan teknik tekstil ürünüdür.
• Otomotiv Tekstili: Motorlu taşıtlarda kullanılan teknik tekstil malzemeleridir.
• Akıllı Tekstil: Elektronik veya fonksiyonel özelliklerle donatılmış tekstil ürünüdür.
• Kompozit Tekstil: Farklı malzemelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan yüksek performanslı tekstil yapısıdır.
• Flote (Float): Dokuma kumaşta bir ipliğin diğer ipliklerin üzerinden bağ yapmadan geçtiği bölümdür.
• Atkı Raporu: Dokuma kumaşta atkı yönünde tekrar eden örgü düzenidir.
• Çözgü Raporu: Dokuma kumaşta çözgü yönünde tekrar eden örgü düzenidir.
• Kumaş Tuşesi (Fabric Handle): Kumaşın dokunulduğunda hissedilen mekanik ve yüzey özelliklerinin genel değerlendirmesidir.
• Üretim Prosesleri: Tekstil hammaddesinin nihai ürüne dönüştürülmesi sırasında uygulanan tüm mekanik ve kimyasal işlemlerin genel adıdır.
• Ön Terbiye: Boyama ve terbiye öncesinde kumaşı temizlemek ve boyamaya hazırlamak amacıyla uygulanan işlemler bütünüdür.
• Haşıl Sökme (Desizing): Dokuma sırasında kullanılan haşıl maddelerinin kumaştan uzaklaştırılması işlemidir.
• Kaynatma (Scouring): Pamuk ve diğer selülozik kumaşlardan doğal yağ, mum ve yabancı maddelerin uzaklaştırılması işlemidir.
• Ağartma (Bleaching): Kumaşın doğal renginin giderilerek daha beyaz ve homojen hale getirilmesi işlemidir.
• Optik Beyazlatma: Kumaşın daha beyaz görünmesini sağlamak amacıyla optik beyazlatıcıların uygulanması işlemidir.
• Merserizasyon (Mercerization): Pamuk liflerinin kostik soda ile işlenerek parlaklık, mukavemet ve boya alma kabiliyetinin artırılması işlemidir.
• Karbonizasyon: Yünlü kumaşlardan bitkisel yabancı maddelerin kimyasal yöntemlerle uzaklaştırılması işlemidir.
• Isıl Fiksaj (Heat Setting): Sentetik kumaşların ölçüsel kararlılığını artırmak amacıyla kontrollü sıcaklıkta şekillendirilmesi işlemidir.
• Boyama: Tekstil materyaline boyarmaddeler kullanılarak istenilen rengin kazandırılması işlemidir.
• Çektirme Boyama (Exhaust Dyeing): Boyarmaddenin boya banyosundan elyafa geçmesi esasına dayanan boyama yöntemidir.
• Kontinü Boyama (Continuous Dyeing): Kumaşın sürekli hareket halinde boyandığı yüksek verimli üretim yöntemidir.
• Pad-Batch Boyama: Kumaşın boya çözeltisi ile emdirilip bekletilerek boyandığı soğuk fikse yöntemidir.
• Jet Boyama: Kumaşın kapalı sistem içerisinde boya banyosu ile sirkülasyon halinde boyandığı yöntemdir.
• Jigger Boyama: Kumaşın iki silindir arasında ileri-geri hareket ederek boyandığı yöntemdir.
• Overflow Boyama: Kumaşın boya banyosunda taşırma prensibiyle hareket ettirilerek boyandığı yöntemdir.
• HT Boyama (High Temperature Dyeing): Polyester gibi sentetik elyafların yüksek sıcaklıkta boyanması işlemidir.
• Baskı (Printing): Boyarmaddenin kumaşın belirli bölgelerine desen oluşturacak şekilde uygulanması işlemidir.
• Rotasyon Baskı (Rotary Printing): Döner şablonlar kullanılarak yapılan sürekli baskı yöntemidir.
• Düz Şablon Baskı (Flat Screen Printing): Düz elek şablonlarla gerçekleştirilen baskı yöntemidir.
• Dijital Baskı (Digital Printing): Mürekkebin kumaşa doğrudan dijital olarak püskürtülmesiyle gerçekleştirilen baskı yöntemidir.
• Pigment Baskı: Pigment esaslı boyalar ve bağlayıcı kullanılarak yapılan baskı yöntemidir.
• Transfer Baskı: Desenin önce transfer kağıdına, ardından ısı ile kumaşa aktarılması işlemidir.
• Süblimasyon Baskı: Polyester esaslı kumaşlarda boyanın gaz fazına geçerek elyafa bağlanmasını sağlayan baskı yöntemidir.
• Apre (Finishing): Kumaşa estetik, fonksiyonel veya performans özellikleri kazandırmak amacıyla uygulanan son işlemler bütünüdür.
• Mekanik Apre: Kumaşın fiziksel özelliklerini değiştiren mekanik işlemlerdir.
• Kimyasal Apre: Kumaşa çeşitli performans özellikleri kazandıran kimyasal uygulamalardır.
• Yumuşatma (Softening): Kumaşa daha yumuşak bir tutum kazandıran apre işlemidir.
• Su İticilik Apre: Kumaşın su damlalarını itmesini sağlayan yüzey işlemidir.
• Yağ İticilik Apre: Kumaşa yağ bazlı sıvılara karşı direnç kazandıran apre işlemidir.
• Alev Geciktirici Apre: Kumaşın yanıcılık performansını iyileştiren kimyasal işlemdir.
• Antibakteriyel Apre: Mikroorganizmaların çoğalmasını engelleyen fonksiyonel apre işlemidir.
• Antistatik Apre: Kumaş üzerinde statik elektrik oluşumunu azaltan işlemdir.
• Kırışmazlık Apre: Kumaşın kırışmaya karşı direncini artıran kimyasal işlemdir.
• Sanforizasyon (Sanforizing): Kumaşın yıkama sonrası çekmesini azaltmak amacıyla uygulanan mekanik sıkıştırma işlemidir.
• Kalandırlama (Calendering): Kumaşın silindirler arasından geçirilerek yüzeyinin düzleştirilmesi ve parlatılması işlemidir.
• Şardonlama (Raising): Kumaş yüzeyindeki liflerin kaldırılarak yumuşak bir yüzey elde edilmesi işlemidir.
• Zımparalama (Peaching): Kumaş yüzeyine şeftali dokusu benzeri yumuşak bir tutum kazandıran işlemdir.
• Fırçalama (Brushing): Kumaş yüzeyindeki liflerin düzenlenmesi ve yumuşatılması işlemidir.
• Kesme (Shearing): Kumaş yüzeyindeki fazla liflerin kontrollü şekilde kesilmesi işlemidir.
• Kompaktlama (Compacting): Özellikle örme kumaşlarda boyutsal stabiliteyi artırmak amacıyla uygulanan mekanik işlemdir.
• Kaplama (Coating): Kumaş yüzeyine polimer veya benzeri malzemelerin uygulanması işlemidir.
• Laminasyon (Lamination): Kumaşın başka bir katman ile birleştirilerek kompozit yapı oluşturulması işlemidir.
• Kurutma (Drying): Boyama veya yıkama sonrası kumaştaki nemin kontrollü şekilde uzaklaştırılması işlemidir.
• Ramme (Stenter): Kumaşın en, gramaj ve boyutsal stabilitesinin ayarlandığı kurutma ve fikse makinesidir.
• Kalite Kontrol: Üretimin her aşamasında ürünün belirlenen teknik kriterlere uygunluğunun doğrulanması işlemidir.
• Proses Kontrolü: Üretim parametrelerinin sürekli izlenmesi ve optimize edilmesi işlemidir.
• Proses Tekrarlanabilirliği: Aynı üretim şartlarında her partide benzer sonuçların elde edilebilme kabiliyetidir.
• İlk Seferde Doğru Üretim (Right First Time): Ürünün yeniden işlem gerektirmeden ilk üretimde istenen kaliteye ulaşması prensibidir.
• İzlenebilirlik (Traceability): Üretim sürecindeki tüm proses, reçete ve kalite bilgilerinin geriye dönük takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Boya Laboratuvarı: Boyama proseslerinin geliştirildiği, reçetelerin hazırlandığı ve renk doğrulamalarının yapıldığı laboratuvar birimidir.
• Laboratuvar Boyaması (Lab Dip): Üretim öncesinde hedef rengi doğrulamak amacıyla laboratuvar ölçeğinde yapılan deneme boyamasıdır.
• Reçete: Belirli bir rengi elde etmek için kullanılan boyarmadde ve yardımcı kimyasalların miktarlarını gösteren formüldür.
• Reçete Hazırlama: Boyarmadde ve kimyasalların belirlenen oranlarda hazırlanması işlemidir.
• Reçete Optimizasyonu: Hedef rengi en düşük maliyet ve en yüksek kaliteyle elde etmek için reçetenin iyileştirilmesidir.
• Boyarmadde (Dyestuff): Tekstil materyallerine renk kazandırmak amacıyla kullanılan renklendirici kimyasaldır.
• Pigment: Elyafa kimyasal bağ yapmayan, bağlayıcı yardımıyla yüzeye tutunan renklendirici maddedir.
• Yardımcı Kimyasal (Auxiliary): Boyama işleminin verimliliğini, haslığını ve proses performansını artıran kimyasal üründür.
• Elektrolit: Reaktif boyamada boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan tuz bazlı kimyasaldır.
• Alkali: Reaktif boyarmaddelerin elyafa bağlanmasını sağlayan bazik kimyasaldır.
• Dispersiyon: Boyarmaddenin sıvı içerisinde homojen olarak dağılmış halde bulunmasıdır.
• Çözelti (Solüsyon): Kimyasal veya boyarmaddenin tamamen çözünerek homojen hale geldiği karışımdır.
• Stok Çözeltisi: Boyarmaddelerin belirli konsantrasyonda önceden hazırlanmış standart çözeltisidir.
• Konsantrasyon: Bir çözeltide bulunan aktif maddenin miktarını ifade eder.
• Dozaj: Boyarmadde veya kimyasalın prosese ilave edilen miktarıdır.
• Flotte Oranı (Liquor Ratio): Boyama banyosundaki sıvı miktarının tekstil materyali ağırlığına oranıdır.
• Boyama Banyosu: Boyarmadde, su ve yardımcı kimyasallardan oluşan işlem çözeltisidir.
• Boyama Eğrisi: Boyama sırasında sıcaklık ve zaman değişimini gösteren proses grafiğidir.
• Boyama Prosesi: Tekstil materyaline renk kazandırmak amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemlerin bütünüdür.
• Boyama Verimi: Kullanılan boyarmaddenin elyaf tarafından bağlanan kısmını ifade eder.
• Fiksaj: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanması işlemidir.
• Fiksaj Verimi: Boyarmaddenin ne kadarının elyafa başarılı şekilde bağlandığını gösteren orandır.
• Hidroliz: Reaktif boyarmaddenin su ile reaksiyona girerek bağlanma yeteneğini kaybetmesidir.
• Migrasyon: Boyarmaddenin materyal üzerinde daha homojen dağılması işlemidir.
• Egalizasyon: Boyamanın yüzey boyunca eşit şekilde gerçekleşmesini sağlayan işlemdir.
• Exhaustion (Çekim): Boyarmaddenin banyodan elyafa geçiş oranıdır.
• Fixation (Bağlanma): Elyafa geçen boyarmaddenin kimyasal olarak kalıcı hale gelmesidir.
• After Treatment (Son İşlem): Boyama sonrasında uygulanan yıkama, sabunlama ve nötralizasyon işlemleridir.
• Sabunlama (Soaping): Elyafa bağlanmamış boyarmaddelerin uzaklaştırılması amacıyla yapılan işlemdir.
• Durulama (Rinsing): Kimyasal kalıntıları uzaklaştırmak için temiz su ile yapılan yıkamadır.
• Nötralizasyon: Alkali kalıntılarının asidik çözeltilerle giderilmesi işlemidir.
• pH: Bir çözeltinin asidik veya bazik karakterini gösteren değerdir.
• İletkenlik (Conductivity): Çözeltinin elektrik akımını iletme kapasitesini gösteren ölçüdür.
• Sert Su: Yüksek kalsiyum ve magnezyum içeren, boyama performansını olumsuz etkileyebilen sudur.
• Deiyonize Su (DI Su): İyonları giderilmiş, laboratuvar çalışmalarında kullanılan saf sudur.
• Demineralize Su: Mineralleri uzaklaştırılmış proses suyudur.
• Numune Boyama: Üretim öncesi renk ve proses doğrulaması amacıyla yapılan küçük ölçekli boyamadır.
• Laboratuvardan Üretime Geçiş (Lab to Bulk): Laboratuvar reçetesinin üretim ölçeğine başarılı şekilde aktarılması sürecidir.
• Reprodüksiyon: Daha önce elde edilmiş bir rengin aynı özelliklerle yeniden üretilmesidir.
• Renk Düzeltme: Üretim sonrası oluşan renk sapmalarının ilave işlemlerle giderilmesidir.
• Strip İşlemi: Hatalı boyanmış tekstil ürününden rengin tamamen veya kısmen uzaklaştırılması işlemidir.
• Tekrar Boyama (Re-Dyeing): İstenen renge ulaşmak amacıyla ürünün yeniden boyanması işlemidir.
• Batch (Parti): Aynı şartlarda birlikte işleme alınan tekstil ürün grubudur.
• Laboratuvar Otomasyonu: Boya hazırlama, dozajlama ve veri yönetiminin yazılım ve otomatik sistemlerle gerçekleştirilmesidir.
• Otomatik Pipetleme Sistemi: Boyarmadde ve kimyasalların yüksek hassasiyetle otomatik olarak dozajlanmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Boya Mutfak Sistemi (Color Kitchen): Boyarmaddelerin depolandığı, hazırlandığı ve otomatik dozajlandığı merkezi laboratuvar sistemidir.
• Reaktif Boyarmadde: Selülozik elyaflarla kimyasal bağ oluşturarak yüksek yaş haslığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
• Dispers Boyarmadde: Başta polyester olmak üzere hidrofobik sentetik elyafların boyanmasında kullanılan boyarmadde sınıfıdır.
• Asit Boyarmadde: Yün, ipek ve poliamid gibi protein esaslı elyafların boyanmasında kullanılan anyonik boyarmaddedir.
• Direkt Boyarmadde: Selülozik elyaflara doğrudan uygulanabilen, kullanım kolaylığı sağlayan boyarmadde türüdür.
• Küp Boyarmadde (Vat Dye): İndirgenerek çözünebilen ve oksidasyon sonrası elyafa bağlanan, yüksek haslıklı boyarmadde sınıfıdır.
• Kükürt Boyarmadde (Sulphur Dye): Özellikle koyu tonlu pamuk boyamalarında kullanılan ekonomik boyarmadde sınıfıdır.
• Katyonik (Bazik) Boyarmadde: Özellikle akrilik elyafların boyanmasında kullanılan katyonik karakterli boyarmaddedir.
• Kalite Kontrol (Quality Control - QC): Ürünlerin belirlenen kalite kriterlerine uygunluğunu doğrulamak amacıyla gerçekleştirilen planlı kontrol ve test faaliyetlerinin bütünüdür.
• Kalite Güvence (Quality Assurance - QA): Üretim süreçlerinin kalite gerekliliklerine uygun yürütülmesini sağlayan sistematik faaliyetler bütünüdür.
• Kalite Yönetim Sistemi (QMS): Bir kuruluşun kalite politikalarını ve süreçlerini yöneten sistemdir.
• Kalite Standardı: Ürünün karşılaması gereken teknik ve performans kriterlerini tanımlayan referans dokümandır.
• Kalite Planı: Üretim sürecinde uygulanacak kalite kontrol faaliyetlerini tanımlayan plandır.
• Kontrol Planı (Control Plan): Üretim boyunca hangi özelliklerin, hangi yöntemlerle ve hangi sıklıkta kontrol edileceğini belirten dokümandır.
• Kalite Parametresi: Ürünün uygunluğunu değerlendirmek için ölçülen teknik özelliktir.
• Kritik Kalite Özelliği (CTQ - Critical to Quality): Ürün performansını doğrudan etkileyen en önemli kalite karakteristiğidir.
• Spesifikasyon (Specification): Ürünün karşılaması gereken teknik gerekliliklerin tanımlandığı dokümandır.
• Teknik Şartname: Ürün veya malzemenin teknik özelliklerini ayrıntılı olarak tanımlayan dokümandır.
• Tolerans: Kabul edilebilir minimum ve maksimum değerler arasındaki izin verilen sapma aralığıdır.
• Alt Tolerans Limiti (LSL): Kabul edilebilir en düşük sınır değeridir.
• Üst Tolerans Limiti (USL): Kabul edilebilir en yüksek sınır değeridir.
• Hedef Değer (Target Value): Üretimde ulaşılması istenen nominal değerdir.
• Nominal Değer: Tasarım veya standart tarafından belirlenen referans değerdir.
• Numune (Sample): Test veya analiz amacıyla seçilen temsilci ürün parçasıdır.
• Numune Alma (Sampling): Parti içerisinden belirli kurallara göre test numunesi seçme işlemidir.
• Parti (Lot): Aynı şartlarda üretilmiş ürün grubudur.
• Batch: Aynı üretim çevriminde işlenen ürün grubudur.
• İzlenebilirlik (Traceability): Bir ürünün hammadde, üretim ve kalite kayıtlarının geriye dönük takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Tekrarlanabilirlik (Repeatability): Aynı operatör ve aynı cihaz ile yapılan ölçümlerin birbirine yakın sonuç vermesidir.
• Yeniden Üretilebilirlik (Reproducibility): Farklı operatör veya cihazlarla yapılan ölçümlerin benzer sonuçlar vermesidir.
• Doğruluk (Accuracy): Ölçüm sonucunun gerçek değere yakınlık derecesidir.
• Hassasiyet (Precision): Aynı koşullarda yapılan ölçümlerin birbirine yakınlık derecesidir.
• Tekrarlanabilir Hassasiyet: Aynı şartlarda elde edilen ölçümlerin tutarlılığıdır.
• Ölçüm Belirsizliği: Ölçüm sonucunu etkileyebilecek olası sapmaların tahmini aralığıdır.
• Kalibrasyon: Ölçüm cihazının doğruluğunu referans standartlarla karşılaştırarak ayarlama işlemidir.
