To'qimachilik terminologiyasi lug'ati
Biz to'qimachilik, ranglarni boshqarish, laboratoriya sinovlari, bo'yash texnologiyalari va sifat nazorati jarayonlarida qo'llaniladigan texnik atamalarning tushuntirishlarini bitta ma'lumotnoma manbasida to'pladik. Lug'at muhandislar, laboratoriya mutaxassislari, sifat nazorati guruhlari, ishlab chiqaruvchilar va talabalar uchun ishonchli axborot markazi sifatida ishlab chiqilgan.
• Fizik Laboratuvarı: Tekstil ürünlerinin mekanik, performans ve dayanıklılık özelliklerinin uluslararası standartlara göre test edildiği laboratuvardır.
• Fiziksel Test: Tekstil materyalinin mekanik ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen laboratuvar testidir.
• Numune Hazırlama: Test öncesinde numunenin ilgili standarda uygun şekilde hazırlanması işlemidir.
• Numune Koşullandırma (Conditioning): Numunelerin belirli sıcaklık ve bağıl nem koşullarında dengeye getirilmesi işlemidir.
• Standart Atmosfer: Tekstil testlerinin gerçekleştirildiği standart sıcaklık ve bağıl nem ortamıdır.
• Test Metodu: Bir fiziksel testin uygulanış şeklini tanımlayan standart prosedürdür.
• Test Standardı: Fiziksel testlerin uygulanma esaslarını belirleyen ulusal veya uluslararası standarttır.
• Test Cihazı: Tekstil ürünlerinin fiziksel özelliklerini ölçmek için kullanılan laboratuvar ekipmanıdır.
• Çekme Mukavemeti (Tensile Strength): Bir kumaşın kopmadan dayanabildiği maksimum çekme kuvvetidir.
• Kopma Uzaması (Elongation at Break): Numunenin kopuncaya kadar gösterdiği uzama miktarıdır.
• Yırtılma Mukavemeti (Tear Strength): Kumaşın mevcut bir yırtığın ilerlemesine karşı gösterdiği dirençtir.
• Patlama Mukavemeti (Bursting Strength): Kumaşın çok yönlü basınca karşı gösterdiği dayanımdır.
• Dikiş Kayması (Seam Slippage): Dikiş bölgesinde ipliklerin yer değiştirmesi sonucu oluşan açıklıktır.
• Dikiş Mukavemeti (Seam Strength): Dikişli bir yapının kopmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
• Aşınma Direnci (Abrasion Resistance): Kumaşın sürtünmeye karşı dayanımını ifade eder.
• Boncuklanma (Pilling): Kullanım sırasında kumaş yüzeyinde oluşan lif yumaklarıdır.
• Tüylenme (Fuzzing): Kumaş yüzeyindeki lif uçlarının dışarı çıkarak tüylü bir görünüm oluşturmasıdır.
• Sürtünme Testi (Crocking Test): Boyanın kuru veya yaş sürtünmeye karşı dayanımını değerlendiren testtir.
• Bükülme Dayanımı (Flex Resistance): Kumaşın tekrarlanan bükülmelere karşı gösterdiği dayanımdır.
• Katlanma Dayanımı (Flexural Endurance): Tekrarlanan katlama hareketlerine karşı malzemenin performansıdır.
• Buruşmazlık Açısı (Crease Recovery Angle): Kumaşın kırışıklıktan sonra eski formuna dönebilme kabiliyetidir.
• Sertlik (Stiffness): Kumaşın eğilmeye karşı gösterdiği dirençtir.
• Dökümlülük (Drape): Kumaşın kendi ağırlığı altında oluşturduğu doğal kıvrım ve düşüş davranışıdır.
• Kumaş Tuşesi (Fabric Handle): Kumaşın dokunulduğunda hissedilen mekanik ve yüzey özelliklerinin genel değerlendirmesidir.
• Sıkıştırılabilirlik (Compressibility): Kumaşın basınç altında kalınlık değişimine gösterdiği tepkidir.
• Esneklik (Elasticity): Malzemenin deformasyondan sonra eski şekline dönebilme yeteneğidir.
• Geri Kazanım (Recovery): Gerilme veya sıkıştırma sonrasında numunenin ilk haline dönme oranıdır.
• Boyutsal Değişim (Dimensional Change): Yıkama veya işlem sonrasında kumaş ölçülerinde meydana gelen değişimdir.
• Çekme (Shrinkage): Kumaşın işlem sonrasında boyutlarının küçülmesidir.
• Büyüme (Growth): Kumaşın kullanım veya işlem sonrasında boyutlarının artmasıdır.
• Gramaj (Fabric Weight): Kumaşın birim alan başına düşen kütlesidir ve genellikle g/m² olarak ifade edilir.
• Kalınlık (Thickness): Kumaşın iki yüzeyi arasındaki dik mesafedir.
• En (Width): Kumaşın kenardan kenara ölçülen genişliğidir.
• İlmek Sıklığı: Örme kumaşlarda belirli bir uzunluktaki ilmek sayısını ifade eder.
• Çözgü Sıklığı (Ends per cm): Dokuma kumaşta bir santimetrede bulunan çözgü ipliği sayısıdır.
• Atkı Sıklığı (Picks per cm): Dokuma kumaşta bir santimetrede bulunan atkı ipliği sayısıdır.
• Hava Geçirgenliği (Air Permeability): Kumaşın belirli basınç altında hava geçirme kapasitesidir.
• Su Geçirmezlik (Water Resistance): Kumaşın suyun nüfuzuna karşı gösterdiği dirençtir.
• Hidrostatik Basınç (Hydrostatic Head): Kumaşın su basıncına karşı dayanımını gösteren test değeridir.
• Su İticilik (Water Repellency): Kumaş yüzeyinin su damlalarını itebilme özelliğidir.
• Nefes Alabilirlik (Breathability): Kumaşın su buharını dış ortama iletebilme kapasitesidir.
• Buhar Geçirgenliği (Water Vapor Permeability): Kumaşın su buharını geçirme miktarını ifade eder.
• Isıl Direnç (Thermal Resistance): Kumaşın ısı transferine karşı gösterdiği dirençtir.
• Isı İletkenliği (Thermal Conductivity): Kumaşın ısıyı iletme kabiliyetidir.
• Yanıcılık Testi (Flammability Test): Kumaşın alev alma ve yanma davranışını değerlendiren testtir.
• Kopma Kuvveti: Numunenin kopma anında maruz kaldığı maksimum kuvvettir.
• Kuvvet-Uzama Eğrisi: Test sırasında uygulanan kuvvet ile uzama arasındaki ilişkiyi gösteren grafiktir.
• Martindale Testi: Kumaşın aşınma ve boncuklanma direncini belirlemek amacıyla yapılan standart test yöntemidir.
• Random Tumble Pilling Testi: Kumaşın rastgele hareket ve sürtünme altında boncuklanma eğilimini değerlendiren testtir.
• Perspirometre: Ter haslığı testlerinde kontrollü basınç uygulamak için kullanılan laboratuvar cihazıdır.
• Durawash: Yıkama haslığı testlerinde standart yıkama işlemlerini gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
• Sentire: Kumaşın tuşe (dokunma hissi) özelliklerini objektif ve sayısal olarak değerlendiren test cihazıdır.
• Tekstil Malzemeleri: Tekstil ürünlerinin üretiminde kullanılan doğal, yapay ve sentetik lifler ile bunlardan elde edilen iplik ve yüzey yapılarını kapsayan genel tanımdır.
• Tekstil Lifi: Eğrilebilen, belirli bir uzunluk-incelik oranına sahip ve iplik üretimine uygun temel tekstil hammaddesidir.
• Doğal Elyaf: Bitkisel, hayvansal veya mineral kaynaklardan elde edilen tekstil lifidir.
• Yapay Elyaf (Rejenere Elyaf): Doğal polimerlerin kimyasal işlemlerle yeniden şekillendirilmesiyle üretilen liftir.
• Sentetik Elyaf: Kimyasal sentez yoluyla üretilen polimer esaslı tekstil lifidir.
• Pamuk (Cotton): Selüloz esaslı, yumuşak, nefes alabilen ve en yaygın kullanılan doğal tekstil lifidir.
• Polyester (PES): Dayanıklılığı, düşük nem emiciliği ve kolay bakım özellikleriyle öne çıkan sentetik liftir.
• Poliamid (Naylon): Yüksek mukavemet ve aşınma direnci sunan sentetik elyaftır.
• Akrilik: Yüne benzer tutum sağlayan, hafif ve sıcak tutma özelliği yüksek sentetik liftir.
• Elastan (Spandex/Lycra): Çok yüksek esneme ve geri toplama özelliğine sahip elastik liftir.
• Viskon (Viscose): Selüloz bazlı, yumuşak tutumlu ve yüksek nem emiciliğine sahip rejenere liftir.
• Modal: Kayın ağacından elde edilen, yüksek yumuşaklık ve dayanım sunan rejenere selülozik liftir.
• Lyocell (TENCEL™): Çevre dostu üretim prosesiyle elde edilen, yüksek mukavemetli rejenere selülozik liftir.
• Keten (Linen): Keten bitkisinden elde edilen, dayanıklı ve yüksek hava geçirgenliğine sahip doğal liftir.
• Yün (Wool): Koyun yününden elde edilen, yüksek ısı yalıtımı ve elastikiyet sağlayan doğal protein lifidir.
• İpek (Silk): İpek böceği kozasından elde edilen, doğal parlaklığı ve yumuşaklığı ile bilinen protein lifidir.
• Kenevir (Hemp): Yüksek dayanım ve çevre dostu özellikleriyle öne çıkan doğal bitkisel liftir.
• Bambu Lifi: Bambu selülozundan üretilen, yumuşak ve nem yönetimi yüksek tekstil lifidir.
• Karışım Elyaf (Blend): İki veya daha fazla farklı lif türünün belirli oranlarda bir araya getirilmesiyle oluşturulan yapıdır.
• Filament: Sürekli uzunlukta üretilen tekstil lifidir.
• Staple Elyaf: Belirli uzunluklarda kesilmiş kısa tekstil lifidir.
• Kesikli Elyaf: Filament liflerin belirli boylarda kesilmesiyle elde edilen liftir.
• İplik: Liflerin bükülerek sürekli bir yapı haline getirilmesiyle oluşturulan tekstil ürünüdür.
• Tek Kat İplik (Single Yarn): Tek bir iplik yapısından oluşan ipliktir.
• Katlı İplik (Ply Yarn): İki veya daha fazla ipliğin birlikte bükülmesiyle elde edilen ipliktir.
• Open-End İplik: Rotor eğirme sistemiyle üretilen iplik türüdür.
• Ring İplik: Ring eğirme sistemiyle üretilen, yüksek kalite ve mukavemet sağlayan ipliktir.
• Compact İplik: Liflerin daha sıkı yapıda toplandığı, düşük tüylülüğe sahip ring ipliğidir.
• Core-Spun İplik: İç kısmında filament, dış kısmında staple lif bulunan kompozit ipliktir.
• Melanj İplik: Farklı renklerde liflerin birlikte eğrilmesiyle elde edilen ipliktir.
• Dokuma Kumaş: Çözgü ve atkı ipliklerinin birbirini dik açıyla kesmesiyle oluşturulan kumaştır.
• Örme Kumaş: İlmek yapısı ile oluşturulan esnek tekstil yüzeyidir.
• Yuvarlak Örme: Dairesel örme makinelerinde üretilen örme kumaş türüdür.
• Düz Örme: Düz örme makinelerinde üretilen örme kumaş türüdür.
• Nonwoven (Dokunmamış Yüzey): Liflerin dokuma veya örme yapılmadan mekanik, kimyasal veya termal yöntemlerle birleştirilmesiyle oluşturulan tekstil yüzeyidir.
• Keçe (Felt): Liflerin basınç, nem ve sıcaklık etkisiyle birbirine tutundurulmasıyla oluşturulan dokusuz tekstil yüzeyidir.
• Çözgü (Warp): Dokuma kumaşta kumaş boyunca uzanan ipliklerdir.
• Atkı (Weft): Dokuma kumaşta çözgü iplikleri arasından geçirilen enine ipliklerdir.
• İlmek (Loop): Örme kumaşın temel yapı elemanıdır.
• Gramaj: Kumaşın birim alan başına düşen ağırlığıdır ve genellikle g/m² olarak ifade edilir.
• Kalınlık: Kumaşın iki yüzeyi arasındaki dik mesafedir.
• Kumaş Konstrüksiyonu: Kumaşın iplik türü, sıklığı, örgüsü ve diğer yapısal özelliklerinin bütünüdür.
• Örgü Tipi (Weave Pattern): Dokuma kumaşta çözgü ve atkı ipliklerinin birbirine bağlanma düzenidir.
• Bez Ayağı: En temel ve en sık kullanılan dokuma örgü tipidir.
• Dimi (Twill): Diyagonal çizgili görünüm oluşturan dokuma örgüsüdür.
• Saten (Satin): Uzun floteler sayesinde parlak ve düzgün yüzey oluşturan dokuma örgüsüdür.
• Tüylülük (Hairiness): İplik yüzeyinden dışarı çıkan serbest lif miktarıdır.
• Büküm (Twist): İplik üretiminde liflerin birbirine tutunmasını sağlayan dönme miktarıdır.
• Büküm Yönü (S/Z Twist): İplikteki bükümün sağ (Z) veya sol (S) yönünde uygulanmasını ifade eder.
• Numara (Yarn Count): İpliğin inceliğini veya kalınlığını ifade eden ölçü sistemidir.
• Tex: 1000 metre ipliğin gram cinsinden ağırlığını ifade eden doğrusal yoğunluk birimidir.
• Denye (Denier): 9000 metre filament ipliğin gram cinsinden ağırlığını ifade eden doğrusal yoğunluk birimidir.
• Ne (English Cotton Count): Pamuk ipliklerinde kullanılan, ipliğin inceliğini gösteren numaralandırma sistemidir.
• Nm (Metric Count): Bir kilogram iplikten elde edilen metre uzunluğunu ifade eden metrik numaralandırma sistemidir.
• Jüt (Jute): Ambalaj, halı tabanı ve teknik tekstillerde yaygın olarak kullanılan doğal bast lifidir.
• Sisal: Agave bitkisinden elde edilen, halat ve teknik tekstillerde kullanılan doğal liftir.
• Rami (Ramie): Isırgan otu familyasından elde edilen, yüksek mukavemetli doğal tekstil lifidir.
• Kaşmir (Cashmere): Kaşmir keçisinin ince alt tüylerinden elde edilen, yüksek yumuşaklığa sahip doğal liftir.