• Doğrulama (Verification): Bir sistemin veya cihazın belirlenen gereklilikleri karşıladığının teyit edilmesidir.
• Validasyon (Validation): Bir yöntemin amacına uygun ve güvenilir sonuçlar verdiğinin kanıtlanmasıdır.
• Uygunluk (Conformity): Ürünün belirlenen teknik kriterleri karşılama durumudur.
• Uygunsuzluk (Nonconformity): Ürünün belirlenen şartları karşılamaması durumudur.
• Hata (Defect): Ürünün kullanımını veya performansını olumsuz etkileyen kusurdur.
• Kritik Hata: Ürünün güvenliğini veya kullanımını doğrudan etkileyen kusurdur.
• Majör Hata: Ürünün işlevselliğini önemli ölçüde etkileyen kusurdur.
• Minör Hata: Ürünün kullanımını önemli ölçüde etkilemeyen küçük kusurdur.
• Kabul (Accept): Ürünün kalite kriterlerini karşıladığına karar verilmesidir.
• Red (Reject): Ürünün kalite kriterlerini karşılamadığı için kabul edilmemesidir.
• Geçti/Kaldı (Pass/Fail): Ölçüm sonucunun toleranslar içerisinde olup olmadığını gösteren değerlendirme sonucudur.
• İlk Seferde Doğru Üretim (Right First Time): Ürünün yeniden işlem gerektirmeden ilk üretimde istenilen kaliteye ulaşmasıdır.
• Düzeltici Faaliyet (Corrective Action): Meydana gelen bir uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırmak için yapılan faaliyettir.
• Önleyici Faaliyet (Preventive Action): Olası bir uygunsuzluğun oluşmasını engellemek amacıyla yapılan faaliyettir.
• Kök Neden Analizi (Root Cause Analysis): Bir problemin temel nedenini belirlemek amacıyla yapılan sistematik analizdir.
• İstatistiksel Proses Kontrolü (SPC): Üretim süreçlerinin istatistiksel yöntemlerle izlenmesini sağlayan kalite kontrol yaklaşımıdır.
• Kontrol Kartı (Control Chart): Süreç performansını zaman içinde izlemek amacıyla kullanılan istatistiksel grafiktir.
• Süreç Yeterliliği (Cp): Bir prosesin tolerans sınırları içerisinde üretim yapabilme kabiliyetini gösteren istatistiksel göstergedir.
• Süreç Performansı (Cpk): Sürecin hedef değere göre ne kadar merkezde çalıştığını gösteren istatistiksel göstergedir.
• AQL (Acceptable Quality Level): Kabul edilebilir kalite seviyesini belirleyen uluslararası örnekleme yöntemidir.
• Muayene Seviyesi (Inspection Level): Numune alma planında kullanılacak kontrol seviyesini belirleyen kriterdir.
• %100 Muayene: Üretilen tüm ürünlerin tek tek kontrol edilmesi işlemidir.
• Giriş Kalite Kontrolü (IQC): Hammadde ve satın alınan ürünlerin üretim öncesi kontrolüdür.
• Proses Kalite Kontrolü (IPQC): Üretim sırasında gerçekleştirilen kalite kontrol faaliyetidir.
• Final Kalite Kontrolü (FQC): Üretimi tamamlanan ürünlerin sevkiyat öncesi son kontrolüdür.
• Çıkış Kalite Kontrolü (OQC): Müşteriye gönderilecek ürünlerin son kalite değerlendirmesidir.
• Denetim (Audit): Bir sistemin veya sürecin belirlenen standartlara uygunluğunu değerlendiren sistematik incelemedir.
• İç Denetim: Kuruluş tarafından gerçekleştirilen kalite sistemi denetimidir.
• Dış Denetim: Bağımsız kuruluşlar veya müşteriler tarafından gerçekleştirilen kalite denetimidir.
• Kalite Politikası: Kuruluşun kalite hedeflerini ve müşteri memnuniyeti yaklaşımını tanımlayan üst yönetim beyanıdır.
• Kalite Hedefi: Kalite performansını geliştirmek amacıyla belirlenen ölçülebilir hedeflerdir.
• Süreç Yönetimi: Bir ürünün oluşumunu sağlayan tüm süreçlerin planlanması, uygulanması ve izlenmesidir.
• Süreç Performansı: Bir üretim sürecinin belirlenen hedeflere ulaşma seviyesidir.
• Süreç Yeterliliği Analizi: Bir üretim sürecinin spesifikasyon sınırları içinde üretim yapabilme kabiliyetinin değerlendirilmesidir.
• Risk Analizi: Üretim veya kalite süreçlerinde oluşabilecek risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi işlemidir.
• Risk Tabanlı Düşünme: Olası riskleri önceden değerlendirerek karar verme yaklaşımıdır.
• FMEA (Hata Türleri ve Etkileri Analizi): Olası hata türlerini, nedenlerini ve etkilerini sistematik olarak analiz eden risk değerlendirme yöntemidir.
• 8D Raporu: Kalite problemlerinin çözümünde kullanılan sekiz adımlı problem çözme metodolojisidir.
• 5 Neden Analizi (5 Why): Bir problemin temel nedenine ulaşmak için art arda "Neden?" sorusunun sorulduğu analiz yöntemidir.
• Balık Kılçığı Diyagramı (Ishikawa Diyagramı): Bir problemin olası nedenlerini kategorilere ayırarak analiz etmeye yarayan kalite aracıdır.
• Pareto Analizi: Problemlerin büyük bölümünün az sayıdaki temel nedenden kaynaklandığını gösteren analiz yöntemidir.
• Histogram: Ölçüm sonuçlarının dağılımını gösteren istatistiksel grafik türüdür.
• Dağılım Diyagramı (Scatter Diagram): İki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren grafik türüdür.
• Akış Şeması (Flow Chart): Bir sürecin adımlarını sıralı şekilde gösteren diyagramdır.
• Kontrol Noktası: Üretim sürecinde kalite açısından kritik öneme sahip kontrol aşamasıdır.
• Kritik Kontrol Noktası (CCP): Ürünün kalitesini veya güvenliğini doğrudan etkileyen kontrol noktasıdır.
• Kalite Kaydı: Yapılan kontrol ve test faaliyetlerinin kayıt altına alınmış halidir.
• Test Raporu: Laboratuvar test sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren resmi dokümandır.
• Muayene Raporu: Görsel ve teknik kontroller sonucunda hazırlanan değerlendirme raporudur.
• Sertifika: Bir ürünün veya sistemin belirli standartlara uygun olduğunu gösteren resmi belgedir.
• Uygunluk Sertifikası (Certificate of Conformity): Ürünün ilgili standartlara uygunluğunu doğrulayan belgedir.
• Kalite El Kitabı: Kuruluşun kalite yönetim sistemini tanımlayan ana dokümandır.
• Doküman Kontrolü: Kalite dokümanlarının hazırlanması, güncellenmesi ve dağıtımının yönetilmesi sürecidir.
• Revizyon: Doküman veya teknik şartnamelerde yapılan resmi değişikliktir.
• Versiyon: Bir dokümanın veya yazılımın belirli güncellemesini ifade eden sürüm numarasıdır.
• Standart Operasyon Prosedürü (SOP): Bir işlemin her zaman aynı şekilde yapılmasını sağlayan yazılı talimattır.
• Çalışma Talimatı: Belirli bir işin nasıl yapılacağını ayrıntılı şekilde açıklayan dokümandır.
• Kalite Göstergesi (KPI): Kalite performansını ölçmek amacıyla kullanılan performans göstergesidir.
• Verimlilik (Efficiency): Kaynakların ne kadar etkin kullanıldığını gösteren performans ölçüsüdür.
• Fire Oranı: Üretim sırasında oluşan kullanılamaz ürün miktarının toplam üretime oranıdır.
• Hurda: Teknik şartları karşılamadığı için kullanılamayan ürün veya malzemedir.
• Yeniden İşleme (Rework): Uygunsuz bir ürünün tekrar işlenerek kabul edilebilir hale getirilmesidir.
• Tamir (Repair): Kusurlu bir ürünün fonksiyonunu geri kazandırmak amacıyla yapılan düzeltme işlemidir.
• Bloke Stok: Kalite onayı beklediği için kullanıma veya sevkiyata kapatılan ürün grubudur.
• Serbest Bırakma (Release): Kalite kontrolü tamamlanan ürünün üretim veya sevkiyat için onaylanmasıdır.
• Ret Kararı: Ürünün kalite kriterlerini karşılamadığı için reddedilmesine ilişkin resmi karardır.
• Müşteri Şikâyeti: Müşteri tarafından bildirilen kalite veya performans uygunsuzluğudur.
• İade Analizi: Müşteriden geri dönen ürünlerin hata nedenlerinin araştırılması işlemidir.
• CAPA (Düzeltici ve Önleyici Faaliyet): Tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi ve tekrarının önlenmesine yönelik kalite yönetim sistemidir.
• MSA (Ölçüm Sistemleri Analizi): Ölçüm sisteminin doğruluğunu, tekrarlanabilirliğini ve güvenilirliğini değerlendiren analiz yöntemidir.
• GR&R (Tekrarlanabilirlik ve Yeniden Üretilebilirlik Analizi): Ölçüm sisteminin operatör ve cihaz kaynaklı değişkenliğini analiz eden MSA yöntemidir.
• Bias (Sapma): Ölçüm sisteminin gerçek değerden sistematik olarak uzaklaşma miktarıdır.
• Lineerlik (Linearity): Ölçüm sisteminin farklı ölçüm aralıklarında doğru sonuç verebilme kabiliyetidir.
• Stabilite (Stability): Ölçüm sisteminin zaman içerisinde aynı doğrulukta çalışabilme yeteneğidir.
• Referans Numune: Ölçüm ve karşılaştırmalarda kullanılan standart kabul edilmiş numunedir.
• Altın Numune (Golden Sample): Üretim boyunca referans olarak kullanılan onaylı standart numunedir.
• Referans Standardı: Kalibrasyon ve doğrulama işlemlerinde kullanılan izlenebilir standarttır.
• Trend Analizi: Ölçüm veya kalite verilerindeki değişimin zaman içerisinde değerlendirilmesi işlemidir.
• Veri Analizi: Kalite kontrol sonuçlarının istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi sürecidir.
• Dijital Kalite Kontrol: Kalite süreçlerinin yazılım destekli olarak yönetilmesi ve izlenmesidir.
• Gerçek Zamanlı Kalite Kontrol: Üretim sırasında kalite verilerinin anlık olarak izlenmesi ve değerlendirilmesidir.
• ISO 105-A01
Açıklama: Tekstil haslık testlerinde kullanılan genel prensipleri ve temel kuralları tanımlayan standarttır.
Kapsam: ISO 105 standart serisinin genel esaslarını belirler.
• ISO 105-A02
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk değişiminin değerlendirilmesinde kullanılan Gri Skala'nın özelliklerini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı: Tüm renk haslığı testleri.
• ISO 105-A03
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lekelemenin değerlendirilmesinde kullanılan Gri Skala'nın özelliklerini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı: Renk haslığı testleri.
• ISO 105-A04
Açıklama: Renk haslığı testlerinde kullanılan çok lifli refakat kumaşlarının teknik özelliklerini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-A05
Açıklama: Tekstil haslık testlerinde kullanılan cihazların ve yardımcı ekipmanların genel gerekliliklerini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-B01
Açıklama: Gün ışığı altında renk haslığının Mavi Yün Referans Skalası kullanılarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• ISO 105-B02
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak tekstil ürünlerinin ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• ISO 105-B03
Açıklama: Karbon ark lambası kullanılarak ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-B04
Açıklama: Yapay hava şartları altında ışık ve atmosferik etkilerin birlikte değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C01
Açıklama: Hafif yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C02
Açıklama: Orta şiddette yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C03
Açıklama: Daha ağır yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C04
Açıklama: Ağır hizmet tipi yıkama işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C05
Açıklama: Endüstriyel yıkama şartlarında renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C06
Açıklama: Ev tipi yıkama ve ticari çamaşır yıkama işlemlerine karşı renk haslığını değerlendiren en yaygın kullanılan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Washtec
-
Durawash
-
Launder Ometer
• ISO 105-C07
Açıklama: Islak işlemler sırasında oluşabilecek renk değişimi ve leke transferini değerlendiren standarttır.
• ISO 105-C08
Açıklama: Düşük sıcaklıkta yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C09
Açıklama: Ağartıcı katkılı ev tipi yıkamalarda renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-D01
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E01
Açıklama: Su haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E02
Açıklama: Deniz suyuna karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E03
Açıklama: Klorlu suya karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E04
Açıklama: Asidik ve alkali yapay ter çözeltilerine karşı renk haslığını değerlendiren standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• ISO 105-X11
Açıklama: Sıcak presleme (ütüleme) işlemlerine karşı renk haslığını değerlendiren standarttır.
• ISO 105-X12
Açıklama: Kuru ve yaş sürtünme sonucu oluşan renk değişimi ve lekelemeyi değerlendiren uluslararası sürtünme haslığı standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• ISO 105-X16
Açıklama: Organik çözücülere karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-X18
Açıklama: Fenolik sararmaya karşı renk değişiminin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde kondisyonlanacağı standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarını tanımlayan uluslararası standarttır.
Kullanım Alanı: Tüm fiziksel tekstil testleri.
• ISO 3801
Açıklama: Kumaşların birim alan başına kütlesinin (gramaj) belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici (GSM Cutter)
-
Analitik Terazi
• ISO 5084
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kalınlığının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• ISO 5077
Açıklama: Yıkama ve kurutma işlemleri sonrasında tekstil ürünlerinde meydana gelen boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• ISO 4920
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticilik performansının püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• ISO 12945-1
Açıklama: Kumaşların ICI Pilling Box yöntemi ile boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• ISO 12945-2
Açıklama: Kumaşların Martindale yöntemi ile boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Tester
• ISO 12945-3
Açıklama: Kumaşların rastgele yuvarlanma yöntemi ile boncuklanma performansının değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12945-4
Açıklama: Kumaşlarda boncuklanma değerlendirme yöntemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel prensiplerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-2
Açıklama: Kumaşların Martindale yöntemi ile aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Tester
• ISO 12947-3
Açıklama: Martindale aşınma testlerinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-4
Açıklama: Martindale testlerinde numune görünümündeki değişikliklerin değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13934-1
Açıklama: Şerit (Strip) yöntemi ile kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ISO 13934-2
Açıklama: Kavrama (Grab) yöntemi ile kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemi kullanılarak dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemi kullanılarak dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13936-1
Açıklama: Dikiş kaymasının sabit dikiş açılması yöntemiyle belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntem kullanılarak kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntem kullanılarak kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D123
Açıklama: Tekstil alanında kullanılan temel terim ve tanımların açıklandığı ASTM referans standardıdır.
Kullanım Alanı: Tekstil terminolojisi.
• ASTM D737
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası test standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• ASTM D1776
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• ASTM D1777
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• ASTM D3776
Açıklama: Kumaşların birim alan başına ağırlığının (gramaj) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• ASTM D3786
Açıklama: Diyafram yöntemiyle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D3787
Açıklama: Küresel patlama yöntemiyle örme kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D3884
Açıklama: Döner platform yöntemiyle tekstil yüzeylerinin aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Taber Aşınma Test Cihazı
• ASTM D3939
Açıklama: Mace yöntemiyle kumaşların takılma (snagging) direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Snagging Test Cihazı
• ASTM D4032
Açıklama: Kumaşların dairesel eğme yöntemiyle sertlik ve tuşe özelliklerinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Sertlik Test Cihazı
• ASTM D434
Açıklama: Dokuma kumaşlarda dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D4966
Açıklama: Martindale yöntemi kullanılarak kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Aşınma Test Cihazı
• ASTM D4970
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma (pilling) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Boncuklanma Test Cihazı
• ASTM D5034
Açıklama: Grab yöntemiyle dokuma kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D5035
Açıklama: Strip yöntemiyle dokuma kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D5587
Açıklama: Trapez yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D1424
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• ASTM D2261
Açıklama: Tek yırtık (Tongue Tear) yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D3511
Açıklama: Fırça ve sünger yöntemi kullanılarak kumaşların boncuklanma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Brush Pilling Tester
• ASTM D3512
Açıklama: Random Tumble yöntemiyle kumaşların boncuklanma direncinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Random Tumble Pilling Tester
• ASTM D3514
Açıklama: Elastomerik kumaşlarda boncuklanma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Random Tumble Pilling Tester
• ASTM D4157
Açıklama: Döşemelik kumaşların Wyzenbeek yöntemiyle aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Wyzenbeek Aşınma Test Cihazı
• ASTM D2061
Açıklama: Fermuarların dayanım ve performans testlerini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Fermuar Test Cihazı
• ASTM D7142
Açıklama: Düğme bağlantılarının kopma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Düğme Kopma Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM G155
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak hızlandırılmış yaşlandırma ve ışık dayanımı testlerini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• AATCC 8
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kuru ve yaş sürtünme haslığının (Crocking) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• AATCC 15
Açıklama: Tekstil ürünlerinin yapay ter çözeltisine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• AATCC 16
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ışık haslığının Xenon Ark ışık kaynağı kullanılarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• AATCC 20
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif cinsinin nitel (kalitatif) olarak belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 20A
Açıklama: Tekstil karışımlarında lif bileşiminin ayrıntılı olarak analiz edilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 22
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticilik performansının püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• AATCC 35
Açıklama: Kumaşların yağmur simülasyonu altında su geçirme direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Rain Tester
• AATCC 42
Açıklama: Kumaşların darbe penetrasyonu yöntemiyle su geçirme direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 61
Açıklama: Tekstil ürünlerinin hızlandırılmış yıkama haslığının laboratuvar ortamında değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Washtec
-
Launder Ometer
-
Durawash
• AATCC 76
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• AATCC 79
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su emme süresinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 81
Açıklama: Tekstil ürünlerinin pH değerinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
pH Metre
• AATCC 88B
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında düz kumaşların kırışmazlık performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 88C
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında dayanıklı pres (Durable Press) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 96
Açıklama: Kumaşların boyutsal değişim (çekme) performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 107
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 116
Açıklama: Döner Crockmeter yöntemiyle sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Rotary Crockmeter
• AATCC 124
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında kumaşların düzgün görünüm performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 127
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• AATCC 128
Açıklama: Kumaşlarda kırışıklık oluşumunun görsel olarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 130
Açıklama: Kumaşların yağ lekesi çıkarma performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 132
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 135
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında dokuma ve örme kumaşların boyutsal değişiminin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• AATCC 147
Açıklama: Tekstil ürünlerinin antibakteriyel aktivitesinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 150
Açıklama: Giysilerin ev tipi yıkama sonrasındaki boyutsal değişiminin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 172
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su iticilik performansının yağmur simülasyonu altında değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 179
Açıklama: Kumaşların emicilik performansının yatay yayılma yöntemiyle belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 183
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ultraviyole koruma faktörünün (UPF) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 186
Açıklama: Kumaşların buharlaşmalı ısı direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 195
Açıklama: Kumaşların sıvı nem yönetimi (Moisture Management) performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Moisture Management Tester (MMT)
• AATCC 197
Açıklama: Tekstil ürünlerinin dikey fitilleme (Wicking) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC TM210
Açıklama: Tekstil ürünlerinin mekanik esneme ve geri toparlanma performansının belirlenmesini tanımlayan test metodudur.