• Tiftik (Mohair): Ankara keçisinden elde edilen, parlak ve dayanıklı doğal liftir.
• Alpaka (Alpaca): Alpaka hayvanından elde edilen hafif, yumuşak ve yüksek ısı yalıtımı sağlayan doğal liftir.
• Angora: Ankara tavşanından elde edilen ince ve yumuşak doğal tekstil lifidir.
• Asetat (Acetate): Selüloz asetattan üretilen, parlak görünümüyle bilinen rejenere tekstil lifidir.
• Triasetat (Triacetate): Asetata göre daha yüksek ısı dayanımına sahip rejenere tekstil lifidir.
• Polipropilen (PP): Düşük yoğunluklu, hafif ve kimyasal dayanımı yüksek sentetik liftir.
• Polietilen (PE): Teknik tekstillerde ve yüksek performanslı uygulamalarda kullanılan sentetik liftir.
• Aramid: Isıya, aleve ve yüksek mekanik yüklere dayanıklı yüksek performanslı teknik liftir.
• Meta-Aramid: Isı koruyucu giysilerde kullanılan aramid lifidir.
• Para-Aramid: Çok yüksek çekme mukavemetine sahip teknik tekstil lifidir.
• Karbon Elyaf: Kompozit malzemelerde kullanılan, çok yüksek mukavemet ve düşük ağırlık sağlayan teknik liftir.
• Cam Elyaf: Isı ve kimyasal dayanımı yüksek, teknik tekstillerde kullanılan inorganik liftir.
• Bazalt Elyaf: Volkanik bazalt kayacından üretilen yüksek performanslı teknik liftir.
• Mono Filament İplik: Tek ve sürekli filamentten oluşan ipliktir.
• Multi Filament İplik: Çok sayıda filamentin bir araya gelmesiyle oluşturulan ipliktir.
• Air Jet İplik: Basınçlı hava kullanılarak eğrilen iplik türüdür.
• Siro İplik: İki fitilin aynı anda eğrilmesiyle üretilen yüksek düzgünlüklü ipliktir.
• Fantezi İplik: Dekoratif görünüm oluşturmak amacıyla özel yapıda üretilen ipliktir.
• Şönil İpliği (Chenille): Kadifemsi yüzey oluşturan dekoratif iplik türüdür.
• Fitil (Roving): Eğirme öncesinde hazırlanan, düşük bükümlü lif demetidir.
• Cer Şeridi (Sliver): Tarama ve cer işlemleri sonrasında elde edilen bükümsüz lif şerididir.
• Fitil Eğirme: Cer şeridinin fitil haline dönüştürülmesi işlemidir.
• Ribana: Karşılıklı ilmek yapısıyla yüksek esneklik sağlayan örme kumaştır.
• Süprem: Tek plakalı yuvarlak örme makinesinde üretilen temel örme kumaştır.
• İnterlok: Çift plakalı örme yapısıyla üretilen, iki yüzü de aynı görünüme sahip örme kumaştır.
• Pike Kumaş: Kabartmalı yüzeye sahip örme kumaş türüdür.
• Polar Kumaş: Şardonlanmış yüzeyi sayesinde yüksek ısı yalıtımı sağlayan örme kumaştır.
• Kadife (Velvet): Havlı yüzeye sahip dokuma veya örme kumaştır.
• Kadife (Velour): Örme yapıda üretilen havlı kumaş türüdür.
• Denim: Çözgü iplikleri indigo boyalı dimi dokuma kumaştır.
• Gabardin: Sık dokulu dimi örgülü kumaş türüdür.
• Poplin: İnce ve sık dokunmuş bez ayağı kumaştır.
• Ripstop Kumaş: Düzenli aralıklarla yerleştirilen takviye iplikleri sayesinde yırtılmaya karşı dirençli kumaştır.
• Softshell Kumaş: Rüzgar ve suya dayanıklı çok katmanlı teknik kumaştır.
• Membranlı Kumaş: Su geçirmez ve nefes alabilir membran tabakası içeren teknik kumaştır.
• Lamine Kumaş: İki veya daha fazla katmanın birleştirilmesiyle oluşturulan kompozit kumaştır.
• Kaplamalı Kumaş: Yüzeyine polimer veya benzeri malzemeler uygulanmış teknik kumaştır.
• Teknik Tekstil: Performans özellikleri estetik özelliklerinden daha önemli olan tekstil ürünlerinin genel adıdır.
• Koruyucu Tekstil: Isı, alev, kimyasal veya mekanik risklere karşı koruma sağlayan tekstil ürünüdür.
• Medikal Tekstil: Sağlık sektöründe kullanılan tekstil malzemeleridir.
• Jeotekstil: İnşaat ve altyapı uygulamalarında kullanılan teknik tekstil ürünüdür.
• Otomotiv Tekstili: Motorlu taşıtlarda kullanılan teknik tekstil malzemeleridir.
• Akıllı Tekstil: Elektronik veya fonksiyonel özelliklerle donatılmış tekstil ürünüdür.
• Kompozit Tekstil: Farklı malzemelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan yüksek performanslı tekstil yapısıdır.
• Flote (Float): Dokuma kumaşta bir ipliğin diğer ipliklerin üzerinden bağ yapmadan geçtiği bölümdür.
• Atkı Raporu: Dokuma kumaşta atkı yönünde tekrar eden örgü düzenidir.
• Çözgü Raporu: Dokuma kumaşta çözgü yönünde tekrar eden örgü düzenidir.
• Kumaş Tuşesi (Fabric Handle): Kumaşın dokunulduğunda hissedilen mekanik ve yüzey özelliklerinin genel değerlendirmesidir.
• Üretim Prosesleri: Tekstil hammaddesinin nihai ürüne dönüştürülmesi sırasında uygulanan tüm mekanik ve kimyasal işlemlerin genel adıdır.
• Ön Terbiye: Boyama ve terbiye öncesinde kumaşı temizlemek ve boyamaya hazırlamak amacıyla uygulanan işlemler bütünüdür.
• Haşıl Sökme (Desizing): Dokuma sırasında kullanılan haşıl maddelerinin kumaştan uzaklaştırılması işlemidir.
• Kaynatma (Scouring): Pamuk ve diğer selülozik kumaşlardan doğal yağ, mum ve yabancı maddelerin uzaklaştırılması işlemidir.
• Ağartma (Bleaching): Kumaşın doğal renginin giderilerek daha beyaz ve homojen hale getirilmesi işlemidir.
• Optik Beyazlatma: Kumaşın daha beyaz görünmesini sağlamak amacıyla optik beyazlatıcıların uygulanması işlemidir.
• Merserizasyon (Mercerization): Pamuk liflerinin kostik soda ile işlenerek parlaklık, mukavemet ve boya alma kabiliyetinin artırılması işlemidir.
• Karbonizasyon: Yünlü kumaşlardan bitkisel yabancı maddelerin kimyasal yöntemlerle uzaklaştırılması işlemidir.
• Isıl Fiksaj (Heat Setting): Sentetik kumaşların ölçüsel kararlılığını artırmak amacıyla kontrollü sıcaklıkta şekillendirilmesi işlemidir.
• Boyama: Tekstil materyaline boyarmaddeler kullanılarak istenilen rengin kazandırılması işlemidir.
• Çektirme Boyama (Exhaust Dyeing): Boyarmaddenin boya banyosundan elyafa geçmesi esasına dayanan boyama yöntemidir.