• CIE (Commission Internationale de l'Éclairage)
Açıklama: Renk bilimi, kolorimetri, fotometri ve aydınlatma alanlarında uluslararası standartlar ve teknik raporlar geliştiren dünyanın en yetkili kuruluşudur.
• CIE 15 – Colorimetry (Kolorimetri)
Açıklama: Renk ölçümü, renk uzayları, renk farkı hesaplamaları ve tristimulus değerlerinin belirlenmesine ilişkin temel prensipleri tanımlayan CIE'nin en önemli standardıdır.
Kullanım Alanı:
-
Spektrofotometreler
-
Renk Yönetim Yazılımları
-
Kalite Kontrol Laboratuvarları
• CIE S 017/E – International Lighting Vocabulary (Uluslararası Aydınlatma Sözlüğü)
Açıklama: Aydınlatma ve renk bilimi alanında kullanılan uluslararası teknik terimlerin tanımlarını içeren referans dokümandır.
• CIE 13.3 – Colour Rendering of Light Sources
Açıklama: Işık kaynaklarının Renk Geriverim İndeksi (CRI - Colour Rendering Index) hesaplama yöntemini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı:
-
LED
-
Floresan
-
Halojen
-
Aydınlatma Laboratuvarları
• CIE 224 – Colour Fidelity Index (Rf)
Açıklama: Geleneksel CRI yerine geliştirilen yeni nesil renk doğruluğu değerlendirme yöntemini tanımlar.
• CIE 018 – The Basis of Physical Photometry
Açıklama: Fotometrik ölçümlerin fiziksel temellerini açıklayan referans yayındır.
• CIE 063 – The Spectroradiometric Measurement of Light Sources
Açıklama: Işık kaynaklarının spektral ölçüm yöntemlerini tanımlayan teknik dokümandır.
İlgili Ölçüm Cihazı:
-
Spektroradyometre
• CIE 084 – Measurement of Luminous Flux
Açıklama: Işık akısının ölçülmesi için kullanılan yöntemleri tanımlayan teknik yayındır.
• CIE 127 – Measurement of LEDs
Açıklama: LED ışık kaynaklarının fotometrik ve kolorimetrik ölçüm yöntemlerini tanımlayan uluslararası dokümandır.
• CIE 142 – Improvement to Industrial Colour-Difference Evaluation
Açıklama: Endüstriyel renk farkı değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik teknik önerileri içerir.
• CIE 116 – Industrial Colour-Difference Evaluation
Açıklama: Endüstride kullanılan renk farkı hesaplama yöntemlerini açıklayan teknik yayındır.
• CIE 122 – Calculation of Colour Differences
Açıklama: CIELAB tabanlı renk farkı hesaplama yöntemlerini açıklayan teknik dokümandır.
• CIE 1976 Lab (CIELAB)*
Açıklama: İnsan gözünün renk algısına uygun olarak geliştirilen ve günümüzde en yaygın kullanılan renk uzayıdır.
• CIE 1976 Luv (CIELUV)*
Açıklama: Özellikle ışık kaynaklarının renk değerlendirmesinde kullanılan renk uzayıdır.
• CIE XYZ Renk Uzayı
Açıklama: Tüm modern renk sistemlerinin temelini oluşturan ilk cihazdan bağımsız renk uzayıdır.
• CIE xy Kromatisite Diyagramı
Açıklama: Renklerin kromatisite koordinatlarıyla gösterildiği uluslararası referans diyagramıdır.
• CIE Standart Gözlemcisi (2° Observer)
Açıklama: İnsan gözünün yaklaşık 2 derecelik görüş alanına göre tanımlanmış standart renk gözlemcisidir.
• CIE Standart Gözlemcisi (10° Observer)
Açıklama: Geniş görüş alanına göre oluşturulmuş standart gözlemci modelidir.
• CIE Standart Aydınlatıcı A
Açıklama: Akkor flamanlı ışık kaynağını temsil eden standart aydınlatıcıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı C
Açıklama: Ortalama gün ışığını temsil etmek amacıyla geliştirilmiş tarihsel standart aydınlatıcıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D50
Açıklama: Yaklaşık 5000 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı kaynağıdır.
Kullanım Alanı:
-
Baskı Endüstrisi
-
Grafik Sanatlar
• CIE Standart Aydınlatıcı D55
Açıklama: Yaklaşık 5500 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D65
Açıklama: Yaklaşık 6500 Kelvin renk sıcaklığına sahip ve tekstil sektöründe en yaygın kullanılan standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D75
Açıklama: Yaklaşık 7500 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE F Serisi Aydınlatıcılar
Açıklama: Floresan ışık kaynaklarını temsil etmek amacıyla tanımlanan standart aydınlatıcılardır.
• CIE LED Serisi Aydınlatıcılar
Açıklama: Modern LED ışık kaynaklarını temsil eden yeni nesil standart aydınlatıcılardır.
• CIE Metamerizm İndeksi (MI)
Açıklama: İki numunenin farklı ışık kaynakları altında renk değişim davranışını değerlendirmek amacıyla kullanılan göstergedir.
• CIE ΔE*ab (CIE76)
Açıklama: CIELAB renk uzayında hesaplanan ilk uluslararası renk farkı formülüdür.
• CIE ΔE94 (CIE94)
Açıklama: Endüstriyel uygulamalar için geliştirilmiş geliştirilmiş renk farkı hesaplama yöntemidir.
• CIEDE2000 (ΔE00)
Açıklama: Günümüzde en doğru ve en yaygın kabul gören renk farkı hesaplama yöntemidir.
Kullanım Alanı:
-
Tekstil
-
Otomotiv
-
Plastik
-
Boya
-
Baskı
-
Seramik
• DIN (Deutsches Institut für Normung)
Açıklama: Almanya'nın ulusal standardizasyon kuruluşudur. Tekstil, makine, otomotiv ve birçok endüstri alanında teknik standartlar geliştirmekte ve yayımlamaktadır.
• DIN 53808
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif türlerinin tanımlanması ve sınıflandırılmasına ilişkin yöntemleri kapsayan Alman standardıdır.
• DIN 53811
Açıklama: Tekstil ürünlerinde numune alma yöntemlerini tanımlayan Alman standardıdır.
• DIN 53812
Açıklama: Tekstil ürünlerinde gramaj tayini için kullanılan yöntemleri tanımlayan Alman standardıdır.
• DIN 53814
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kalınlık ölçüm yöntemlerini tanımlayan Alman standardıdır.
• DIN 53830
Açıklama: Tekstil ürünlerinde boyutsal değişim ve çekme davranışının belirlenmesine ilişkin test yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• DIN 53857
Açıklama: Dokuma ve örme kumaşlarda çekme mukavemetinin belirlenmesine ilişkin test yöntemlerini tanımlayan Alman standardıdır.
• DIN 53859
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kopma uzaması ve mekanik dayanım testlerine yönelik yöntemleri tanımlayan standarttır.
• DIN 53862
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Alman standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• DIN 53863
Açıklama: Tekstil ürünlerinde dikiş dayanımı ve dikiş performansının belirlenmesine yönelik test yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• DIN 53886
Açıklama: Tekstil ürünlerinde aşınma direncinin belirlenmesine yönelik test yöntemlerini kapsayan Alman standardıdır.
• DIN 53921
Açıklama: Tekstil ürünlerinin hava geçirgenliğinin belirlenmesine ilişkin deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• DIN 53923
Açıklama: Tekstil ürünlerinde su geçirgenliği ve su iticilik özelliklerinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• DIN EN ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesi kondisyonlanması için gerekli standart atmosfer koşullarını tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan Alman ve Avrupa uyumlu standarttır.
• DIN EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• DIN EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• DIN EN ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel esaslarını tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• DIN EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 13934-2
Açıklama: Grab yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntemle patlama mukavemeti testini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• DIN EN ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntemle patlama mukavemeti testini tanımlayan Avrupa uyumlu Alman standardıdır.
• BS (British Standards)
Açıklama: British Standards Institution (BSI) tarafından yayımlanan Birleşik Krallık ulusal standartlarıdır. Tekstil, makine, kalite yönetimi ve birçok endüstriyel alanda teknik standartlar içerir.
• BS 1006
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan kapsamlı İngiliz standartları serisidir. Birçok bölümü daha sonra ISO 105 serisine dönüştürülmüştür.
• BS 1051
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif analizine ilişkin deney yöntemlerini tanımlayan İngiliz standardıdır.
• BS 1470
Açıklama: Tekstil ipliklerinin temel özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 2471
Açıklama: Tekstil ürünlerinden numune alma yöntemlerini tanımlayan İngiliz standardıdır.
• BS 2543
Açıklama: Dokuma kumaşların fiziksel performans özelliklerinin değerlendirilmesine ilişkin deney yöntemlerini kapsayan standarttır.
• BS 2861
Açıklama: Tekstil ürünlerinde gramaj tayini için kullanılan deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 3084
Açıklama: Fermuarların performans, dayanıklılık ve mekanik özelliklerinin değerlendirilmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Fermuar Test Cihazı
• BS 3356
Açıklama: Kumaşların eğilme sertliğinin belirlenmesine yönelik deney yöntemini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Sertlik Test Cihazı
• BS 3424
Açıklama: Kaplamalı kumaşların fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini kapsayan standart serisidir.
• BS 4303
Açıklama: Tekstil ürünlerinin hava geçirgenliğinin belirlenmesine ilişkin deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 5058
Açıklama: Kumaşların dökümlülük (Drape) performansının belirlenmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Dökümlülük Test Cihazı
• BS 5441
Açıklama: Tekstil ürünlerinde çekme mukavemetinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini kapsayan standarttır.
• BS 5811
Açıklama: ICI Pilling Box yöntemiyle kumaşların boncuklanma (Pilling) performansının belirlenmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• BS 903
Açıklama: Kauçuk ve elastomer esaslı malzemelerin fiziksel özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini tanımlayan standart serisidir. Teknik tekstillerde de referans olarak kullanılabilir.
• BS EN ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların gramaj tayini yöntemini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 5084
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 5077
Açıklama: Tekstil ürünlerinde boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 6330
Açıklama: Ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• BS EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• BS EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• EN (European Standard)
Açıklama: Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından yayımlanan ve Avrupa ülkelerinde ortak olarak kullanılan teknik standartlardır.
• EN ISO Standardı
Açıklama: ISO tarafından yayımlanmış bir standardın Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından kabul edilmiş Avrupa versiyonudur.
• EN 20139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Avrupa standardıdır. Daha sonra EN ISO 139 ile uyumlu hale getirilmiştir.
• EN ISO 139
Açıklama: Tekstil ürünlerinin test öncesinde 20 ±2 °C sıcaklık ve %65 ±4 bağıl nem koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların gramajının (birim alan kütlesinin) belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• EN ISO 5084
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• EN ISO 5077
Açıklama: Tekstil ürünlerinde yıkama ve kurutma sonrası boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• EN ISO 105 Serisi
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan Avrupa uyumlu standart serisidir.
• EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel prensiplerini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-3
Açıklama: Martindale testinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-4
Açıklama: Martindale testinde numune görünümündeki değişimlerin değerlendirilmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• EN ISO 13934-2
Açıklama: Grab yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13936-1
Açıklama: Sabit dikiş açılması yöntemiyle dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• EN ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntemle patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntemle patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• JIS (Japanese Industrial Standards)
Açıklama: Japonya'nın ulusal standardizasyon sistemi olup, tekstil, makine, elektronik, otomotiv ve birçok endüstriyel alanda teknik standartlar yayımlamaktadır.
• JIS L Serisi
Açıklama: Tekstil ürünleri, lifler, iplikler, kumaşlar, boyama işlemleri ve fiziksel test yöntemlerini kapsayan Japon standartları serisidir.
• JIS L 0208
Açıklama: Tekstil sektöründe kullanılan teknik terimlerin ve tanımların standartlaştırılmasını sağlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0217
Açıklama: Tekstil ürünlerinin bakım sembolleri ve bakım talimatlarının gösterimini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0801
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerinin genel esaslarını tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0844
Açıklama: Tekstil ürünlerinde yıkama haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Yıkama Haslığı Test Cihazı
-
Launder Ometer
• JIS L 0848
Açıklama: Tekstil ürünlerinde sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• JIS L 0849
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ışık haslığının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• JIS L 0850
Açıklama: Tekstil ürünlerinde su haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0851
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ter haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• JIS L 0860
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kuru temizleme haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1096
Açıklama: Dokuma ve örme kumaşların fiziksel özelliklerinin belirlenmesini kapsayan en kapsamlı Japon tekstil standardıdır.
Kapsamı:
-
Gramaj
-
Kalınlık
-
Çekme Mukavemeti
-
Yırtılma Mukavemeti
-
Patlama Mukavemeti
-
Hava Geçirgenliği
-
Boyutsal Değişim
• JIS L 1092
Açıklama: Kumaşların su geçirmezlik ve su iticilik performansının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
-
Spray Tester
• JIS L 1099
Açıklama: Kumaşların su buharı geçirgenliği (nefes alabilirlik) performansının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Su Buharı Geçirgenliği Test Cihazı
• JIS L 1018
Açıklama: Örme kumaşların fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1019
Açıklama: Dokuma kumaşların temel fiziksel özelliklerinin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1030
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif karışım oranlarının analiz edilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1041
Açıklama: Kumaşlarda boncuklanma (Pilling) performansının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
ICI Pilling Box Tester
-
Martindale Tester
• JIS L 1058
Açıklama: Tekstil ürünlerinde formaldehit miktarının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1902
Açıklama: Tekstil ürünlerinde antibakteriyel etkinliğin değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1919
Açıklama: Tekstil ürünlerinde antiviral etkinliğin değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1925
Açıklama: Tekstil ürünlerinde koku giderme (deodorant) performansının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1930
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ev tipi yıkama sonrasında boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1950
Açıklama: Fonksiyonel tekstil ürünlerinin performans değerlendirmesine yönelik genel test yöntemlerini kapsayan Japon standardıdır.
• TS (Türk Standardı)
Açıklama: Türk Standardları Enstitüsü tarafından yayımlanan ve Türkiye'de kullanılan ulusal standartları ifade eder.
• TSE (Türk Standardları Enstitüsü)
Açıklama: Türkiye'de standart hazırlama, belgelendirme, deney, kalibrasyon ve uygunluk değerlendirme faaliyetleri yürüten ulusal standardizasyon kuruluşudur.
• TS EN Standardı
Açıklama: Avrupa standardının Türkiye tarafından kabul edilerek Türk Standardı haline getirilmiş versiyonudur.
• TS EN ISO Standardı
Açıklama: ISO standardının Avrupa tarafından kabul edilip Türkiye'de Türk Standardı olarak yayımlanmış halidir.
• TS ISO Standardı
Açıklama: ISO standardının doğrudan Türkiye tarafından kabul edilmiş ulusal versiyonudur.
• TS EN ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Türkiye'de kabul edilmiş standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• TS EN ISO 105 Serisi
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan, Türkiye'de kullanılan uyumlaştırılmış ISO standart serisidir.
• TS EN ISO 105-A01
Açıklama: Tekstil renk haslığı testlerinde genel prensipleri ve değerlendirme esaslarını tanımlar.
• TS EN ISO 105-A02
Açıklama: Renk değişiminin gri skala ile değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Ekipman:
-
Gri Skala
-
Renk Değerlendirme Kabini
• TS EN ISO 105-A03
Açıklama: Lekelemenin gri skala ile değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Ekipman:
-
Lekeleme Gri Skalası
-
Çok Lifli Refakat Kumaşı
• TS EN ISO 105-B02
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak tekstil ürünlerinin ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Işık Haslığı Test Cihazı
• TS EN ISO 105-C06
Açıklama: Ev tipi ve ticari yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan en yaygın haslık standartlarından biridir.
İlgili Test Cihazları:
-
Yıkama Haslığı Test Cihazı
-
Launder Ometer
-
Durawash
• TS EN ISO 105-C08
Açıklama: Düşük sıcaklıkta yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-C09
Açıklama: Ağartıcı katkılı ev tipi yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-D01
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-E01
Açıklama: Su haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-E04
Açıklama: Asidik ve alkali yapay ter çözeltilerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometre
-
Ter Haslığı Etüvü
• TS EN ISO 105-X11
Açıklama: Sıcak presleme ve ütüleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 105-X12
Açıklama: Kuru ve yaş sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• TS EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI Pilling Box yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• TS EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Boncuklanma Test Cihazı
• TS EN ISO 12945-3
Açıklama: Rastgele yuvarlanma yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel esaslarını tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Aşınma Test Cihazı
• TS EN ISO 12947-3
Açıklama: Martindale aşınma testinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 12947-4
Açıklama: Martindale aşınma testinde numune görünümündeki değişimin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların birim alan kütlesinin, yani gramajının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• TS EN ISO 5084
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• TS EN ISO 5077
Açıklama: Yıkama ve kurutma işlemleri sonrasında tekstil ürünlerinde oluşan boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlar.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• TS EN ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünleri için ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• TS EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• TS EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• TS EN ISO 4920
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticiliğinin püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• TS EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13934-2
Açıklama: Grab yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13936-1
Açıklama: Sabit dikiş açılması yöntemiyle dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• TS EN ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntemle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• TS EN ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntemle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• TS EN ISO 9001
Açıklama: Kalite yönetim sistemleri için kullanılan uluslararası ISO 9001 standardının Türkiye'de kabul edilmiş versiyonudur.