• Kontinü Boyama (Continuous Dyeing): Kumaşın sürekli hareket halinde boyandığı yüksek verimli üretim yöntemidir.
• Pad-Batch Boyama: Kumaşın boya çözeltisi ile emdirilip bekletilerek boyandığı soğuk fikse yöntemidir.
• Jet Boyama: Kumaşın kapalı sistem içerisinde boya banyosu ile sirkülasyon halinde boyandığı yöntemdir.
• Jigger Boyama: Kumaşın iki silindir arasında ileri-geri hareket ederek boyandığı yöntemdir.
• Overflow Boyama: Kumaşın boya banyosunda taşırma prensibiyle hareket ettirilerek boyandığı yöntemdir.
• HT Boyama (High Temperature Dyeing): Polyester gibi sentetik elyafların yüksek sıcaklıkta boyanması işlemidir.
• Baskı (Printing): Boyarmaddenin kumaşın belirli bölgelerine desen oluşturacak şekilde uygulanması işlemidir.
• Rotasyon Baskı (Rotary Printing): Döner şablonlar kullanılarak yapılan sürekli baskı yöntemidir.
• Düz Şablon Baskı (Flat Screen Printing): Düz elek şablonlarla gerçekleştirilen baskı yöntemidir.
• Dijital Baskı (Digital Printing): Mürekkebin kumaşa doğrudan dijital olarak püskürtülmesiyle gerçekleştirilen baskı yöntemidir.
• Pigment Baskı: Pigment esaslı boyalar ve bağlayıcı kullanılarak yapılan baskı yöntemidir.
• Transfer Baskı: Desenin önce transfer kağıdına, ardından ısı ile kumaşa aktarılması işlemidir.
• Süblimasyon Baskı: Polyester esaslı kumaşlarda boyanın gaz fazına geçerek elyafa bağlanmasını sağlayan baskı yöntemidir.
• Apre (Finishing): Kumaşa estetik, fonksiyonel veya performans özellikleri kazandırmak amacıyla uygulanan son işlemler bütünüdür.
• Mekanik Apre: Kumaşın fiziksel özelliklerini değiştiren mekanik işlemlerdir.
• Kimyasal Apre: Kumaşa çeşitli performans özellikleri kazandıran kimyasal uygulamalardır.
• Yumuşatma (Softening): Kumaşa daha yumuşak bir tutum kazandıran apre işlemidir.
• Su İticilik Apre: Kumaşın su damlalarını itmesini sağlayan yüzey işlemidir.
• Yağ İticilik Apre: Kumaşa yağ bazlı sıvılara karşı direnç kazandıran apre işlemidir.
• Alev Geciktirici Apre: Kumaşın yanıcılık performansını iyileştiren kimyasal işlemdir.
• Antibakteriyel Apre: Mikroorganizmaların çoğalmasını engelleyen fonksiyonel apre işlemidir.
• Antistatik Apre: Kumaş üzerinde statik elektrik oluşumunu azaltan işlemdir.
• Kırışmazlık Apre: Kumaşın kırışmaya karşı direncini artıran kimyasal işlemdir.
• Sanforizasyon (Sanforizing): Kumaşın yıkama sonrası çekmesini azaltmak amacıyla uygulanan mekanik sıkıştırma işlemidir.
• Kalandırlama (Calendering): Kumaşın silindirler arasından geçirilerek yüzeyinin düzleştirilmesi ve parlatılması işlemidir.
• Şardonlama (Raising): Kumaş yüzeyindeki liflerin kaldırılarak yumuşak bir yüzey elde edilmesi işlemidir.
• Zımparalama (Peaching): Kumaş yüzeyine şeftali dokusu benzeri yumuşak bir tutum kazandıran işlemdir.
• Fırçalama (Brushing): Kumaş yüzeyindeki liflerin düzenlenmesi ve yumuşatılması işlemidir.
• Kesme (Shearing): Kumaş yüzeyindeki fazla liflerin kontrollü şekilde kesilmesi işlemidir.
• Kompaktlama (Compacting): Özellikle örme kumaşlarda boyutsal stabiliteyi artırmak amacıyla uygulanan mekanik işlemdir.
• Kaplama (Coating): Kumaş yüzeyine polimer veya benzeri malzemelerin uygulanması işlemidir.
• Laminasyon (Lamination): Kumaşın başka bir katman ile birleştirilerek kompozit yapı oluşturulması işlemidir.
• Kurutma (Drying): Boyama veya yıkama sonrası kumaştaki nemin kontrollü şekilde uzaklaştırılması işlemidir.
• Ramme (Stenter): Kumaşın en, gramaj ve boyutsal stabilitesinin ayarlandığı kurutma ve fikse makinesidir.
• Kalite Kontrol: Üretimin her aşamasında ürünün belirlenen teknik kriterlere uygunluğunun doğrulanması işlemidir.
• Proses Kontrolü: Üretim parametrelerinin sürekli izlenmesi ve optimize edilmesi işlemidir.
• Proses Tekrarlanabilirliği: Aynı üretim şartlarında her partide benzer sonuçların elde edilebilme kabiliyetidir.
• İlk Seferde Doğru Üretim (Right First Time): Ürünün yeniden işlem gerektirmeden ilk üretimde istenen kaliteye ulaşması prensibidir.
• İzlenebilirlik (Traceability): Üretim sürecindeki tüm proses, reçete ve kalite bilgilerinin geriye dönük takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Boya Laboratuvarı: Boyama proseslerinin geliştirildiği, reçetelerin hazırlandığı ve renk doğrulamalarının yapıldığı laboratuvar birimidir.
• Laboratuvar Boyaması (Lab Dip): Üretim öncesinde hedef rengi doğrulamak amacıyla laboratuvar ölçeğinde yapılan deneme boyamasıdır.
• Reçete: Belirli bir rengi elde etmek için kullanılan boyarmadde ve yardımcı kimyasalların miktarlarını gösteren formüldür.
• Reçete Hazırlama: Boyarmadde ve kimyasalların belirlenen oranlarda hazırlanması işlemidir.
• Reçete Optimizasyonu: Hedef rengi en düşük maliyet ve en yüksek kaliteyle elde etmek için reçetenin iyileştirilmesidir.
• Boyarmadde (Dyestuff): Tekstil materyallerine renk kazandırmak amacıyla kullanılan renklendirici kimyasaldır.
• Pigment: Elyafa kimyasal bağ yapmayan, bağlayıcı yardımıyla yüzeye tutunan renklendirici maddedir.
• Yardımcı Kimyasal (Auxiliary): Boyama işleminin verimliliğini, haslığını ve proses performansını artıran kimyasal üründür.
• Elektrolit: Reaktif boyamada boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan tuz bazlı kimyasaldır.
• Alkali: Reaktif boyarmaddelerin elyafa bağlanmasını sağlayan bazik kimyasaldır.
• Dispersiyon: Boyarmaddenin sıvı içerisinde homojen olarak dağılmış halde bulunmasıdır.
• Çözelti (Solüsyon): Kimyasal veya boyarmaddenin tamamen çözünerek homojen hale geldiği karışımdır.
• Stok Çözeltisi: Boyarmaddelerin belirli konsantrasyonda önceden hazırlanmış standart çözeltisidir.
• Konsantrasyon: Bir çözeltide bulunan aktif maddenin miktarını ifade eder.