• TS EN ISO/IEC 17025
Açıklama: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini tanımlayan, Türkiye'de akredite laboratuvarlar için temel referans standardıdır.
• TS EN ISO 14001
Açıklama: Çevre yönetim sistemleri için kullanılan uluslararası standardın Türkiye'de kabul edilmiş versiyonudur.
• TS ISO 45001
Açıklama: İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standardın Türkiye'de kullanılan versiyonudur.
• Ölçüm Cihazları: Tekstil laboratuvarlarında renk, ışık, yüzey ve fiziksel özellikleri sayısal olarak değerlendirmek amacıyla kullanılan cihazların genel adıdır.
• Spektrofotometre: Bir numunenin spektral yansıma veya geçirgenlik değerlerini ölçerek renk verilerini sayısal olarak belirleyen cihazdır.
• Taşınabilir Spektrofotometre: Laboratuvar dışında veya üretim sahasında renk ölçümü yapmak için kullanılan portatif spektrofotometredir.
• Masaüstü Spektrofotometre: Laboratuvar ortamında yüksek hassasiyetli renk ölçümleri için kullanılan spektrofotometredir.
• Kolorimetre: Renkleri insan gözüne benzer şekilde tristimulus değerleri üzerinden ölçen cihazdır.
• Spektroradyometre: Işık kaynaklarının spektral güç dağılımını ve renk özelliklerini ölçen cihazdır.
• Lüksmetre (Lux Meter): Bir yüzeye ulaşan aydınlatma şiddetini lux biriminde ölçen cihazdır.
• Parlaklık Ölçer (Glossmetre): Bir yüzeyin parlaklık seviyesini belirli açılarda ölçen cihazdır.
• Bulanıklık Ölçer (Haze Meter): Şeffaf malzemelerde ışığın saçılmasını ve bulanıklık seviyesini ölçen cihazdır.
• Renk Yoğunluğu Ölçer (Densitometre): Baskı ve boya uygulamalarında renk yoğunluğunu ölçen cihazdır.
• Transmittans Ölçer: Şeffaf veya yarı şeffaf malzemelerden geçen ışık miktarını ölçen cihazdır.
• Opaklık Ölçer: Bir malzemenin ışık geçirme veya örtücülük özelliğini belirleyen ölçüm cihazıdır.
• pH Metre: Çözeltilerin asidik veya bazik karakterini ölçen laboratuvar cihazıdır.
• İletkenlik Ölçer (Conductivity Meter): Bir çözeltinin elektriksel iletkenliğini ölçen cihazdır.
• Termometre: Sıcaklığı ölçmek amacıyla kullanılan ölçüm cihazıdır.
• Nem Ölçer (Moisture Meter): Numunenin veya ortamın nem miktarını ölçen cihazdır.
• Higrometre: Ortamın bağıl nemini ölçen cihazdır.
• Terazi (Analitik Terazi): Laboratuvarda yüksek hassasiyetle kütle ölçümü yapmak için kullanılan cihazdır.
• Mikro Terazi: Çok küçük miktarlardaki numunelerin yüksek hassasiyetle tartılmasını sağlayan laboratuvar terazisidir.
• Otomatik Pipetleme Sistemi: Boyarmadde ve kimyasalları yüksek hassasiyetle otomatik olarak dozajlayan laboratuvar cihazıdır.
• Manyetik Karıştırıcı: Kimyasal çözeltilerin homojen şekilde karıştırılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Isıtıcılı Manyetik Karıştırıcı: Karıştırma ve kontrollü ısıtma işlemlerini aynı anda gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
• Laboratuvar Fırını (Oven): Numunelerin kontrollü sıcaklıkta kurutulması veya şartlandırılması için kullanılan cihazdır.
• İnkübatör: Numunelerin belirli sıcaklık koşullarında bekletilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Ultrasonik Temizleyici: Laboratuvar ekipmanlarının ultrasonik titreşimlerle temizlenmesini sağlayan cihazdır.
• Laboratuvar Tipi Boyama Makinesi: Küçük ölçekli numune boyamalarını standart koşullarda gerçekleştiren cihazdır.
• Laboratuvar Padderi: Kumaşa kontrollü şekilde kimyasal veya boya emdirilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Laboratuvar Ram Makinesi (Mini Stenter): Numunelerin kontrollü sıcaklık ve en ayarı ile fikse edilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Kumaş Kesici (Sample Cutter): Standart boyutlarda test numunesi hazırlamak amacıyla kullanılan kesim cihazıdır.
• Kalınlık Ölçer (Thickness Gauge): Kumaş veya diğer tekstil materyallerinin kalınlığını ölçen cihazdır.
• Gramaj Kesici: Gramaj testleri için standart alanlarda numune hazırlayan kesim aparatıdır.
• Kumpas (Caliper): Boyut, çap ve kalınlık ölçümleri yapmak için kullanılan hassas ölçüm aletidir.
• Mikrometre: Çok küçük kalınlık ve çap ölçümlerini yüksek hassasiyetle yapan cihazdır.
• Kronometre: Test sürelerinin hassas şekilde ölçülmesini sağlayan cihazdır.
• Veri Toplama Sistemi (Data Logger): Ölçüm sonuçlarını otomatik olarak kaydeden ve saklayan elektronik sistemdir.
• Renk Yönetim Yazılımı: Spektrofotometrelerden elde edilen renk verilerini analiz eden, arşivleyen, kalite kontrolü yapan ve reçete yönetimini destekleyen yazılımdır.
• Kalibrasyon Standardı: Ölçüm cihazlarının doğruluğunu kontrol etmek amacıyla kullanılan referans standarttır.
• Beyaz Kalibrasyon Plakası: Spektrofotometrelerin beyaz referans kalibrasyonu için kullanılan seramik standarttır.
• Siyah Tuzak (Black Trap): Cihazın sıfır yansıma referansını oluşturmak amacıyla kullanılan kalibrasyon ekipmanıdır.
• Sertifikalı Referans Standardı: İzlenebilirliği uluslararası kuruluşlar tarafından doğrulanmış referans ölçüm standardıdır.
• Renk İndeksi: Renk ölçüm verilerinden hesaplanan ve numunenin renk, beyazlık, sarılık, parlaklık veya renk kuvveti gibi özelliklerini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Renk Farkı (ΔE): İki renk arasındaki toplam renk farkını sayısal olarak ifade eden değerdir.
• ΔE*ab (CIE76): CIELAB renk uzayında hesaplanan ilk uluslararası renk farkı formülüdür.
• ΔE94 (CIE94): Endüstriyel uygulamalar için geliştirilmiş, insan gözünün renk algısına daha yakın sonuç veren renk farkı formülüdür.
• CIEDE2000 (ΔE00): Günümüzde en doğru ve en yaygın kabul gören renk farkı hesaplama yöntemidir.
• CMC (l:c): Tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılan, tolerans odaklı renk farkı hesaplama yöntemidir.
• ΔL*: İki numune arasındaki açıklık-koyuluk farkını gösteren renk farkı bileşenidir.
• Δa*: Kırmızı-yeşil eksenindeki renk farkını gösteren bileşendir.
• Δb*: Sarı-mavi eksenindeki renk farkını gösteren bileşendir.
• ΔC*: İki renk arasındaki doygunluk farkını ifade eden bileşendir.
• ΔH*: İki renk arasındaki ton farkını ifade eden bileşendir.
• L* (Açıklık): Rengin siyah (0) ile beyaz (100) arasındaki açıklık değeridir.
• a* Değeri: Rengin yeşil (-) ile kırmızı (+) eksenindeki konumunu gösterir.
• b* Değeri: Rengin mavi (-) ile sarı (+) eksenindeki konumunu gösterir.
• C* (Kroma): Rengin canlılık veya doygunluk seviyesini ifade eder.
• h° (Ton Açısı): Rengin renk çemberindeki açısal konumunu derece cinsinden gösterir.
• Beyazlık İndeksi: Numunenin beyazlık seviyesini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• CIE Beyazlık İndeksi: CIE tarafından tanımlanan beyazlık hesaplama yöntemidir.
• Berger Beyazlık İndeksi: Selülozik tekstil ürünlerinde kullanılan beyazlık değerlendirme yöntemidir.
• Ganz-Griesser Beyazlık İndeksi: Floresan beyazlatıcı içeren tekstiller için geliştirilmiş beyazlık hesaplama yöntemidir.
• Stensby Beyazlık İndeksi: Beyaz tekstillerin değerlendirilmesinde kullanılan beyazlık indeksidir.
• Taube Beyazlık İndeksi: Beyaz yüzeylerin değerlendirilmesinde kullanılan alternatif beyazlık indeksidir.
• Sarılık İndeksi: Numunenin sararma seviyesini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• ASTM Sarılık İndeksi: ASTM standardına göre hesaplanan sarılık indeksidir.
• E313 Sarılık İndeksi: ASTM E313 standardına göre hesaplanan yaygın sarılık indeksidir.
• YI D1925: ASTM D1925 yöntemine göre hesaplanan sarılık indeksidir.
• Parlaklık İndeksi: Numunenin ışığı yansıtma kabiliyetini ifade eden değerdir.
• Renk Kuvveti (K/S): Kubelka-Munk teorisine göre hesaplanan ve boyamanın renk yoğunluğunu gösteren değerdir.
• K/S Eğrisi: Farklı dalga boylarında hesaplanan renk kuvveti değerlerinin grafiğidir.
• Bağıl Renk Kuvveti (%): Referans numuneye göre renk kuvvetinin yüzde olarak karşılaştırılmasıdır.
• Metamerizm İndeksi: İki numunenin farklı ışık kaynakları altında gösterdiği renk değişimini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Metamerizm Derecesi: Metamerizm etkisinin büyüklüğünü sınıflandırmak amacıyla kullanılan değerlendirme sonucudur.
• Reflektans: Numunenin üzerine gelen ışığın geri yansıttığı kısmın yüzdesidir.
• Spektral Reflektans: Her dalga boyunda ölçülen reflektans değerlerinin tamamıdır.
• Reflektans Eğrisi: Reflektans değerlerinin dalga boyuna göre grafiksel gösterimidir.
• Transmitans: Numunenin ışığı geçirme oranını ifade eden optik değerdir.
• Absorbans: Numunenin ışığı absorbe etme miktarını ifade eden optik değerdir.
• Dominant Dalga Boyu: Bir rengi en iyi temsil eden spektral dalga boyudur.
• Saflık (Uyarılma Saflığı): Bir rengin saf spektral renge olan yakınlığını ifade eden değerdir.
• Renk Sıcaklığı: Bir ışık kaynağının görünür renk karakterini Kelvin (K) cinsinden ifade eden değerdir.
• Korelasyonlu Renk Sıcaklığı (CCT): Bir ışık kaynağının görünümüne en yakın siyah cisim sıcaklığını ifade eden değerdir.
• Renk Geriverim İndeksi (CRI): Bir ışık kaynağının renkleri doğal ışığa ne kadar doğru gösterdiğini ifade eden değerdir.
• Renk Doğruluk İndeksi (Rf): TM-30 yöntemine göre hesaplanan yeni nesil renk doğruluğu indeksidir.
• Renk Gamutu İndeksi (Rg): TM-30 yöntemine göre hesaplanan renk doygunluğu değişimini gösteren indekstir.
• Ultraviyole İçeriği: Bir ışık kaynağının ultraviyole enerji miktarını ifade eden değerdir.
• Parlaklık Faktörü: Numunenin standart beyaza göre yansıma oranını gösteren optik değerdir.
• Opaklık: Numunenin ışık geçirmeme seviyesini ifade eden değerdir.
• Saydamlık: Numunenin ışık geçirme seviyesini ifade eden optik özelliktir.
• Bulanıklık: Saydam bir malzemenin ışığı dağıtma seviyesini gösteren optik değerdir.
• Parlaklık (Gloss): Bir yüzeyin aynasal yansıma kabiliyetini ifade eden optik özelliktir.
• Parlaklık İndeksi: Belirli bir açı altında ölçülen yüzey parlaklığının sayısal değeridir.
• Renk Tutarlılığı: Aynı üretim partilerinde ölçülen renklerin birbirine olan benzerlik seviyesidir.
• Lot Ortalaması: Aynı üretim partisindeki numunelerin ortalama renk değeridir.
• Standart Sapma: Bir üretim partisindeki renk değişkenliğini gösteren istatistiksel değerdir.
• Kubelka-Munk İndeksi: Reflektans verilerinden yararlanarak boyarmaddenin absorpsiyon ve saçılma özelliklerini hesaplayan teorik renk kuvveti modelidir.
• Absorpsiyon Katsayısı (K): Boyarmaddenin ışığı absorbe etme miktarını ifade eden katsayıdır.
• Saçılma Katsayısı (S): Kumaşın ışığı saçma özelliğini ifade eden katsayıdır.
• K/S Oranı: Kubelka-Munk teorisine göre hesaplanan ve boyamanın renk kuvvetini gösteren değerdir.
• Bağıl Renk Kuvveti (%): Numunenin renk kuvvetinin referans numuneye göre yüzde olarak karşılaştırılmasıdır.
• Mutlak Renk Kuvveti: Boyamanın herhangi bir referans kullanılmadan hesaplanan gerçek renk kuvvetidir.
• Boyama Verimi: Boyarmaddenin elyafa bağlanma etkinliğini gösteren hesaplanmış performans değeridir.
• Fiksaj Verimi: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanan kısmının yüzdesel oranıdır.
• Metamerizm İndeksi (MI): İki numunenin farklı ışık kaynakları altında gösterdiği renk değişimini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Metamerizm Derecesi: Metamerizm etkisinin düşük, orta veya yüksek seviyede olduğunu gösteren değerlendirme sonucudur.
• Renk Uyumu: Numunenin referans renge olan genel benzerlik seviyesini ifade eden değerlendirme kriteridir.
• Geçti/Kaldı Değerlendirmesi: Ölçülen renk farkının belirlenen tolerans sınırları içinde olup olmadığını gösteren otomatik değerlendirme sonucudur.
• Tolerans Elipsi: Kabul edilebilir renk farkı sınırlarını üç boyutlu renk uzayında gösteren geometrik modeldir.
• Renk Toleransı: Referans numune ile üretim numunesi arasında izin verilen maksimum renk farkıdır.
• Ortalama Renk Farkı: Birden fazla ölçüm sonucunun ortalama ΔE değeridir.
• Maksimum Renk Farkı: Ölçülen numuneler içerisindeki en yüksek ΔE değeridir.
• Minimum Renk Farkı: Ölçülen numuneler içerisindeki en düşük ΔE değeridir.
• Standart Sapma (σ): Ölçülen renk değerlerinin ortalamadan ne kadar saptığını gösteren istatistiksel değerdir.
• Varyans: Ölçüm sonuçlarının dağılım miktarını ifade eden istatistiksel değerdir.
• Ortalama Reflektans: Tüm ölçüm noktalarındaki reflektans değerlerinin ortalamasıdır.
• Maksimum Reflektans: Ölçüm aralığında elde edilen en yüksek reflektans değeridir.
• Minimum Reflektans: Ölçüm aralığında elde edilen en düşük reflektans değeridir.
• Spektral Güç Dağılımı (SPD): Bir ışık kaynağının her dalga boyunda yaydığı enerji miktarını gösteren spektral dağılımdır.
• Renk Eşleşme Fonksiyonları: İnsan gözünün kırmızı, yeşil ve mavi dalga boylarına verdiği tepkiyi tanımlayan matematiksel fonksiyonlardır.
• Tristimulus Değerleri (X, Y, Z): Bir rengin CIE XYZ renk uzayındaki temel sayısal koordinatlarıdır.
• Kromatisite Koordinatları (x, y): Rengin ton ve doygunluk bilgisini ifade eden CIE kromatisite koordinatlarıdır.
• Kromatisite Koordinatları (u', v'): CIE 1976 UCS renk uzayında kullanılan kromatisite koordinatlarıdır.
• Luminans Faktörü (Y): Bir yüzeyin standart beyaza göre yansıttığı ışık miktarını ifade eden optik değerdir.
• Bağıl Luminans: Bir yüzeyin referans yüzeye göre parlaklık oranıdır.
• Renk Saflığı: Ölçülen rengin saf spektral renge olan yakınlık derecesidir.
• Baskın Dalga Boyu: Ölçülen rengi en iyi temsil eden görünür ışık dalga boyudur.
• Tamamlayıcı Dalga Boyu: Mor tonlar gibi baskın dalga boyu ile ifade edilemeyen renkler için kullanılan referans dalga boyudur.
• Spektral Eğri Alanı: Reflektans eğrisinin altında kalan toplam alanı ifade eden analiz değeridir.
• Tepe Reflektansı: Reflektans eğrisindeki en yüksek yansıma değeridir.
• Minimum Yansıma Noktası: Reflektans eğrisindeki en düşük yansıma değeridir.
• Renk Tekrarlanabilirliği: Aynı numunenin tekrarlı ölçümlerinde elde edilen sonuçların birbirine yakınlık derecesidir.
• Cihazlar Arası Uyumluluk: Aynı numunenin farklı spektrofotometrelerde benzer sonuçlar vermesini ifade eden performans kriteridir.
• Partiler Arası Renk Tutarlılığı: Farklı üretim partilerindeki renklerin birbirine olan uygunluk seviyesidir.
• Parti İçi Renk Tutarlılığı: Aynı üretim partisindeki numunelerin renk homojenliğini ifade eden kalite göstergesidir.
• Sürdürülebilirlik: Doğal kaynakları gelecek nesillerin ihtiyaçlarını riske atmadan verimli kullanmayı amaçlayan çevresel, ekonomik ve sosyal yaklaşımdır.
• Sürdürülebilir Tekstil: Çevresel etkileri azaltılmış, sosyal sorumluluk ilkelerine uygun ve ekonomik olarak sürdürülebilir şekilde üretilen tekstil ürünlerini ifade eder.
• Döngüsel Ekonomi: Ürünlerin, malzemelerin ve kaynakların mümkün olduğunca uzun süre kullanımda tutulmasını hedefleyen üretim modelidir.
• Doğrusal Ekonomi: Kaynakların alınması, üretilmesi, kullanılması ve atılması esasına dayanan geleneksel ekonomik modeldir.
• Karbon Ayak İzi: Bir ürünün, prosesin veya kuruluşun faaliyetleri sonucunda atmosfere saldığı sera gazlarının toplam miktarıdır.
• Su Ayak İzi: Bir ürünün üretimi boyunca doğrudan ve dolaylı olarak tüketilen toplam tatlı su miktarıdır.
• Enerji Verimliliği: Aynı üretim miktarını daha az enerji tüketerek gerçekleştirme yeteneğidir.
• Kaynak Verimliliği: Hammadde, enerji ve su gibi kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını ifade eder.
• Yaşam Döngüsü Analizi: Bir ürünün hammaddeden geri dönüşüme kadar tüm çevresel etkilerinin değerlendirilmesini sağlayan analiz yöntemidir.
• Sera Gazı: Atmosferde ısı tutarak küresel ısınmaya katkıda bulunan gazlardır.
• Karbondioksit Eşdeğeri: Farklı sera gazlarının küresel ısınma etkisinin karbondioksit cinsinden ifade edilmesidir.
• Karbon Nötr: Oluşturulan karbon emisyonlarının tamamen azaltılması veya dengelenmesi durumudur.
• Net Sıfır Emisyon: Atmosfere salınan sera gazı miktarının, atmosferden uzaklaştırılan miktarla dengelenmesidir.
• Yenilenebilir Enerji: Güneş, rüzgar, hidroelektrik ve jeotermal gibi doğal olarak yenilenen enerji kaynaklarından elde edilen enerjidir.
• Güneş Enerjisi: Güneş ışınlarından elektrik veya ısı enerjisi elde edilmesini sağlayan yenilenebilir enerji kaynağıdır.
• Rüzgar Enerjisi: Rüzgarın kinetik enerjisinden elektrik üretimini sağlayan yenilenebilir enerji kaynağıdır.
• Geri Dönüşüm: Kullanılmış malzemelerin yeniden işlenerek üretim sürecine kazandırılması işlemidir.
• Yeniden Kullanım: Bir ürünün herhangi bir işlem görmeden tekrar kullanılmasını ifade eder.
• İleri Dönüşüm: Atık malzemelerin daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi işlemidir.
• Tekstil Geri Dönüşümü: Kullanılmış tekstil ürünlerinin yeniden elyaf veya yeni ürün haline getirilmesi işlemidir.
• Geri Dönüştürülmüş Elyaf: Atık tekstil veya plastik kaynaklarından yeniden üretilen tekstil lifidir.
• Geri Dönüştürülmüş Polyester: Kullanılmış PET şişeler veya polyester atıklardan elde edilen polyester elyaftır.
• Organik Pamuk: Sentetik pestisit ve kimyasal gübre kullanılmadan yetiştirilen pamuktur.
• Rejeneratif Tarım: Toprağın verimliliğini artırmayı ve ekosistemi iyileştirmeyi amaçlayan sürdürülebilir tarım yaklaşımıdır.
• Biyobozunur: Doğal mikroorganizmalar tarafından belirli bir süre içinde parçalanabilen malzemeyi ifade eder.
• Kompostlanabilir: Uygun kompostlama koşullarında biyolojik olarak tamamen ayrışabilen malzemeyi ifade eder.
• Mikroplastik: Çapı 5 milimetreden küçük plastik parçacıklarıdır.
• Mikrofiber Kirliliği: Sentetik tekstillerden koparak çevreye yayılan çok ince liflerin oluşturduğu kirliliktir.
• Atık Yönetimi: Atıkların toplanması, ayrıştırılması, geri dönüştürülmesi ve bertaraf edilmesini kapsayan süreçtir.
• Sıfır Atık: Atık oluşumunu en aza indirmeyi ve oluşan atıkları geri kazanmayı hedefleyen yönetim yaklaşımıdır.
• Atık Su Arıtımı: Üretim sonrası oluşan atık suların çevreye zarar vermeyecek seviyeye getirilmesi işlemidir.
• Kimyasal Yönetimi: Üretimde kullanılan kimyasalların güvenli, kontrollü ve çevreye duyarlı şekilde yönetilmesini ifade eder.
• Tehlikeli Kimyasal: İnsan sağlığına veya çevreye zarar verme potansiyeline sahip kimyasaldır.
• Kısıtlı Kimyasal Madde: Kullanımı belirli limitler veya mevzuatlar ile sınırlandırılmış kimyasaldır.
• Kalıcı Organik Kirletici: Doğada uzun süre bozunmadan kalabilen ve çevrede birikebilen organik kirleticidir.
• PFAS: Su ve yağ iticilik sağlayan, çevrede uzun süre kalabilen florlu kimyasal bileşikler grubudur.
• Formaldehit: Bazı tekstil terbiyesi işlemlerinde kullanılan, belirli limitler üzerinde insan sağlığı açısından risk oluşturabilen kimyasaldır.
• Azo Boyarmadde: Bazı türleri belirli aromatik aminlere dönüşebildiği için kullanımına sınırlamalar getirilen sentetik boyarmadde grubudur.
• Ağır Metal: Kurşun, kadmiyum, cıva ve krom gibi belirli limitlerin üzerinde çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilen metallerdir.
• Uçucu Organik Bileşik: Normal sıcaklıkta buharlaşabilen ve hava kalitesini etkileyebilen organik bileşiklerdir.
• Yeşil Kimya: Çevreye ve insan sağlığına daha az zarar veren kimyasal proseslerin geliştirilmesini amaçlayan bilim dalıdır.
• Temiz Üretim: Atık oluşumunu ve kaynak tüketimini azaltmayı hedefleyen çevre dostu üretim yaklaşımıdır.
• Eko Tasarım: Ürünlerin çevresel etkileri dikkate alınarak tasarlanmasını sağlayan geliştirme yaklaşımıdır.
• Çevresel Etki: Bir ürünün veya üretim faaliyetinin çevre üzerinde oluşturduğu olumlu veya olumsuz sonuçların tamamıdır.
• Sürdürülebilir Tedarik Zinciri: Hammadde temininden nihai ürüne kadar çevresel, sosyal ve etik kriterlerin gözetildiği tedarik sistemidir.
• İzlenebilirlik: Bir ürünün hammaddeden son kullanıcıya kadar tüm üretim ve tedarik sürecinin kayıt altına alınabilmesidir.
• Şeffaflık: Üretim süreçleri, tedarik zinciri ve sürdürülebilirlik uygulamalarının açık ve doğrulanabilir şekilde paylaşılmasıdır.
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk: İşletmelerin ekonomik faaliyetlerinin yanında çevresel ve toplumsal sorumluluklarını da yerine getirmesini ifade eden yönetim anlayışıdır.
• Martindale Aşınma ve Boncuklanma Test Cihazı (Martindale Tester)
Açıklama: Kumaşların aşınma direnci ve boncuklanma (pilling) performansını kontrollü sürtünme hareketi altında değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 12947-1
ISO 12947-2
ISO 12947-3
ISO 12947-4
ISO 12945-2
ASTM D4966
ASTM D4970
• Çekme Test Cihazı (Tensile Tester)
Açıklama: Kumaş, iplik ve teknik tekstillerin çekme mukavemeti, kopma kuvveti ve uzama özelliklerini ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13934-1
ISO 13934-2
ISO 13935-1
ISO 13935-2
ASTM D5034
ASTM D5035
ASTM D1683
EN ISO 13934-1
• Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın mevcut bir yırtığın ilerlemesine karşı gösterdiği direnci sarkaç prensibiyle ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13937-1
ASTM D1424
DIN 53862
• Patlama Mukavemeti Test Cihazı
Açıklama: Kumaşların çok yönlü basınca karşı dayanımını ölçen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13938-1
ISO 13938-2
ASTM D3786
ASTM D3787
• Sürtünme Haslığı Cihazı (Crockmeter)
Açıklama: Boyanmış tekstil ürünlerinin kuru ve yaş sürtünme haslığını değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-X12
AATCC 8
AATCC 116
• Yıkama Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin standart yıkama koşulları altında renk değişimi ve lekeleme performansını değerlendiren cihazdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-C06
ISO 105-C08
ISO 105-C09
AATCC 61
AATCC 132
• Perspirometer
Açıklama: Tekstil ürünlerinin yapay ter çözeltisi altında renk değişimi ve lekeleme haslığını değerlendirmek amacıyla kontrollü basınç uygulayan test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-E04
AATCC 15
• Random Tumble Pilling Tester
Açıklama: Kumaşın rastgele sürtünme hareketi altında boncuklanma eğilimini değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D3512
• ICI Pilling Box Tester
Açıklama: Kumaşların dönme hareketi altında boncuklanma performansını değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 12945-1
BS 5811
• Hava Geçirgenliği Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın belirli bir basınç farkı altında hava geçirme miktarını ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 9237
ASTM D737
• Su Geçirmezlik Test Cihazı (Hydrostatic Head Tester)
Açıklama: Kumaşın artan su basıncına karşı gösterdiği direnci ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 811
AATCC 127
• Spray Tester
Açıklama: Kumaş yüzeyinin su iticilik performansını standart püskürtme yöntemiyle değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 4920
AATCC 22
• Fabric Handle Tester (Sentire)
Açıklama: Kumaşın sıkıştırma, bükülme, sürtünme, sertlik ve diğer tuşe parametrelerini objektif olarak ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
Henüz bu teknolojiye özel uluslararası bir ISO veya ASTM test standardı bulunmamaktadır. Cihaz, üretici tarafından geliştirilen doğrulanmış test metodolojisini kullanır. • Renk Değerlendirme Kabini
Açıklama: Kumaş ve diğer tekstil numunelerinin farklı standart ışık kaynakları altında görsel olarak renk karşılaştırmasının yapılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-A01
ISO 3668
ASTM D1729
AATCC EP9
• Ksenon Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin güneş ışığına karşı renk dayanımını hızlandırılmış koşullarda değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B02
ISO 105-B04
ASTM G155
AATCC 16
• Karbon Ark Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Karbon ark ışık kaynağı kullanarak tekstil ürünlerinin ışık haslığını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B03
AATCC 16
• Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Boyanmış tekstil ürünlerinin yapay ışık altında renk değişimi ve solma performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B02
ISO 105-B04
AATCC 16
• Laboratuvar Yıkama Haslığı Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin standart yıkama koşulları altında renk haslığını değerlendiren otomatik laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-C06
ISO 105-C08
ISO 105-C09
AATCC 61
• Laboratuvar Fuları (Padder)
Açıklama: Kumaşa kontrollü miktarda boya veya kimyasal emdirilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-X11
AATCC Uygulama Metotları
• Laboratuvar Ramözü (Mini Stenter)
Açıklama: Kumaş numunelerinin kontrollü sıcaklıkta kurutulması, fikse edilmesi ve en ayarının yapılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 6330
ISO 5077
• Laboratuvar Buhar Fiksaj Cihazı
Açıklama: Baskı ve boyama işlemlerinden sonra boyarmaddenin kumaşa sabitlenmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105 Serisi
• Laboratuvar Etüvü
Açıklama: Numunelerin kontrollü sıcaklıkta kurutulması, yaşlandırılması ve şartlandırılması amacıyla kullanılan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 139
ASTM D1776
• İklimlendirme Kabini
Açıklama: Numunelerin standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarında test öncesi kondisyonlanmasını sağlayan laboratuvar kabinidir.
İlgili Standartlar:
ISO 139
ASTM D1776
BS EN ISO 139
• Gramaj Kesici
Açıklama: Kumaştan standart alanda numune keserek gramaj tayini yapılmasını sağlayan laboratuvar aparatıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 3801
ASTM D3776
• Kumaş Kalınlık Ölçer
Açıklama: Kumaş kalınlığını belirli bir basınç altında hassas olarak ölçen laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 5084
ASTM D1777
• Kumaş Sertlik Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın eğilme direncini ve sertlik değerini belirleyen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D1388
BS 3356
• Kumaş Dökümlülük Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın kendi ağırlığı altında oluşturduğu doğal dökümü ve esnekliğini değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
BS 5058
• Kırışmazlık Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın kırışma sonrası eski formuna dönme kabiliyetini ölçen laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 2313
AATCC 66
• Takılma (Snagging) Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın takılma ve iplik çekilmesine karşı dayanımını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D3939
• Bükülme Dayanımı Test Cihazı
Açıklama: Kumaş ve kaplamalı tekstil ürünlerinin tekrarlanan bükülmelere karşı dayanımını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 7854
• Dikiş Kayması Test Cihazı
Açıklama: Kumaşlarda dikiş bölgesinde meydana gelen iplik kaymasını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13936-1
ISO 13936-2
ASTM D434
• Dikiş Yorulma Test Cihazı
Açıklama: Dikiş bölgelerinin tekrarlı yükler altındaki performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D4033
• Düğme Kopma Mukavemeti Test Cihazı
Açıklama: Düğme ve benzeri aksesuarların kumaştan kopma kuvvetini ölçen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D7142
BS 4162
• Fermuar Test Cihazı
Açıklama: Fermuarların mukavemetini, açma-kapama ömrünü ve kullanım performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D2061
BS 3084
• Laboratuvar Kurutma Makinesi
Açıklama: Haslık ve boyutsal değişim testlerinde standart kurutma işlemlerini gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 6330
AATCC 135
• Boyutsal Değişim Ölçüm Sistemi
Açıklama: Yıkama veya bakım işlemleri sonrasında kumaşta meydana gelen çekme ve uzama miktarını belirlemek için kullanılan ölçüm sistemidir.
İlgili Standartlar:
ISO 5077
ISO 6330
AATCC 135
• Ter Haslığı Etüvü
Açıklama: Ter haslığı testlerinde Perspirometre ile birlikte kullanılan kontrollü sıcaklık kabinidir.
İlgili Standartlar:
ISO 105-E04
AATCC 15
• Gri Skala Değerlendirme Kutusu
Açıklama: Renk değişimi ve lekeleme gri skalalarının standart ışık altında doğru şekilde değerlendirilmesini sağlayan yardımcı ekipmandır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-A02
ISO 105-A03
• Mavi Yün Referans Skalası
Açıklama: Işık haslığı testlerinde referans olarak kullanılan standart numune setidir.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B01
ISO 105-B02
• Kumaş Kontrol Makinesi
Açıklama: Kumaş yüzeyindeki dokuma, örme, boya ve apre hatalarının görsel olarak kontrol edilmesini sağlayan kalite kontrol makinesidir.
İlgili Standartlar:
ASTM D5430
4 Nokta Sistem (Four Point System)
10 Nokta Sistem (Ten Point System)
• Kalite Yönetim Sistemi (KYS): Bir kuruluşun kalite hedeflerine ulaşmasını sağlayan politika, süreç ve prosedürlerin bütünüdür.
• ISO 9001: Kuruluşların müşteri memnuniyetini artırmak ve süreçlerini standartlaştırmak amacıyla oluşturulmuş uluslararası kalite yönetim sistemi standardıdır.
• ISO 17025: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini ve kalite yönetim sistemini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 10012: Ölçüm yönetim sistemleri ve ölçüm proseslerinin etkin yönetimini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 19011: Yönetim sistemlerinin iç ve dış denetimlerine yönelik rehberlik sağlayan uluslararası standarttır.
• ISO 14001: Çevre yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 45001: İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 50001: Enerji yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 26000: Kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarına yönelik rehber standarttır.
• ISO 31000: Risk yönetimi prensiplerini ve uygulamalarını tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 31010: Risk değerlendirme tekniklerini açıklayan uluslararası standarttır.
• ISO 37301: Uyum yönetim sistemi gerekliliklerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 55001: Varlık yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 22301: İş sürekliliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 27001: Bilgi güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• Akreditasyon: Bir laboratuvarın veya kuruluşun belirli standartlara göre teknik yeterliliğinin bağımsız kuruluşlar tarafından onaylanmasıdır.
• Akredite Laboratuvar: Yetkili akreditasyon kuruluşları tarafından teknik yeterliliği onaylanmış laboratuvardır.
• Akreditasyon Sertifikası: Laboratuvarın belirli standartlar kapsamında yetkin olduğunu gösteren resmi belgedir.
• Deney Metodu: Belirli bir özelliğin nasıl test edileceğini tanımlayan standart prosedürdür.
• Kalibrasyon Laboratuvarı: Ölçüm cihazlarının doğruluğunu ulusal veya uluslararası standartlara göre doğrulayan laboratuvardır.
• Deney Laboratuvarı: Malzeme ve ürünlerin teknik özelliklerini belirlemek amacıyla testlerin gerçekleştirildiği laboratuvardır.
• İzlenebilir Kalibrasyon: Kalibrasyon sonuçlarının ulusal veya uluslararası referans standartlara bağlanabilmesini ifade eder.
• Referans Malzeme (Reference Material): Ölçüm doğruluğunu kontrol etmek amacıyla kullanılan özellikleri bilinen malzemedir.
• Sertifikalı Referans Malzeme (CRM): Özellikleri akredite kuruluşlar tarafından doğrulanmış referans malzemedir.
• Belirsizlik Bütçesi: Ölçüm belirsizliğine etki eden tüm faktörlerin sistematik olarak hesaplandığı analizdir.
• İç Kalite Kontrol: Laboratuvarın kendi performansını sürekli olarak izlemek amacıyla yaptığı kalite faaliyetleridir.
• Dış Kalite Kontrol: Laboratuvar performansının bağımsız kuruluşlar tarafından değerlendirildiği kalite uygulamalarıdır.
• Yeterlilik Testi (Proficiency Test): Laboratuvarların aynı numune üzerinde elde ettiği sonuçların karşılaştırılması esasına dayanan performans değerlendirme çalışmasıdır.
• Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma: Birden fazla laboratuvarın aynı numune üzerinde yaptığı ölçümlerin karşılaştırılmasıdır.
• Validasyon: Bir test yönteminin amacına uygun ve güvenilir sonuçlar verdiğinin bilimsel olarak kanıtlanmasıdır.
• Verifikasyon: Bir test metodunun belirli laboratuvar koşullarında doğrulanması işlemidir.