• Dozaj: Boyarmadde veya kimyasalın prosese ilave edilen miktarıdır.
• Flotte Oranı (Liquor Ratio): Boyama banyosundaki sıvı miktarının tekstil materyali ağırlığına oranıdır.
• Boyama Banyosu: Boyarmadde, su ve yardımcı kimyasallardan oluşan işlem çözeltisidir.
• Boyama Eğrisi: Boyama sırasında sıcaklık ve zaman değişimini gösteren proses grafiğidir.
• Boyama Prosesi: Tekstil materyaline renk kazandırmak amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemlerin bütünüdür.
• Boyama Verimi: Kullanılan boyarmaddenin elyaf tarafından bağlanan kısmını ifade eder.
• Fiksaj: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanması işlemidir.
• Fiksaj Verimi: Boyarmaddenin ne kadarının elyafa başarılı şekilde bağlandığını gösteren orandır.
• Hidroliz: Reaktif boyarmaddenin su ile reaksiyona girerek bağlanma yeteneğini kaybetmesidir.
• Migrasyon: Boyarmaddenin materyal üzerinde daha homojen dağılması işlemidir.
• Egalizasyon: Boyamanın yüzey boyunca eşit şekilde gerçekleşmesini sağlayan işlemdir.
• Exhaustion (Çekim): Boyarmaddenin banyodan elyafa geçiş oranıdır.
• Fixation (Bağlanma): Elyafa geçen boyarmaddenin kimyasal olarak kalıcı hale gelmesidir.
• After Treatment (Son İşlem): Boyama sonrasında uygulanan yıkama, sabunlama ve nötralizasyon işlemleridir.
• Sabunlama (Soaping): Elyafa bağlanmamış boyarmaddelerin uzaklaştırılması amacıyla yapılan işlemdir.
• Durulama (Rinsing): Kimyasal kalıntıları uzaklaştırmak için temiz su ile yapılan yıkamadır.
• Nötralizasyon: Alkali kalıntılarının asidik çözeltilerle giderilmesi işlemidir.
• pH: Bir çözeltinin asidik veya bazik karakterini gösteren değerdir.
• İletkenlik (Conductivity): Çözeltinin elektrik akımını iletme kapasitesini gösteren ölçüdür.
• Sert Su: Yüksek kalsiyum ve magnezyum içeren, boyama performansını olumsuz etkileyebilen sudur.
• Deiyonize Su (DI Su): İyonları giderilmiş, laboratuvar çalışmalarında kullanılan saf sudur.
• Demineralize Su: Mineralleri uzaklaştırılmış proses suyudur.
• Numune Boyama: Üretim öncesi renk ve proses doğrulaması amacıyla yapılan küçük ölçekli boyamadır.
• Laboratuvardan Üretime Geçiş (Lab to Bulk): Laboratuvar reçetesinin üretim ölçeğine başarılı şekilde aktarılması sürecidir.
• Reprodüksiyon: Daha önce elde edilmiş bir rengin aynı özelliklerle yeniden üretilmesidir.
• Renk Düzeltme: Üretim sonrası oluşan renk sapmalarının ilave işlemlerle giderilmesidir.
• Strip İşlemi: Hatalı boyanmış tekstil ürününden rengin tamamen veya kısmen uzaklaştırılması işlemidir.
• Tekrar Boyama (Re-Dyeing): İstenen renge ulaşmak amacıyla ürünün yeniden boyanması işlemidir.
• Batch (Parti): Aynı şartlarda birlikte işleme alınan tekstil ürün grubudur.
• Laboratuvar Otomasyonu: Boya hazırlama, dozajlama ve veri yönetiminin yazılım ve otomatik sistemlerle gerçekleştirilmesidir.
• Otomatik Pipetleme Sistemi: Boyarmadde ve kimyasalların yüksek hassasiyetle otomatik olarak dozajlanmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Boya Mutfak Sistemi (Color Kitchen): Boyarmaddelerin depolandığı, hazırlandığı ve otomatik dozajlandığı merkezi laboratuvar sistemidir.
• Reaktif Boyarmadde: Selülozik elyaflarla kimyasal bağ oluşturarak yüksek yaş haslığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
• Dispers Boyarmadde: Başta polyester olmak üzere hidrofobik sentetik elyafların boyanmasında kullanılan boyarmadde sınıfıdır.
• Asit Boyarmadde: Yün, ipek ve poliamid gibi protein esaslı elyafların boyanmasında kullanılan anyonik boyarmaddedir.
• Direkt Boyarmadde: Selülozik elyaflara doğrudan uygulanabilen, kullanım kolaylığı sağlayan boyarmadde türüdür.
• Küp Boyarmadde (Vat Dye): İndirgenerek çözünebilen ve oksidasyon sonrası elyafa bağlanan, yüksek haslıklı boyarmadde sınıfıdır.
• Kükürt Boyarmadde (Sulphur Dye): Özellikle koyu tonlu pamuk boyamalarında kullanılan ekonomik boyarmadde sınıfıdır.
• Katyonik (Bazik) Boyarmadde: Özellikle akrilik elyafların boyanmasında kullanılan katyonik karakterli boyarmaddedir.
• Kalite Kontrol (Quality Control - QC): Ürünlerin belirlenen kalite kriterlerine uygunluğunu doğrulamak amacıyla gerçekleştirilen planlı kontrol ve test faaliyetlerinin bütünüdür.
• Kalite Güvence (Quality Assurance - QA): Üretim süreçlerinin kalite gerekliliklerine uygun yürütülmesini sağlayan sistematik faaliyetler bütünüdür.
• Kalite Yönetim Sistemi (QMS): Bir kuruluşun kalite politikalarını ve süreçlerini yöneten sistemdir.
• Kalite Standardı: Ürünün karşılaması gereken teknik ve performans kriterlerini tanımlayan referans dokümandır.
• Kalite Planı: Üretim sürecinde uygulanacak kalite kontrol faaliyetlerini tanımlayan plandır.
• Kontrol Planı (Control Plan): Üretim boyunca hangi özelliklerin, hangi yöntemlerle ve hangi sıklıkta kontrol edileceğini belirten dokümandır.
• Kalite Parametresi: Ürünün uygunluğunu değerlendirmek için ölçülen teknik özelliktir.
• Kritik Kalite Özelliği (CTQ - Critical to Quality): Ürün performansını doğrudan etkileyen en önemli kalite karakteristiğidir.
• Spesifikasyon (Specification): Ürünün karşılaması gereken teknik gerekliliklerin tanımlandığı dokümandır.
• Teknik Şartname: Ürün veya malzemenin teknik özelliklerini ayrıntılı olarak tanımlayan dokümandır.
• Tolerans: Kabul edilebilir minimum ve maksimum değerler arasındaki izin verilen sapma aralığıdır.
• Alt Tolerans Limiti (LSL): Kabul edilebilir en düşük sınır değeridir.
• Üst Tolerans Limiti (USL): Kabul edilebilir en yüksek sınır değeridir.
• Hedef Değer (Target Value): Üretimde ulaşılması istenen nominal değerdir.
• Nominal Değer: Tasarım veya standart tarafından belirlenen referans değerdir.
• Numune (Sample): Test veya analiz amacıyla seçilen temsilci ürün parçasıdır.
• Numune Alma (Sampling): Parti içerisinden belirli kurallara göre test numunesi seçme işlemidir.