• Metot Transferi: Bir test yönteminin farklı laboratuvarlarda aynı performansla uygulanabilir hale getirilmesidir.
• Standart İşletim Prosedürü (SOP): Bir işlemin her zaman aynı şekilde uygulanmasını sağlayan yazılı prosedürdür.
• Doküman Revizyonu: Kalite dokümanlarında yapılan kontrollü değişikliktir.
• Revizyon Geçmişi: Bir dokümanda yapılan tüm değişikliklerin kayıt altına alındığı bölümdür.
• Doküman Dağıtımı: Güncel kalite dokümanlarının ilgili kişilere kontrollü şekilde ulaştırılması işlemidir.
• Doküman Arşivi: Geçerliliğini koruyan veya iptal edilmiş kalite dokümanlarının saklandığı sistemdir.
• Yetkilendirme: Belirli kalite faaliyetlerini gerçekleştirecek personelin resmi olarak atanması işlemidir.
• Yetkinlik: Personelin belirli bir işi yapabilecek bilgi, beceri ve deneyime sahip olmasıdır.
• Eğitim Kaydı: Personelin aldığı teknik ve kalite eğitimlerinin kayıt altına alınmasıdır.
• Yetkinlik Değerlendirmesi: Personelin bilgi ve becerilerinin belirli kriterlere göre değerlendirilmesi işlemidir.
• Sürekli İyileştirme (Continuous Improvement): Süreçlerin performansını sürekli geliştirmeyi hedefleyen kalite yönetimi yaklaşımıdır.
• Kaizen: Küçük ama sürekli iyileştirmeleri esas alan Japon kökenli yönetim felsefesidir.
• Yalın Üretim (Lean Manufacturing): İsrafı azaltarak verimliliği artırmayı hedefleyen üretim yaklaşımıdır.
• Altı Sigma (Six Sigma): Süreç değişkenliğini azaltarak hataları en aza indirmeyi amaçlayan kalite yönetim metodolojisidir.
• DMAIC: Six Sigma projelerinde kullanılan Tanımla, Ölç, Analiz Et, İyileştir ve Kontrol Et adımlarından oluşan problem çözme metodudur.
• PDCA Döngüsü: Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al adımlarından oluşan sürekli iyileştirme döngüsüdür.
• Poka-Yoke: İnsan hatalarını önlemeye yönelik hata önleyici tasarım yaklaşımıdır.
• 5S Sistemi: Ayıklama, Düzenleme, Temizlik, Standardizasyon ve Disiplin esaslarına dayanan iş yeri organizasyon yöntemidir.
• Toplam Kalite Yönetimi (TKY): Kuruluş genelinde müşteri memnuniyetini ve sürekli iyileştirmeyi esas alan yönetim yaklaşımıdır.
• Benchmarking (Kıyaslama): Bir kuruluşun süreçlerini sektörün en iyi uygulamalarıyla karşılaştırarak geliştirme yöntemidir.
• Müşteri Memnuniyeti: Müşterinin ürün veya hizmetten beklentilerinin karşılanma düzeyidir.
• Müşteri Odaklılık: Tüm süreçlerin müşteri beklenti ve ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik planlanması yaklaşımıdır.
• Kalite Kültürü: Kalite bilincinin kuruluşun tüm çalışanları tarafından benimsenmiş olması durumudur.
• Boyarmadde: Tekstil materyallerine renk kazandırmak amacıyla kullanılan, elyafla fiziksel veya kimyasal etkileşime girebilen renklendirici maddedir.
• Reaktif Boyarmadde: Selülozik elyaflarla kimyasal bağ oluşturarak yüksek yaş haslığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Viskon
-
Modal
-
Lyocell
• Dispers Boyarmadde: Polyester ve asetat gibi hidrofobik sentetik elyafların boyanmasında kullanılan, suda çözünmeyen ince partiküllü boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Polyester
-
Asetat
-
Triasetat
• Asit Boyarmadde: Protein ve poliamid esaslı elyafların boyanmasında kullanılan anyonik karakterli boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Yün
-
İpek
-
Poliamid
• Direkt Boyarmadde: Selülozik elyaflara doğrudan uygulanabilen, kullanım kolaylığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Viskon
-
Kâğıt
-
Selülozik karışımlar
• Küp Boyarmadde (Vat Dye): Suda çözünmeyen, indirgenerek çözünür hale getirilen ve oksidasyon sonrası elyafa bağlanan yüksek haslıklı boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Denim
-
İş kıyafetleri
• Kükürt Boyarmadde (Sulphur Dye): Özellikle koyu tonlu pamuk boyamalarında kullanılan ekonomik ve yüksek yaş haslıklı boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Denim
-
İş kıyafetleri
• Katyonik Boyarmadde (Bazik Boyarmadde): Pozitif yüklü yapıya sahip, özellikle akrilik elyafların boyanmasında kullanılan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Akrilik
-
Modakrilik
-
Katyonik boyanabilir polyester
• Metal Kompleks Boyarmadde: Metal iyonlarıyla kompleks oluşturan, yüksek haslık sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Yün
-
Poliamid
-
Deri
• Mordan Boyarmadde: Elyafa bağlanabilmek için metal tuzları veya mordan maddelerine ihtiyaç duyan boyarmadde türüdür.
• Pigment: Elyafla kimyasal bağ oluşturmayan, bağlayıcı yardımıyla tekstil yüzeyine tutunan renklendirici maddedir.
Kullanım Alanı:
-
Pigment baskı
-
Kaplama
-
Özel efekt uygulamaları
• Optik Beyazlatıcı: Görünmeyen UV ışığı absorbe ederek mavi-beyaz floresans veren ve kumaşın daha beyaz görünmesini sağlayan kimyasaldır.
Kullanım Alanı:
-
Beyaz kumaşlar
-
Havlu
-
Gömleklik
-
Ev tekstili
• Floresan Boyarmadde: UV ışık altında parlak ve canlı görünüm sağlayan özel boyarmadde sınıfıdır.
• Solvent Boyarmadde: Organik çözücülerde çözünebilen ve daha çok plastik, mürekkep ve özel kaplama uygulamalarında kullanılan boyarmaddedir.
• Doğal Boyarmadde: Bitki, hayvan veya mineral kaynaklardan elde edilen doğal renklendirici maddedir.
• Sentetik Boyarmadde: Kimyasal sentez yoluyla üretilen modern boyarmadde sınıfıdır.
• Azo Boyarmadde: Azo bağı içeren, tekstil endüstrisinde yaygın kullanılan sentetik boyarmadde grubudur.
• Antrakinon Boyarmadde: Antrakinon yapısına sahip, özellikle mavi ve yeşil tonlarda yüksek parlaklık sağlayan boyarmadde grubudur.
• Ftalosiyanin Boyarmadde: Çok canlı mavi ve yeşil tonlar sağlayan yüksek renk kuvvetine sahip boyarmadde grubudur.
• İndigo: Denim boyamada yaygın kullanılan, küp boyarmadde sınıfına ait mavi renkli boyarmaddedir.
• Reaktif Monoklorotriazin Boyarmadde (MCT): Reaktif boyarmaddelerde kullanılan, selülozla kimyasal bağ oluşturabilen reaktif grup türüdür.
• Vinil Sülfon Boyarmadde (VS): Reaktif boyarmaddelerde kullanılan, yüksek fikse kabiliyeti sağlayan reaktif grup türüdür.
• Bifonksiyonel Reaktif Boyarmadde: İki farklı reaktif gruba sahip, yüksek fiksaj ve proses güvenliği sağlayan reaktif boyarmaddedir.
• Soğuk Boyama Boyarmaddesi: Düşük sıcaklıkta reaksiyon verebilen reaktif boyarmadde türüdür.
• Sıcak Boyama Boyarmaddesi: Daha yüksek sıcaklıkta uygulanan reaktif boyarmadde türüdür.
• Yüksek Enerji Dispers Boyarmadde: Polyester boyamada yüksek sıcaklık ve yüksek haslık gerektiren uygulamalar için kullanılan dispers boyarmaddedir.
• Orta Enerji Dispers Boyarmadde: Polyester boyamada dengeli boyama ve haslık performansı sağlayan dispers boyarmadde sınıfıdır.
• Düşük Enerji Dispers Boyarmadde: Daha düşük sıcaklıkta uygulanabilen, hızlı boyama sağlayan dispers boyarmadde sınıfıdır.
• Boyarmadde Konsantrasyonu: Boyarmaddenin çözelti veya reçete içerisindeki miktarını ifade eden değerdir.
• Boyarmadde Kuvveti (Color Strength): Bir boyarmaddenin belirli miktarda kullanıldığında sağladığı renk yoğunluğunu ifade eder.
• Boyarmadde Verimi: Kullanılan boyarmaddenin elyaf üzerinde oluşturduğu gerçek renk performansıdır.
• Boyarmadde Afinitesi: Boyarmaddenin elyafa yönelme ve tutunma eğilimidir.
• Substantivite: Boyarmaddenin elyafa doğal çekim gösterme kabiliyetidir.
• Fiksaj Kabiliyeti: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanabilme özelliğidir.
• Migrasyon Kabiliyeti: Boyarmaddenin elyaf üzerinde hareket ederek daha düzgün yayılabilme özelliğidir.
• Egalizasyon Özelliği: Boyarmaddenin kumaş üzerinde homojen renk dağılımı sağlayabilme kabiliyetidir.
• Uyumluluk: Birden fazla boyarmaddenin aynı banyoda benzer hız ve davranışla çalışabilme özelliğidir.
• Kombinasyon Boyama: İki veya daha fazla boyarmaddenin aynı reçetede birlikte kullanılmasıdır.
• Trikromi Boyama: Genellikle sarı, kırmızı ve mavi esaslı üç boyarmadde ile geniş renk gamı oluşturma yöntemidir.
• Metamerik Boyama: Farklı ışık kaynakları altında renk uyumsuzluğu oluşturabilecek boyarmadde kombinasyonlarıyla yapılan boyamadır.
• Renk Derinliği: Boyamanın açık, orta veya koyu ton seviyesini ifade eder.
• Renk Kuvveti (K/S): Reflektans verilerinden hesaplanan ve boyamanın renk yoğunluğunu gösteren değerdir.
• Haslık: Boyanmış tekstil ürününün yıkama, ışık, sürtünme, ter ve benzeri etkilere karşı renk dayanımıdır.
• Yaş Haslık: Boyanmış tekstil ürününün su, yıkama, ter veya deniz suyu gibi yaş işlemlere karşı dayanımıdır.
• Işık Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün ışık etkisi altında solmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
• Sürtünme Haslığı: Boyanın kuru veya yaş sürtünme etkisiyle başka yüzeye geçmeye karşı gösterdiği dayanımdır.
• Yıkama Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün yıkama işlemleri sonrasında renk değişimi ve lekeleme performansıdır.
• Ter Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün asidik ve alkali ter çözeltilerine karşı renk dayanımıdır.
-
Yardımcı Kimyasal: Boyama, baskı ve terbiye işlemlerinde proses performansını artırmak, boyarmaddenin elyafa bağlanmasını kolaylaştırmak veya kumaşa fonksiyonel özellik kazandırmak amacıyla kullanılan kimyasallardır.
-
Islatıcı: Kumaşın suyu daha hızlı emmesini sağlayarak banyo penetrasyonunu artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Deterjan: Kumaş üzerindeki yağ, kir ve diğer yabancı maddelerin uzaklaştırılmasını sağlayan temizleyici yardımcı kimyasaldır.
-
Dispersiyon Maddesi: Suda çözünmeyen boyarmaddelerin banyoda homojen şekilde dağılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Egalizör: Boyarmaddenin kumaş üzerinde düzgün ve homojen dağılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Migrasyon Maddesi: Boyarmaddenin kumaş üzerinde hareket ederek ton farklılıklarını azaltmasına yardımcı olan kimyasaldır.
-
Sekestran: Sert sudaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlayarak prosesi olumsuz etkilemelerini önleyen yardımcı kimyasaldır.
-
Şelatlayıcı: Metal iyonlarını kompleks oluşturarak bağlayan ve proses kararlılığını artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Tampon Maddesi: Boyama banyosunun pH değerini sabit tutan yardımcı kimyasaldır.
-
pH Düzenleyici: Boyama veya terbiye banyosunun istenilen pH seviyesine ulaşmasını sağlayan kimyasaldır.
-
Alkali: Reaktif boyama gibi işlemlerde boyarmaddenin elyafla reaksiyona girmesini sağlayan bazik kimyasaldır.
-
Asit: Asit boyarmaddelerle yapılan boyamalarda banyo pH'ını düşürmek amacıyla kullanılan kimyasaldır.
-
Elektrolit: Reaktif ve direkt boyamalarda boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan tuzlardır.
-
Sodyum Klorür: Reaktif boyamalarda en yaygın kullanılan elektrolitlerden biridir.
-
Sodyum Sülfat: Reaktif boyamalarda boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan yardımcı tuzdur.
-
Sodyum Karbonat: Reaktif boyarmaddelerin elyafla kimyasal bağ oluşturmasını sağlayan alkali maddedir.
-
Sodyum Hidroksit: Selülozik elyafların ön işlemlerinde ve bazı boyama proseslerinde kullanılan güçlü alkalidir.
-
Asetik Asit: Asit boyamalarda ve nötralizasyon işlemlerinde kullanılan organik asittir.
-
Formik Asit: Özellikle yün ve poliamid boyamalarında kullanılan zayıf organik asittir.
-
Hidrojen Peroksit: Pamuk ağartma işlemlerinde kullanılan en yaygın oksitleyici ağartma maddesidir.
-
Peroksit Stabilizatörü: Hidrojen peroksidin kontrollü çalışmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
İndirgeme Maddesi: Küp ve dispers boyama işlemlerinde indirgeme amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Oksitleyici Madde: İndirgenmiş boyarmaddenin tekrar çözünmez hale gelmesini sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Sabitleyici: Boyarmaddenin elyafa daha güçlü bağlanmasını sağlayarak yaş haslıklarını artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Katyonik Sabitleyici: Reaktif boyamalarda yıkama haslığını artırmak amacıyla kullanılan katyonik yardımcı kimyasaldır.
-
Sabunlama Maddesi: Boyama sonrasında elyafa bağlanmamış boyarmaddelerin uzaklaştırılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Temizleme Maddesi: Ham kumaş üzerindeki doğal yağ, vaks ve kirleri uzaklaştıran yardımcı kimyasaldır.
-
Yağ Sökücü: İplik veya kumaş üzerindeki yağların uzaklaştırılması amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Köpük Kesici: Boyama banyosunda oluşan köpüğü kontrol altına alan yardımcı kimyasaldır.
-
Kaydırıcı: Kumaşın makine içerisindeki hareketini kolaylaştırarak sürtünmeyi azaltan yardımcı kimyasaldır.
-
Yumuşatıcı: Kumaşa daha yumuşak ve dolgun bir tutum kazandıran terbiye kimyasalıdır.
-
Silikon Yumuşatıcı: Silikon esaslı yapısıyla yüksek yumuşaklık ve kayganlık sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Mikro Emülsiyon Silikon: Kumaşa yumuşaklık kazandırırken sararma riskini azaltan silikon bazlı yardımcı kimyasaldır.
-
Hidrofil Yumuşatıcı: Kumaşın su emiciliğini koruyarak yumuşaklık sağlayan özel yumuşatıcıdır.
-
Antistatik Apre: Kumaş yüzeyinde statik elektrik oluşumunu azaltan yardımcı kimyasaldır.
-
Su İtici Apre: Kumaş yüzeyine su iticilik özelliği kazandıran yardımcı kimyasaldır.
-
Yağ İtici Apre: Kumaşın yağ bazlı sıvılara karşı direnç kazanmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Kir İtici Apre: Kumaşın kirlenmesini geciktiren yüzey işlemi sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Alev Geciktirici Apre: Kumaşın yanma hızını azaltan veya yanmayı geciktiren yardımcı kimyasaldır.
-
Antibakteriyel Apre: Kumaş üzerinde bakteri gelişimini önleyen fonksiyonel yardımcı kimyasaldır.
-
Antiviral Apre: Kumaş yüzeyindeki virüs aktivitesini azaltmaya yönelik geliştirilmiş fonksiyonel yardımcı kimyasaldır.
-
Ultraviyole Koruyucu Apre: Kumaşa ultraviyole ışınlarına karşı koruma özelliği kazandıran yardımcı kimyasaldır.
-
Kırışmazlık Reçinesi: Selülozik kumaşlarda kırışmayı azaltmak amacıyla kullanılan reçine esaslı yardımcı kimyasaldır.
-
Çekmezlik Apre: Kumaşın yıkama sonrası boyutsal değişimini azaltmaya yönelik uygulanan yardımcı kimyasaldır.
-
Enzim: Tekstil proseslerinde biyolojik reaksiyonları hızlandırmak amacıyla kullanılan protein yapılı biyokimyasal katalizördür.
-
Selülaz Enzimi: Biyoparlatma ve denim yıkama işlemlerinde kullanılan enzimdir.
-
Amilaz Enzimi: Haşıl sökme işlemlerinde nişasta esaslı haşılların uzaklaştırılması amacıyla kullanılan enzimdir.
-
Pektinaz Enzimi: Pamuk ön terbiyesinde doğal pektin maddelerinin uzaklaştırılmasını sağlayan enzimdir.
-
Katalaz Enzimi: Ağartma sonrası kumaş üzerinde kalan hidrojen peroksiti parçalayarak nötralizasyon sağlayan enzimdir.
-
Biyoparlatma: Selülaz enzimi kullanılarak kumaş yüzeyindeki serbest liflerin uzaklaştırılması işlemidir.
-
Haşıl Sökme Kimyasalı: Dokuma sonrası haşıl maddelerini kumaştan uzaklaştırmak amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Optik Beyazlatıcı Yardımcısı: Optik beyazlatıcıların kumaşa daha homojen bağlanmasını destekleyen yardımcı kimyasaldır.
• Sertifika: Bir ürünün, prosesin veya yönetim sisteminin belirli standartlara uygun olduğunu gösteren bağımsız kuruluş tarafından düzenlenen resmi belgedir.
• Uygunluk Belgesi: Bir ürünün ilgili mevzuat, standart veya teknik şartnameye uygun olduğunu gösteren resmi dokümandır.
• Belgelendirme: Bir ürün, hizmet veya yönetim sisteminin belirlenen kriterlere uygunluğunun bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanması sürecidir.
• Akreditasyon: Bir belgelendirme veya laboratuvar kuruluşunun teknik yeterliliğinin yetkili akreditasyon kurumu tarafından resmen onaylanmasıdır.
• OEKO-TEX® STANDARD 100: Tekstil ürünlerinin insan sağlığı açısından zararlı kimyasal maddeler içermediğini doğrulayan uluslararası ürün sertifikasıdır.
• OEKO-TEX® MADE IN GREEN: Ürünün zararlı maddeler açısından test edildiğini, çevre dostu üretildiğini ve izlenebilir bir tedarik zincirine sahip olduğunu gösteren etikettir.
• OEKO-TEX® STeP: Tekstil ve deri üretim tesislerinin sürdürülebilir üretim uygulamalarını değerlendiren uluslararası sertifikasyon sistemidir.
• OEKO-TEX® ECO PASSPORT: Tekstil üretiminde kullanılan kimyasal, boya ve yardımcı maddelerin insan sağlığına ve çevreye uygunluğunu doğrulayan sertifikadır.
• OEKO-TEX® ORGANIC COTTON: Organik pamuktan üretilmiş ve zararlı maddeler açısından test edilmiş tekstil ürünlerini belgeleyen sertifikadır.
• GOTS (Global Organic Textile Standard): Organik tekstil ürünlerinin üretiminden etiketlenmesine kadar tüm süreçleri kapsayan uluslararası sertifikasyon standardıdır.
• GRS (Global Recycled Standard): Geri dönüştürülmüş malzeme içeriğini, çevresel uygulamaları ve sosyal kriterleri doğrulayan uluslararası standarttır.
• RCS (Recycled Claim Standard): Üründeki geri dönüştürülmüş malzeme oranının doğrulanmasını sağlayan uluslararası standarttır.
• OCS (Organic Content Standard): Tekstil ürünlerindeki organik hammadde oranını doğrulayan uluslararası standarttır.
• RWS (Responsible Wool Standard): Yünün hayvan refahı ve çevresel kriterlere uygun şekilde üretildiğini belgeleyen uluslararası standarttır.
• RMS (Responsible Mohair Standard): Mohair lifinin sorumlu üretim kriterlerine uygun olarak elde edildiğini doğrulayan standarttır.
• RAS (Responsible Alpaca Standard): Alpaka lifinin sürdürülebilir ve etik koşullarda üretildiğini belgeleyen standarttır.
• Better Cotton: Pamuğun çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik ilkelerine uygun şekilde üretildiğini destekleyen uluslararası girişimdir.
• bluesign®: Tekstil üretiminde kullanılan kimyasalların, proseslerin ve kaynak tüketiminin çevre ve insan sağlığı açısından kontrol altında tutulmasını sağlayan uluslararası sistemdir.
• ZDHC (Zero Discharge of Hazardous Chemicals): Tekstil ve ayakkabı sektöründe tehlikeli kimyasalların kullanımını ve deşarjını azaltmayı hedefleyen küresel girişimdir.
• ZDHC MRSL: Tekstil üretiminde kullanılmasına izin verilmeyen veya sınırlandırılan kimyasalların listesidir.
• REACH: Avrupa Birliği'nin kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanmasına ilişkin mevzuatıdır.
• SVHC (Yüksek Önem Arz Eden Maddeler): REACH kapsamında insan sağlığı veya çevre açısından yüksek risk taşıyan kimyasal maddeleri ifade eder.
• RoHS: Elektrikli ve elektronik ürünlerde belirli zararlı maddelerin kullanımını sınırlandıran Avrupa Birliği direktifidir.
• PFAS: Kalıcı florlu kimyasallar grubudur. Birçok ülkede tekstil ürünlerinde kullanımı giderek sınırlandırılmaktadır.
• CPSIA: Amerika Birleşik Devletleri'nde özellikle çocuk ürünleri için güvenlik gerekliliklerini belirleyen tüketici güvenliği yasasıdır.
• Proposition 65: Kaliforniya eyaletinde kansere veya üreme sağlığına zarar verebilecek kimyasallar konusunda uyarı zorunluluğu getiren mevzuattır.
• CE İşareti: Bir ürünün ilgili Avrupa Birliği mevzuatına uygun olduğunu gösteren uygunluk işaretidir.
• UKCA İşareti: Bir ürünün Birleşik Krallık teknik düzenlemelerine uygun olduğunu gösteren uygunluk işaretidir.
• ISO 9001 Belgesi: Kuruluşun kalite yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 14001 Belgesi: Kuruluşun çevre yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 45001 Belgesi: Kuruluşun iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 50001 Belgesi: Kuruluşun enerji yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO/IEC 17025 Akreditasyonu: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini gösteren uluslararası akreditasyondur.
• Higg FEM (Facility Environmental Module): Üretim tesislerinin çevresel performansını değerlendirmek amacıyla kullanılan uluslararası değerlendirme aracıdır.
• Higg FSLM (Facility Social & Labor Module): İşletmelerin sosyal uygunluk ve çalışma koşullarını değerlendiren Higg modülüdür.
• Higg BRM (Brand & Retail Module): Marka ve perakendecilerin sürdürülebilirlik performansını değerlendiren Higg modülüdür.
• Textile Exchange: Sürdürülebilir tekstil ve hammadde kullanımını teşvik eden uluslararası kâr amacı gütmeyen kuruluştur.
• amfori BSCI: Tedarik zincirlerinde etik çalışma koşullarını ve sosyal uygunluğu geliştirmeyi amaçlayan uluslararası denetim programıdır.
• SEDEX: Tedarik zincirlerinde etik ticaret, işçi hakları, çevre ve iş güvenliği performansını değerlendirmeye yönelik uluslararası platformdur.
• SMETA: SEDEX tarafından kullanılan sosyal uygunluk denetim metodolojisidir.
• WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production): Hazır giyim ve tekstil üretim tesislerinin etik üretim ilkelerine uygunluğunu belgeleyen uluslararası sertifikasyon programıdır.
• SA8000: İşçi hakları, çalışma koşulları ve sosyal sorumluluk kriterlerini kapsayan uluslararası yönetim standardıdır.
• ISO 26000: Kuruluşlara sosyal sorumluluk uygulamaları konusunda rehberlik sağlayan uluslararası standarttır.
• LWG (Leather Working Group): Deri üreticilerinin çevresel performansını değerlendiren uluslararası sertifikasyon sistemidir.
• AATCC: Amerikan Tekstil Kimyacıları ve Renklendiricileri Birliği.
• ASTM: Amerikan Test ve Malzeme Derneği tarafından yayımlanan uluslararası standartlar.
• BS: Birleşik Krallık ulusal standartları.
• CEN: Avrupa Standardizasyon Komitesi.
• CIE: Uluslararası Aydınlatma Komisyonu.
• CRI: Bir ışık kaynağının renkleri doğal ışığa ne kadar doğru gösterdiğini ifade eden Renk Geriverim İndeksidir.
• CCT: Bir ışık kaynağının görünür renk sıcaklığını Kelvin cinsinden ifade eden Korelasyonlu Renk Sıcaklığıdır.
• CMC: Tekstil sektöründe yaygın olarak kullanılan renk farkı hesaplama yöntemidir.
• CMYK: Baskı sistemlerinde kullanılan Camgöbeği, Macenta, Sarı ve Siyah renk modelidir.
• CRI: Renk Geriverim İndeksi.
• CSV: Virgülle ayrılmış veri dosyası formatıdır.
• DIN: Alman Standardizasyon Enstitüsü.
• EN: Avrupa Standardı.
• GSM: Kumaşın metrekare başına gram cinsinden ağırlığını ifade eden Gramaj değeridir.
• GRS: Küresel Geri Dönüştürülmüş İçerik Standardı.
• GOTS: Küresel Organik Tekstil Standardı.
• HSL: Ton, Doygunluk ve Açıklık esasına dayanan renk modelidir.
• HSV: Ton, Doygunluk ve Değer esasına dayanan renk modelidir.
• ISO: Uluslararası Standardizasyon Örgütü.
• JIS: Japon Endüstri Standartları.
• K/S: Kubelka-Munk teorisine göre hesaplanan renk kuvveti değeridir.
• LAB: CIELAB renk uzayı.
• LCh: Açıklık, Kroma ve Ton Açısı değerlerinden oluşan renk uzayı.
• LED: Işık Yayan Diyot teknolojisi.
• LIMS: Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi.
• LRV: Işık Yansıtma Değeri.
• MI: Metamerizm İndeksi.
• MRSL: Üretim sürecinde kullanımı yasaklanmış veya sınırlandırılmış kimyasallar listesi.
• MSDS: Kimyasal Güvenlik Bilgi Formu.
• MSA: Ölçüm Sistemleri Analizi.
• MUNSELL: Renklerin ton, değer ve doygunluk esasına göre sınıflandırıldığı renk sistemi.
• nm: Nanometre. Işığın dalga boyunu ifade eden uzunluk birimidir.
• OBA: Optik Beyazlatıcı Madde.
• OCS: Organik İçerik Standardı.
• OEM: Orijinal Ekipman Üreticisi.
• OQC: Çıkış Kalite Kontrolü.
• PFAS: Kalıcı florlu kimyasallar grubu.
• PPE: Kişisel Koruyucu Donanım.
• QA: Kalite Güvence.
• QC: Kalite Kontrol.
• QC Yazılımı: Kalite kontrol süreçlerinin dijital olarak yönetilmesini sağlayan yazılım.
• RGB: Kırmızı, Yeşil ve Mavi renk modelidir.
• RCS: Geri Dönüştürülmüş İçerik Standardı.
• Rf: Renk Doğruluk İndeksi.
• Rg: Renk Gamutu İndeksi.
• RFT: İlk Seferde Doğru Üretim Oranı.
• RH: Bağıl Nem.
• RSL: Nihai üründe bulunmasına izin verilmeyen veya sınırlandırılmış kimyasallar listesi.
• SPD: Spektral Güç Dağılımı.
• SPC: İstatistiksel Proses Kontrolü.
• SSI: Spektral Benzerlik İndeksi.
• SVHC: Yüksek Önem Arz Eden Maddeler.
• TDS: Teknik Veri Formu.
• TL84: Avrupa mağaza aydınlatmasını temsil eden standart floresan ışık kaynağı.
• TSE: Türk Standardları Enstitüsü.
• UV: Morötesi ışınım.
• UVA: Uzun dalga morötesi ışınım.
• UVB: Orta dalga morötesi ışınım.
• UVC: Kısa dalga morötesi ışınım.
• VOC: Uçucu Organik Bileşikler.
• WI: Beyazlık İndeksi.
• XYZ: CIE tarafından tanımlanan temel renk koordinat sistemi.
• YI: Sarılık İndeksi.
• ZDHC: Tehlikeli Kimyasalların Sıfır Deşarjı programı.
• ΔE: Toplam renk farkı.
• ΔL*: Açıklık farkı.
• Δa*: Kırmızı-Yeşil eksenindeki fark.
• Δb*: Sarı-Mavi eksenindeki fark.
• ΔC*: Kroma farkı.
• ΔH*: Ton farkı.
• Dijital Üretim: Üretim süreçlerinin yazılım, otomasyon ve veri teknolojileri ile yönetildiği üretim modelidir.
• Bağlantılı Fabrika: Üretim ekipmanlarının ve yazılımların ortak bir dijital ağ üzerinden haberleştiği üretim yapısıdır.
• Otonom Üretim: Üretim sistemlerinin minimum insan müdahalesi ile kendi kararlarını alarak çalışabilmesidir.
• Akıllı Karar Mekanizması: Gerçek zamanlı verileri analiz ederek otomatik karar verebilen yazılım altyapısıdır.
• Dijital Kalite Kontrol: Ölçüm ve kalite süreçlerinin sensörler ve yazılımlar aracılığıyla dijital olarak yönetilmesidir.
• Dijital Kalibrasyon: Ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgilerinin elektronik ortamda yönetilmesidir.
• Uzaktan Kalibrasyon Takibi: Kalibrasyon tarihleri ve durumlarının dijital sistemler üzerinden izlenmesini sağlayan uygulamadır.
• Akıllı Laboratuvar: Laboratuvar cihazlarının yazılımlar ile entegre çalıştığı dijital laboratuvar yapısıdır.
• Bağlantılı Ölçüm Cihazı: Ölçüm sonuçlarını doğrudan yazılımlara aktarabilen dijital cihazdır.
• Otomatik Veri Aktarımı: Ölçüm sonuçlarının manuel giriş gerektirmeden yazılımlara iletilmesidir.
• Merkezi Veri Yönetimi: Birden fazla laboratuvar veya fabrikanın verilerinin tek merkezde yönetilmesini sağlayan sistemdir.
• Çok Lokasyonlu Veri Yönetimi: Farklı tesislerde bulunan üretim ve laboratuvar verilerinin tek platform üzerinden yönetilmesidir.
• Bulut Senkronizasyonu: Verilerin internet üzerinden farklı cihazlar arasında otomatik olarak eşitlenmesidir.
• Veri Yedekleme: Dijital verilerin olası kayıplara karşı güvenli ortamlarda saklanması işlemidir.
• Dijital Onay Süreci: Kalite veya üretim onaylarının elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan iş akışıdır.
• Elektronik İmza: Dijital belgelerin güvenli şekilde onaylanmasını sağlayan elektronik doğrulama yöntemidir.
• Dijital Numune Takibi: Laboratuvara gelen numunelerin elektronik ortamda kayıt altına alınması ve izlenmesidir.
• Numune Yaşam Döngüsü: Bir numunenin kabulünden arşivlenmesine kadar geçen tüm sürecin dijital olarak yönetilmesidir.
• Laboratuvar Otomasyonu: Deney, ölçüm, raporlama ve veri yönetimi süreçlerinin otomatik olarak yürütülmesidir.
• Üretim İzlenebilirliği: Üretim sırasında oluşan tüm verilerin geriye dönük olarak takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Dijital Ürün Pasaportu: Bir ürünün hammaddesi, üretim süreci, çevresel etkileri ve yaşam döngüsüne ilişkin bilgileri dijital ortamda sunan kayıt sistemidir.
• Veri Görselleştirme: Ölçüm ve üretim verilerinin grafikler, tablolar ve panolar ile anlaşılır şekilde sunulmasıdır.
• Gösterge Paneli: Kritik performans göstergelerini tek ekranda görüntülemeyi sağlayan dijital kontrol panelidir.
• Anahtar Performans Göstergesi: Bir sürecin performansını ölçmek için kullanılan temel ölçüttür.
• İş Zekâsı: İşletme verilerinin analiz edilerek yönetsel kararları desteklemesini sağlayan yazılım yaklaşımıdır.
• Veri Analitiği: Büyük miktardaki verilerin incelenerek eğilimlerin ve ilişkilerin ortaya çıkarılması sürecidir.
• Tahmine Dayalı Kalite Kontrol: Üretim verileri analiz edilerek kalite problemlerinin oluşmadan önce tahmin edilmesini sağlayan yöntemdir.
• Dijital Reçete Optimizasyonu: Boya reçetelerinin yazılım algoritmaları ile en uygun maliyet ve kaliteye göre optimize edilmesidir.
• Akıllı Reçete Hesaplama: Boya reçetelerinin yapay zekâ veya matematiksel modeller kullanılarak otomatik oluşturulmasıdır.
• Dijital Renk Onayı: Numune renklerinin dijital ölçüm verileri kullanılarak onaylanması sürecidir.
• Uzaktan Renk Onayı: Farklı lokasyonlardaki kullanıcıların aynı spektral veriler üzerinden renk değerlendirmesi yapabilmesini sağlayan yöntemdir.
• Spektral Veri Paylaşımı: Ölçülen spektral verilerin dijital ortamda farklı kullanıcılar veya kuruluşlarla paylaşılmasıdır.
• Dijital Renk Arşivi: Ölçülen renklerin ve spektral verilerin elektronik ortamda uzun süreli saklanmasıdır.
• Kolektif Bilgi Yönetimi: Kurum içinde oluşan teknik bilgi ve deneyimlerin ortak veri tabanında toplanarak yönetilmesidir.
• Bilgi Yönetim Sistemi: Kurumsal bilgi ve dokümanların düzenli şekilde saklanmasını ve erişilmesini sağlayan sistemdir.
• Süreç Otomasyonu: Tekrarlayan iş süreçlerinin yazılımlar aracılığıyla otomatik olarak yürütülmesidir.
• Robotik Süreç Otomasyonu: Dijital iş süreçlerinin yazılım robotları tarafından otomatik olarak gerçekleştirilmesidir.
• Makineden Makineye İletişim: Üretim ekipmanlarının insan müdahalesi olmadan birbirleriyle veri alışverişi yapabilmesini sağlayan iletişim yapısıdır.
• Akıllı Sensör Ağı: Birden fazla sensörün ortak bir sistem üzerinden veri paylaşarak çalıştığı ölçüm altyapısıdır.
• Veri Bütünlüğü: Dijital verilerin doğruluğunun, eksiksizliğinin ve değiştirilemezliğinin korunmasıdır.
• Dijital İz: Dijital sistemlerde gerçekleştirilen tüm işlemlerin kayıt altına alınmasıdır.
• Denetim Kaydı: Yazılım üzerinde yapılan tüm işlemlerin zaman bilgisiyle birlikte kayıt altına alınmasını sağlayan sistemdir.
Bu bir paragraf. Bu metni değiştirmek veya düzenlemek için tıklayın. Çok kolay.
-
Renk Yönetimi: Tasarımdan üretime ve kalite kontrole kadar tüm süreçlerde rengin doğru, tutarlı ve tekrarlanabilir şekilde yönetilmesini sağlayan sistematik yaklaşımdır.
-
Dijital Renk Yönetimi: Renk bilgilerinin sayısal veriler kullanılarak ölçülmesi, analiz edilmesi, paylaşılması ve yönetilmesi sürecidir.
-
Renk Yönetim Sistemi: Renk ölçümü, değerlendirmesi, reçeteleme, kalite kontrol ve raporlamayı tek platformda yöneten yazılım altyapısıdır.