• Parti (Lot): Aynı şartlarda üretilmiş ürün grubudur.
• Batch: Aynı üretim çevriminde işlenen ürün grubudur.
• İzlenebilirlik (Traceability): Bir ürünün hammadde, üretim ve kalite kayıtlarının geriye dönük takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Tekrarlanabilirlik (Repeatability): Aynı operatör ve aynı cihaz ile yapılan ölçümlerin birbirine yakın sonuç vermesidir.
• Yeniden Üretilebilirlik (Reproducibility): Farklı operatör veya cihazlarla yapılan ölçümlerin benzer sonuçlar vermesidir.
• Doğruluk (Accuracy): Ölçüm sonucunun gerçek değere yakınlık derecesidir.
• Hassasiyet (Precision): Aynı koşullarda yapılan ölçümlerin birbirine yakınlık derecesidir.
• Tekrarlanabilir Hassasiyet: Aynı şartlarda elde edilen ölçümlerin tutarlılığıdır.
• Ölçüm Belirsizliği: Ölçüm sonucunu etkileyebilecek olası sapmaların tahmini aralığıdır.
• Kalibrasyon: Ölçüm cihazının doğruluğunu referans standartlarla karşılaştırarak ayarlama işlemidir.
• Doğrulama (Verification): Bir sistemin veya cihazın belirlenen gereklilikleri karşıladığının teyit edilmesidir.
• Validasyon (Validation): Bir yöntemin amacına uygun ve güvenilir sonuçlar verdiğinin kanıtlanmasıdır.
• Uygunluk (Conformity): Ürünün belirlenen teknik kriterleri karşılama durumudur.
• Uygunsuzluk (Nonconformity): Ürünün belirlenen şartları karşılamaması durumudur.
• Hata (Defect): Ürünün kullanımını veya performansını olumsuz etkileyen kusurdur.
• Kritik Hata: Ürünün güvenliğini veya kullanımını doğrudan etkileyen kusurdur.
• Majör Hata: Ürünün işlevselliğini önemli ölçüde etkileyen kusurdur.
• Minör Hata: Ürünün kullanımını önemli ölçüde etkilemeyen küçük kusurdur.
• Kabul (Accept): Ürünün kalite kriterlerini karşıladığına karar verilmesidir.
• Red (Reject): Ürünün kalite kriterlerini karşılamadığı için kabul edilmemesidir.
• Geçti/Kaldı (Pass/Fail): Ölçüm sonucunun toleranslar içerisinde olup olmadığını gösteren değerlendirme sonucudur.
• İlk Seferde Doğru Üretim (Right First Time): Ürünün yeniden işlem gerektirmeden ilk üretimde istenilen kaliteye ulaşmasıdır.
• Düzeltici Faaliyet (Corrective Action): Meydana gelen bir uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırmak için yapılan faaliyettir.
• Önleyici Faaliyet (Preventive Action): Olası bir uygunsuzluğun oluşmasını engellemek amacıyla yapılan faaliyettir.
• Kök Neden Analizi (Root Cause Analysis): Bir problemin temel nedenini belirlemek amacıyla yapılan sistematik analizdir.
• İstatistiksel Proses Kontrolü (SPC): Üretim süreçlerinin istatistiksel yöntemlerle izlenmesini sağlayan kalite kontrol yaklaşımıdır.
• Kontrol Kartı (Control Chart): Süreç performansını zaman içinde izlemek amacıyla kullanılan istatistiksel grafiktir.
• Süreç Yeterliliği (Cp): Bir prosesin tolerans sınırları içerisinde üretim yapabilme kabiliyetini gösteren istatistiksel göstergedir.
• Süreç Performansı (Cpk): Sürecin hedef değere göre ne kadar merkezde çalıştığını gösteren istatistiksel göstergedir.
• AQL (Acceptable Quality Level): Kabul edilebilir kalite seviyesini belirleyen uluslararası örnekleme yöntemidir.
• Muayene Seviyesi (Inspection Level): Numune alma planında kullanılacak kontrol seviyesini belirleyen kriterdir.
• %100 Muayene: Üretilen tüm ürünlerin tek tek kontrol edilmesi işlemidir.
• Giriş Kalite Kontrolü (IQC): Hammadde ve satın alınan ürünlerin üretim öncesi kontrolüdür.
• Proses Kalite Kontrolü (IPQC): Üretim sırasında gerçekleştirilen kalite kontrol faaliyetidir.
• Final Kalite Kontrolü (FQC): Üretimi tamamlanan ürünlerin sevkiyat öncesi son kontrolüdür.
• Çıkış Kalite Kontrolü (OQC): Müşteriye gönderilecek ürünlerin son kalite değerlendirmesidir.
• Denetim (Audit): Bir sistemin veya sürecin belirlenen standartlara uygunluğunu değerlendiren sistematik incelemedir.
• İç Denetim: Kuruluş tarafından gerçekleştirilen kalite sistemi denetimidir.
• Dış Denetim: Bağımsız kuruluşlar veya müşteriler tarafından gerçekleştirilen kalite denetimidir.
• Kalite Politikası: Kuruluşun kalite hedeflerini ve müşteri memnuniyeti yaklaşımını tanımlayan üst yönetim beyanıdır.
• Kalite Hedefi: Kalite performansını geliştirmek amacıyla belirlenen ölçülebilir hedeflerdir.
• Süreç Yönetimi: Bir ürünün oluşumunu sağlayan tüm süreçlerin planlanması, uygulanması ve izlenmesidir.
• Süreç Performansı: Bir üretim sürecinin belirlenen hedeflere ulaşma seviyesidir.
• Süreç Yeterliliği Analizi: Bir üretim sürecinin spesifikasyon sınırları içinde üretim yapabilme kabiliyetinin değerlendirilmesidir.
• Risk Analizi: Üretim veya kalite süreçlerinde oluşabilecek risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi işlemidir.
• Risk Tabanlı Düşünme: Olası riskleri önceden değerlendirerek karar verme yaklaşımıdır.
• FMEA (Hata Türleri ve Etkileri Analizi): Olası hata türlerini, nedenlerini ve etkilerini sistematik olarak analiz eden risk değerlendirme yöntemidir.
• 8D Raporu: Kalite problemlerinin çözümünde kullanılan sekiz adımlı problem çözme metodolojisidir.
• 5 Neden Analizi (5 Why): Bir problemin temel nedenine ulaşmak için art arda "Neden?" sorusunun sorulduğu analiz yöntemidir.
• Balık Kılçığı Diyagramı (Ishikawa Diyagramı): Bir problemin olası nedenlerini kategorilere ayırarak analiz etmeye yarayan kalite aracıdır.
• Pareto Analizi: Problemlerin büyük bölümünün az sayıdaki temel nedenden kaynaklandığını gösteren analiz yöntemidir.
• Histogram: Ölçüm sonuçlarının dağılımını gösteren istatistiksel grafik türüdür.
• Dağılım Diyagramı (Scatter Diagram): İki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren grafik türüdür.
• Akış Şeması (Flow Chart): Bir sürecin adımlarını sıralı şekilde gösteren diyagramdır.
• Kontrol Noktası: Üretim sürecinde kalite açısından kritik öneme sahip kontrol aşamasıdır.
• Kritik Kontrol Noktası (CCP): Ürünün kalitesini veya güvenliğini doğrudan etkileyen kontrol noktasıdır.
• Kalite Kaydı: Yapılan kontrol ve test faaliyetlerinin kayıt altına alınmış halidir.
• Test Raporu: Laboratuvar test sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren resmi dokümandır.
• Muayene Raporu: Görsel ve teknik kontroller sonucunda hazırlanan değerlendirme raporudur.
• Sertifika: Bir ürünün veya sistemin belirli standartlara uygun olduğunu gösteren resmi belgedir.
• Uygunluk Sertifikası (Certificate of Conformity): Ürünün ilgili standartlara uygunluğunu doğrulayan belgedir.
• Kalite El Kitabı: Kuruluşun kalite yönetim sistemini tanımlayan ana dokümandır.
• Doküman Kontrolü: Kalite dokümanlarının hazırlanması, güncellenmesi ve dağıtımının yönetilmesi sürecidir.
• Revizyon: Doküman veya teknik şartnamelerde yapılan resmi değişikliktir.
• Versiyon: Bir dokümanın veya yazılımın belirli güncellemesini ifade eden sürüm numarasıdır.
• Standart Operasyon Prosedürü (SOP): Bir işlemin her zaman aynı şekilde yapılmasını sağlayan yazılı talimattır.
• Çalışma Talimatı: Belirli bir işin nasıl yapılacağını ayrıntılı şekilde açıklayan dokümandır.
• Kalite Göstergesi (KPI): Kalite performansını ölçmek amacıyla kullanılan performans göstergesidir.
• Verimlilik (Efficiency): Kaynakların ne kadar etkin kullanıldığını gösteren performans ölçüsüdür.
• Fire Oranı: Üretim sırasında oluşan kullanılamaz ürün miktarının toplam üretime oranıdır.
• Hurda: Teknik şartları karşılamadığı için kullanılamayan ürün veya malzemedir.
• Yeniden İşleme (Rework): Uygunsuz bir ürünün tekrar işlenerek kabul edilebilir hale getirilmesidir.
• Tamir (Repair): Kusurlu bir ürünün fonksiyonunu geri kazandırmak amacıyla yapılan düzeltme işlemidir.
• Bloke Stok: Kalite onayı beklediği için kullanıma veya sevkiyata kapatılan ürün grubudur.
• Serbest Bırakma (Release): Kalite kontrolü tamamlanan ürünün üretim veya sevkiyat için onaylanmasıdır.
• Ret Kararı: Ürünün kalite kriterlerini karşılamadığı için reddedilmesine ilişkin resmi karardır.
• Müşteri Şikâyeti: Müşteri tarafından bildirilen kalite veya performans uygunsuzluğudur.
• İade Analizi: Müşteriden geri dönen ürünlerin hata nedenlerinin araştırılması işlemidir.
• CAPA (Düzeltici ve Önleyici Faaliyet): Tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi ve tekrarının önlenmesine yönelik kalite yönetim sistemidir.
• MSA (Ölçüm Sistemleri Analizi): Ölçüm sisteminin doğruluğunu, tekrarlanabilirliğini ve güvenilirliğini değerlendiren analiz yöntemidir.
• GR&R (Tekrarlanabilirlik ve Yeniden Üretilebilirlik Analizi): Ölçüm sisteminin operatör ve cihaz kaynaklı değişkenliğini analiz eden MSA yöntemidir.
• Bias (Sapma): Ölçüm sisteminin gerçek değerden sistematik olarak uzaklaşma miktarıdır.
• Lineerlik (Linearity): Ölçüm sisteminin farklı ölçüm aralıklarında doğru sonuç verebilme kabiliyetidir.
• Stabilite (Stability): Ölçüm sisteminin zaman içerisinde aynı doğrulukta çalışabilme yeteneğidir.
• Referans Numune: Ölçüm ve karşılaştırmalarda kullanılan standart kabul edilmiş numunedir.
• Altın Numune (Golden Sample): Üretim boyunca referans olarak kullanılan onaylı standart numunedir.
• Referans Standardı: Kalibrasyon ve doğrulama işlemlerinde kullanılan izlenebilir standarttır.
• Trend Analizi: Ölçüm veya kalite verilerindeki değişimin zaman içerisinde değerlendirilmesi işlemidir.
• Veri Analizi: Kalite kontrol sonuçlarının istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi sürecidir.
• Dijital Kalite Kontrol: Kalite süreçlerinin yazılım destekli olarak yönetilmesi ve izlenmesidir.
• Gerçek Zamanlı Kalite Kontrol: Üretim sırasında kalite verilerinin anlık olarak izlenmesi ve değerlendirilmesidir.
• ISO 105-A01
Açıklama: Tekstil haslık testlerinde kullanılan genel prensipleri ve temel kuralları tanımlayan standarttır.
Kapsam: ISO 105 standart serisinin genel esaslarını belirler.
• ISO 105-A02
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk değişiminin değerlendirilmesinde kullanılan Gri Skala'nın özelliklerini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı: Tüm renk haslığı testleri.
• ISO 105-A03
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lekelemenin değerlendirilmesinde kullanılan Gri Skala'nın özelliklerini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı: Renk haslığı testleri.
• ISO 105-A04
Açıklama: Renk haslığı testlerinde kullanılan çok lifli refakat kumaşlarının teknik özelliklerini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-A05
Açıklama: Tekstil haslık testlerinde kullanılan cihazların ve yardımcı ekipmanların genel gerekliliklerini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-B01
Açıklama: Gün ışığı altında renk haslığının Mavi Yün Referans Skalası kullanılarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• ISO 105-B02
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak tekstil ürünlerinin ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• ISO 105-B03
Açıklama: Karbon ark lambası kullanılarak ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-B04
Açıklama: Yapay hava şartları altında ışık ve atmosferik etkilerin birlikte değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C01
Açıklama: Hafif yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C02
Açıklama: Orta şiddette yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C03
Açıklama: Daha ağır yıkama koşullarında renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C04
Açıklama: Ağır hizmet tipi yıkama işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C05
Açıklama: Endüstriyel yıkama şartlarında renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C06
Açıklama: Ev tipi yıkama ve ticari çamaşır yıkama işlemlerine karşı renk haslığını değerlendiren en yaygın kullanılan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Washtec
-
Durawash
-
Launder Ometer
• ISO 105-C07
Açıklama: Islak işlemler sırasında oluşabilecek renk değişimi ve leke transferini değerlendiren standarttır.
• ISO 105-C08
Açıklama: Düşük sıcaklıkta yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-C09
Açıklama: Ağartıcı katkılı ev tipi yıkamalarda renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-D01
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E01
Açıklama: Su haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E02
Açıklama: Deniz suyuna karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E03
Açıklama: Klorlu suya karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-E04
Açıklama: Asidik ve alkali yapay ter çözeltilerine karşı renk haslığını değerlendiren standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• ISO 105-X11
Açıklama: Sıcak presleme (ütüleme) işlemlerine karşı renk haslığını değerlendiren standarttır.
• ISO 105-X12
Açıklama: Kuru ve yaş sürtünme sonucu oluşan renk değişimi ve lekelemeyi değerlendiren uluslararası sürtünme haslığı standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• ISO 105-X16
Açıklama: Organik çözücülere karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 105-X18
Açıklama: Fenolik sararmaya karşı renk değişiminin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde kondisyonlanacağı standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarını tanımlayan uluslararası standarttır.
Kullanım Alanı: Tüm fiziksel tekstil testleri.