-
Renk Standardizasyonu: Aynı rengin farklı zamanlarda, farklı üretim tesislerinde ve farklı cihazlarda tutarlı şekilde elde edilmesini sağlayan süreçtir.
-
Renk Standardı: Üretimde referans olarak kullanılan ve onaylanmış renk değeridir.
-
Renk Referansı: Kalite kontrol sırasında karşılaştırma amacıyla kullanılan onaylı renk örneğidir.
-
Dijital Renk Standardı: Fiziksel numune yerine spektral verilerle tanımlanan referans renktir.
-
Renk Spesifikasyonu: Bir rengin toleransları, ışık kaynakları, gözlemci açısı ve ölçüm koşullarıyla birlikte teknik olarak tanımlanmasıdır.
-
Renk Kimliği: Bir rengi diğerlerinden ayıran tüm ölçülebilir teknik özelliklerin bütünüdür.
-
Renk Doğruluğu: Ölçülen rengin hedef renge ne kadar yakın olduğunu ifade eden performans göstergesidir.
-
Renk Tutarlılığı: Aynı rengin farklı üretimlerde birbirine uygun olarak elde edilmesidir.
-
Renk Tekrarlanabilirliği: Aynı numunenin aynı koşullarda yapılan ölçümlerinde benzer sonuçlar elde edilmesidir.
-
Renk Yeniden Üretilebilirliği: Aynı rengin farklı cihazlarda veya farklı laboratuvarlarda benzer sonuçlarla üretilebilmesidir.
-
Renk Toleransı: Referans renk ile üretim rengi arasında kabul edilebilir maksimum renk farkıdır.
-
Geçti/Kaldı Değerlendirmesi: Ölçülen rengin belirlenen tolerans sınırları içerisinde olup olmadığını gösteren kalite değerlendirmesidir.
-
Renk Karşılaştırması: İki veya daha fazla rengin sayısal veriler kullanılarak değerlendirilmesi işlemidir.
-
Görsel Renk Değerlendirmesi: Renklerin standart ışık koşullarında insan gözü ile karşılaştırılması işlemidir.
-
Sayısal Renk Değerlendirmesi: Spektrofotometre ölçümleri kullanılarak yapılan objektif renk değerlendirmesidir.
-
Objektif Renk Ölçümü: İnsan yorumundan bağımsız olarak cihazlarla gerçekleştirilen renk ölçümüdür.
-
Subjektif Renk Değerlendirmesi: Renklerin insan gözü ile yapılan görsel değerlendirmesidir.
-
Renk Onayı: Üretim renginin referans renge uygun olduğunun doğrulanması işlemidir.
-
Dijital Renk Onayı: Spektral veriler kullanılarak gerçekleştirilen elektronik renk onay sürecidir.
-
Uzaktan Renk Onayı: Aynı spektral verilerin farklı lokasyonlarda değerlendirilmesiyle yapılan renk onay yöntemidir.
-
Renk İzlenebilirliği: Bir rengin ilk laboratuvar çalışmasından nihai ürüne kadar tüm süreçlerinin takip edilebilmesidir.
-
Renk Geçmişi: Bir renge ait tüm ölçüm, reçete ve kalite kayıtlarının kronolojik olarak saklanmasıdır.
-
Renk Arşivi: Onaylı renklerin ve ölçüm kayıtlarının dijital olarak saklandığı veri tabanıdır.
-
Renk Kütüphanesi: Standart renklerin, müşteri renklerinin ve kurumsal renk verilerinin saklandığı dijital koleksiyondur.
-
Renk Veritabanı: Renk ölçümleri, spektral veriler ve reçetelerin merkezi olarak saklandığı veri yapısıdır.
-
Spektral Veri Yönetimi: Spektral ölçüm verilerinin güvenli şekilde saklanması, analiz edilmesi ve paylaşılması sürecidir.
-
Spektral Veri Paylaşımı: Spektral ölçüm sonuçlarının farklı laboratuvarlar veya işletmeler arasında kayıpsız aktarılmasıdır.
-
Renk Hafızası: Daha önce onaylanmış renklerin ve ölçüm bilgilerinin dijital olarak saklanmasıdır.
-
Kurumsal Renk Hafızası: İşletmenin yıllar içinde oluşturduğu tüm renk bilgisinin merkezi veri tabanında korunmasıdır.
-
Renk Reçetesi: Hedef rengi elde etmek amacıyla hazırlanan boya ve yardımcı kimyasal formülüdür.
-
Reçete Yönetimi: Boya reçetelerinin oluşturulması, saklanması, revize edilmesi ve izlenmesini sağlayan süreçtir.
-
Reçete Hesaplama: Hedef renge ulaşmak için gerekli boyarmadde miktarlarının matematiksel olarak belirlenmesidir.
-
Reçete Optimizasyonu: Aynı rengi daha düşük maliyet veya daha yüksek doğrulukla elde etmeye yönelik reçete iyileştirme işlemidir.
-
Laboratuvar Düzeltmesi: Laboratuvar boyamalarında hedef renge ulaşmak amacıyla reçetede yapılan düzeltmedir.
-
Üretim Düzeltmesi: Seri üretimde oluşan renk sapmalarını gidermek amacıyla yapılan reçete revizyonudur.
-
Renk Tahmini: Hedef rengin ölçüm verileri kullanılarak önceden hesaplanmasıdır.
-
Spektral Renk Tahmini: Spektral veriler kullanılarak hedef rengin matematiksel olarak hesaplanmasıdır.
-
Renk Eşleştirme: Ölçülen rengin referans renkle en yüksek uyumu sağlayacak şekilde ayarlanması işlemidir.
-
Spektral Eşleştirme: Spektral reflektans eğrilerinin karşılaştırılarak renk uyumunun değerlendirilmesidir.
-
Metamerizm Yönetimi: Farklı ışık kaynakları altında oluşabilecek renk farklılıklarının analiz edilmesi ve kontrol edilmesidir.
-
Çoklu Işık Kaynağı Analizi: Bir rengin D65, A, TL84, D50 gibi farklı standart ışık kaynakları altında değerlendirilmesidir.
-
Lot Yönetimi: Aynı renge ait farklı üretim partilerinin dijital olarak takip edilmesi ve karşılaştırılmasıdır.
-
Partiler Arası Renk Kontrolü: Farklı üretim partilerindeki renklerin birbirine uygunluğunun değerlendirilmesidir.
-
Parti İçi Renk Homojenliği: Aynı üretim partisi içerisindeki renk dağılımının tutarlılığıdır.
-
Renk Trend Analizi: Renk ölçüm sonuçlarının zaman içerisindeki değişiminin analiz edilmesidir.
-
Renk Performans Analizi: Üretim süreçlerindeki renk başarısının istatistiksel olarak değerlendirilmesidir.
-
Renk İstatistikleri: Renk ölçümlerinin ortalama, minimum, maksimum ve standart sapma gibi yöntemlerle analiz edilmesidir.
-
Kalibrasyon Yönetimi: Ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgilerinin planlanması ve takip edilmesini sağlayan süreçtir.
-
Cihazlar Arası Uyum: Aynı numunenin farklı ölçüm cihazlarında benzer sonuçlar vermesini ifade eder.
-
Veri Bütünlüğü: Ölçüm verilerinin doğruluğunun, eksiksizliğinin ve değiştirilemezliğinin korunmasıdır.
-
Dijital İzlenebilirlik: Renk ölçümü ve kalite kontrol süreçlerinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin kayıt altına alınmasıdır.
-
Renk Raporlaması: Ölçüm sonuçlarının, tolerans değerlendirmelerinin ve kalite analizlerinin rapor haline getirilmesidir.
-
Entegre Renk Yönetimi: Spektrofotometreler, laboratuvar yazılımları, üretim sistemleri ve kalite kontrol süreçlerinin tek platformda birlikte yönetilmesini sağlayan yaklaşımdır.
-
Renk Verisi: Bir rengi tanımlayan sayısal ölçüm bilgilerinin tamamıdır.
-
Ana Renk Verisi: Referans olarak kullanılan ve değiştirilmeden korunan temel renk kaydıdır.
-
Referans Veri: Karşılaştırmalarda esas alınan ölçüm verisidir.
-
Üretim Verisi: Seri üretim sırasında elde edilen renk ölçüm bilgileridir.
-
Laboratuvar Verisi: Laboratuvar numunelerine ait ölçüm kayıtlarıdır.
-
Ölçüm Geçmişi: Bir numuneye ait tüm ölçümlerin kronolojik olarak saklanmasıdır.
-
Tekrarlı Ölçüm: Aynı numunenin güvenilirliği doğrulamak amacıyla birden fazla kez ölçülmesidir.
-
Ortalama Ölçüm: Birden fazla ölçüm sonucunun ortalama değeridir.
-
Çok Noktalı Ölçüm: Aynı numunenin farklı bölgelerinden ölçüm alınarak ortalama rengin belirlenmesidir.
-
Numune Kimliği: Ölçülen numuneye verilen benzersiz tanımlayıcı bilgidir.
-
Standart Numune: Üretimde referans olarak kabul edilen onaylı numunedir.
-
Üretim Numunesi: Seri üretim sırasında ölçülen numunedir.
-
Onay Numunesi: Müşteri veya kalite birimi tarafından kabul edilen referans numunedir.
-
Ret Numunesi: Tolerans dışında kaldığı için kabul edilmeyen numunedir.
-
Renk Kararlılığı: Bir rengin zaman içerisinde özelliklerini koruyabilme yeteneğidir.
-
Renk Sürekliliği: Farklı üretimlerde aynı rengin korunabilmesidir.
-
Renk Homojenliği: Bir yüzey üzerindeki renk dağılımının eşit olmasıdır.
-
Ton Sapması: Hedef renge göre oluşan ton farklılığıdır.
-
Doygunluk Sapması: Hedef renge göre oluşan kroma farklılığıdır.
-
Açıklık Sapması: Referans renge göre oluşan açıklık-koyuluk farkıdır.
-
Dijital İş Emri: Ölçüm ve kalite süreçlerinin elektronik ortamda yönetildiği iş emridir.
-
Elektronik Onay: Fiziksel evrak kullanılmadan gerçekleştirilen dijital onay sürecidir.
-
Versiyon Yönetimi: Renk standartları ve reçetelerde yapılan değişikliklerin kayıt altına alınmasıdır.
-
Revizyon Geçmişi: Bir renk standardında yapılan tüm değişikliklerin kayıtlarıdır.
-
İlk Seferde Doğru Üretim: Hedef rengin ilk üretimde tolerans içinde elde edilme başarısıdır.
-
Renk Başarı Oranı: Üretimlerin tolerans içerisinde tamamlanma yüzdesidir.
-
Düzeltme Oranı: Üretimde yapılan renk düzeltmelerinin toplam üretime oranıdır.
-
Ortalama Renk Sapması: Üretim boyunca oluşan ortalama renk farkıdır.
-
Kurumsal Renk Standardı: Şirket genelinde ortak olarak kullanılan resmi renk standardıdır.
-
Müşteri Renk Standardı: Belirli bir müşteriye ait onaylı referans renklerdir.
-
Tedarikçi Renk Standardı: Tedarikçilerle ortak kullanılan referans renklerdir.
-
Global Renk Yönetimi: Birden fazla ülkedeki tesislerde ortak renk standardının uygulanmasıdır.
-
Çok Tesisli Renk Yönetimi: Farklı fabrikalarda aynı renk standartlarının kullanılmasını sağlayan yönetim yaklaşımıdır.
Bu bir paragraf. Bu metni değiştirmek veya düzenlemek için tıklayın. Çok kolay.
◉ CIEDE2000
ΔE00 = √[(ΔL′/kLSL)² + (ΔC′/kCSC)² + (ΔH′/kHSH)² + RT(ΔC′/kCSC)(ΔH′/kHSH)]
◉ CIE76 Color Difference
ΔE*ab = √[(ΔL*)² + (Δa*)² + (Δb*)²]
◉ CMC (2:1)
ΔECMC = √[(ΔL/2SL)² + (ΔC/SC)² + (ΔH/SH)²]
◉ CIE94
ΔE94 = √[(ΔL/kLSL)² + (ΔC/kCSC)² + (ΔH/kHSH)²]
◉ Chroma
C* = √[(a*)² + (b*)²]
◉ Chroma Difference
ΔC* = C₂* − C₁*
◉ Hue Angle
h° = tan⁻¹(b*/a*)
◉ Hue Difference
ΔH* = √[(ΔE*)² − (ΔL*)² − (ΔC*)²]
◉ Instrument Agreement
IIA = ΔE(Standard Instrument, Test Instrument)
◉ Spectral Color Matching Mathematics
Rmix(λ) = f[R₁(λ), R₂(λ), … , Rn(λ)]
◉ Spectral Reflectance
R(λ) = Reflected Light / Incident Light
◉ Spectral Transmittance
T(λ) = Transmitted Light / Incident Light
◉ Absorbance
A = −log₁₀(T)
◉ Reflectance
R = Ir / Ii
◉ Transmittance
T = It / Ii
◉ Absorbance
A = −log₁₀(T)
◉ Optical Density
OD = log₁₀(1/T)
◉ Kubelka–Munk Color Matching
K/S = (1 − R)² / 2R
◉ Kubelka–Munk Mixing
(K/S)mix = Σ ci(K/S)i
◉ Kubelka–Munk Reflectance
R = 1 + (K/S) − √[(K/S)² + 2(K/S)]
◉ Inter-Instrument Repeatability
σII = √[Σ(ΔEi²)/(n−1)]
◉ Instrument Agreement
IIA = ΔE(Standard Instrument, Test Instrument)
◉ Spectral Difference
ΔR(λ) = Rsample(λ) − Rstandard(λ)
◉ Spectral RMS Error
RMSE = √[(ΣΔR²)/n]
◉ Spectral Match Quality
SQ = 100 − RMSE
◉ XYZ Normalization
x = X/(X+Y+Z)
y = Y/(X+Y+Z)
z = Z/(X+Y+Z)
◉ Tristimulus Integration
X = k∫S(λ)R(λ)x̅(λ)dλ
Y = k∫S(λ)R(λ)y̅(λ)dλ
Z = k∫S(λ)R(λ)z̅(λ)dλ
◉ Metamerism Index
MI = ΔE(D65) − ΔE(A) veya MI = ΔEM = √[(ΔL)² + (Δa)² + (Δb)²]
◉ CIE Whiteness Index
W = Y + 800(xn − x) + 1700(yn − y)
◉ CIE Tint
Tw = 900(xn − x) − 650(yn − y)
◉ ASTM E313 Yellowness Index
YI = 100(1.3013X − 1.1498Z) / Y
◉ Hunter Whiteness
WI = L − 3b
◉ Chromaticity Coordinates
x = X / (X + Y + Z)
y = Y / (X + Y + Z)
z = Z / (X + Y + Z)
◉ Color Strength (K/S)
K/S = (1 − R)² / (2R)
◉ Relative Color Strength
Relative Strength (%) = [(K/S)sample / (K/S)standard] × 100
◉ Relative SPD
SPDrelative = SPD / SPDmax
◉ Illuminant Difference
ΔSPD = Σ|SPD₁−SPD₂|
◉ Daylight Simulation Error
DSE = RMSE(SPDmeasured, SPDreference)
◉ Illuminant Similarity Index
ISI = 100 − RMSE
◉ Signal-to-Noise Ratio
SNR = Signal / Noise
◉ Dynamic Range
DR = Maximum Signal / Minimum Detectable Signal
◉ Repeatability
σ = √[Σ(x−x̄)²/(n−1)]
◉ Inter-Instrument Agreement
IIA = Mean ΔE between Instruments
◉ Short-Term Repeatability
ΔErepeat
◉ Long-Term Stability
ΔEstability = ΔE(today, calibration reference)
◉ Fabric Weight (GSM)
GSM = Weight (g) / Area (m²)
◉ Shrinkage
Shrinkage (%) = [(L₀ − L₁) / L₀] × 100
◉ Growth
Growth (%) = [(L₁ − L₀) / L₀] × 100
◉ Moisture Regain
MR (%) = [(W − D) / D] × 100
◉ Moisture Content
MC (%) = [(W − D) / W] × 100
◉ Tex
Tex = Weight (g) / Length (1000 m)
◉ Denier
Den = Weight (g) / Length (9000 m)
◉ Metric Count (Nm)
Nm = Length (m) / Weight (g)
◉ English Cotton Count (Ne)
Ne = Length (840 yd hanks) / Weight (lb)
◉ Tensile Stress
σ = F / A
◉ Strain
ε = ΔL / L₀
◉ Young's Modulus
E = σ / ε
◉ CCT (McCamy)
n = (x − 0.3320)/(0.1858 − y)
CCT = −449n³ + 3525n² − 6823.3n + 5520.33
◉ CRI (Ra)
Ra = (ΣRi)/8
◉ TM-30 Fidelity
Rf = 100 − Mean Color Difference
◉ TM-30 Gamut
Rg = (Reference Area / Test Area) × 100
◉ Luminous Efficacy
η = Φ/P
◉ Illuminance
E = Φ/A
◉ Luminance
L = I/(A cosθ)
◉ Radiant Flux
Φe = dQ/dt
◉ Spectral Power Distribution
SPD = P(λ)
◉ Peak Wavelength
λpeak = max[P(λ)]
◉ Dominant Wavelength
λd = f(x,y)
◉ Excitation Purity
Pe = Distance(P→W)/Distance(S→W)
◉ UV Energy
EUV = ∫P(λ)dλ
◉ UV Ratio
UV Ratio = UV / Visible
◉ LED Spectral Match
ΔSPD = Σ|SPD₁−SPD₂|
◉ LED Similarity Index
LSI = 100 − RMSE(SPD)
◉ Combined Uncertainty
uc = √(u₁² + u₂² + … + un²)
◉ Expanded Uncertainty
U = kuc
◉ Relative Uncertainty
Ur = (U/Measured Value) ×100
AI Color Matching
◉ Euclidean Distance
d = √[Σ(xi−yi)²]
◉ Mean Squared Error
MSE = (Σ(yi−ŷi)²)/n
◉ Root Mean Squared Error
RMSE = √MSE
◉ Mean Absolute Error
MAE = (Σ|yi−ŷi|)/n
◉ Coefficient of Determination
R² = 1 − SSres/SStot
Bu bir paragraf. Bu metni değiştirmek veya düzenlemek için tıklayın. Çok kolay.