• ISO 3801
Açıklama: Kumaşların birim alan başına kütlesinin (gramaj) belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici (GSM Cutter)
-
Analitik Terazi
• ISO 5084
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kalınlığının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• ISO 5077
Açıklama: Yıkama ve kurutma işlemleri sonrasında tekstil ürünlerinde meydana gelen boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• ISO 4920
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticilik performansının püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• ISO 12945-1
Açıklama: Kumaşların ICI Pilling Box yöntemi ile boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• ISO 12945-2
Açıklama: Kumaşların Martindale yöntemi ile boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Tester
• ISO 12945-3
Açıklama: Kumaşların rastgele yuvarlanma yöntemi ile boncuklanma performansının değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12945-4
Açıklama: Kumaşlarda boncuklanma değerlendirme yöntemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel prensiplerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-2
Açıklama: Kumaşların Martindale yöntemi ile aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Tester
• ISO 12947-3
Açıklama: Martindale aşınma testlerinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 12947-4
Açıklama: Martindale testlerinde numune görünümündeki değişikliklerin değerlendirilmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13934-1
Açıklama: Şerit (Strip) yöntemi ile kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ISO 13934-2
Açıklama: Kavrama (Grab) yöntemi ile kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemi kullanılarak dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemi kullanılarak dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13936-1
Açıklama: Dikiş kaymasının sabit dikiş açılması yöntemiyle belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntem kullanılarak kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntem kullanılarak kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D123
Açıklama: Tekstil alanında kullanılan temel terim ve tanımların açıklandığı ASTM referans standardıdır.
Kullanım Alanı: Tekstil terminolojisi.
• ASTM D737
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan uluslararası test standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• ASTM D1776
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• ASTM D1777
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• ASTM D3776
Açıklama: Kumaşların birim alan başına ağırlığının (gramaj) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• ASTM D3786
Açıklama: Diyafram yöntemiyle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D3787
Açıklama: Küresel patlama yöntemiyle örme kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM D3884
Açıklama: Döner platform yöntemiyle tekstil yüzeylerinin aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Taber Aşınma Test Cihazı
• ASTM D3939
Açıklama: Mace yöntemiyle kumaşların takılma (snagging) direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Snagging Test Cihazı
• ASTM D4032
Açıklama: Kumaşların dairesel eğme yöntemiyle sertlik ve tuşe özelliklerinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Sertlik Test Cihazı
• ASTM D434
Açıklama: Dokuma kumaşlarda dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D4966
Açıklama: Martindale yöntemi kullanılarak kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Aşınma Test Cihazı
• ASTM D4970
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma (pilling) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Boncuklanma Test Cihazı
• ASTM D5034
Açıklama: Grab yöntemiyle dokuma kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D5035
Açıklama: Strip yöntemiyle dokuma kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D5587
Açıklama: Trapez yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D1424
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• ASTM D2261
Açıklama: Tek yırtık (Tongue Tear) yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• ASTM D3511
Açıklama: Fırça ve sünger yöntemi kullanılarak kumaşların boncuklanma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Brush Pilling Tester
• ASTM D3512
Açıklama: Random Tumble yöntemiyle kumaşların boncuklanma direncinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Random Tumble Pilling Tester
• ASTM D3514
Açıklama: Elastomerik kumaşlarda boncuklanma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Random Tumble Pilling Tester
• ASTM D4157
Açıklama: Döşemelik kumaşların Wyzenbeek yöntemiyle aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Wyzenbeek Aşınma Test Cihazı
• ASTM D2061
Açıklama: Fermuarların dayanım ve performans testlerini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Fermuar Test Cihazı
• ASTM D7142
Açıklama: Düğme bağlantılarının kopma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Düğme Kopma Mukavemeti Test Cihazı
• ASTM G155
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak hızlandırılmış yaşlandırma ve ışık dayanımı testlerini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• AATCC 8
Açıklama: Tekstil ürünlerinin kuru ve yaş sürtünme haslığının (Crocking) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• AATCC 15
Açıklama: Tekstil ürünlerinin yapay ter çözeltisine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• AATCC 16
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ışık haslığının Xenon Ark ışık kaynağı kullanılarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• AATCC 20
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif cinsinin nitel (kalitatif) olarak belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 20A
Açıklama: Tekstil karışımlarında lif bileşiminin ayrıntılı olarak analiz edilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 22
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticilik performansının püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• AATCC 35
Açıklama: Kumaşların yağmur simülasyonu altında su geçirme direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Rain Tester
• AATCC 42
Açıklama: Kumaşların darbe penetrasyonu yöntemiyle su geçirme direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 61
Açıklama: Tekstil ürünlerinin hızlandırılmış yıkama haslığının laboratuvar ortamında değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Washtec
-
Launder Ometer
-
Durawash
• AATCC 76
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• AATCC 79
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su emme süresinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 81
Açıklama: Tekstil ürünlerinin pH değerinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
pH Metre
• AATCC 88B
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında düz kumaşların kırışmazlık performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 88C
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında dayanıklı pres (Durable Press) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 96
Açıklama: Kumaşların boyutsal değişim (çekme) performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 107
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 116
Açıklama: Döner Crockmeter yöntemiyle sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Rotary Crockmeter
• AATCC 124
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında kumaşların düzgün görünüm performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 127
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• AATCC 128
Açıklama: Kumaşlarda kırışıklık oluşumunun görsel olarak değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 130
Açıklama: Kumaşların yağ lekesi çıkarma performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 132
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 135
Açıklama: Ev tipi yıkama sonrasında dokuma ve örme kumaşların boyutsal değişiminin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• AATCC 147
Açıklama: Tekstil ürünlerinin antibakteriyel aktivitesinin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 150
Açıklama: Giysilerin ev tipi yıkama sonrasındaki boyutsal değişiminin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 172
Açıklama: Tekstil ürünlerinin su iticilik performansının yağmur simülasyonu altında değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 179
Açıklama: Kumaşların emicilik performansının yatay yayılma yöntemiyle belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 183
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ultraviyole koruma faktörünün (UPF) belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 186
Açıklama: Kumaşların buharlaşmalı ısı direncinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC 195
Açıklama: Kumaşların sıvı nem yönetimi (Moisture Management) performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Moisture Management Tester (MMT)
• AATCC 197
Açıklama: Tekstil ürünlerinin dikey fitilleme (Wicking) performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• AATCC TM210
Açıklama: Tekstil ürünlerinin mekanik esneme ve geri toparlanma performansının belirlenmesini tanımlayan test metodudur.
• CIE (Commission Internationale de l'Éclairage)
Açıklama: Renk bilimi, kolorimetri, fotometri ve aydınlatma alanlarında uluslararası standartlar ve teknik raporlar geliştiren dünyanın en yetkili kuruluşudur.
• CIE 15 – Colorimetry (Kolorimetri)
Açıklama: Renk ölçümü, renk uzayları, renk farkı hesaplamaları ve tristimulus değerlerinin belirlenmesine ilişkin temel prensipleri tanımlayan CIE'nin en önemli standardıdır.
Kullanım Alanı:
-
Spektrofotometreler
-
Renk Yönetim Yazılımları
-
Kalite Kontrol Laboratuvarları
• CIE S 017/E – International Lighting Vocabulary (Uluslararası Aydınlatma Sözlüğü)
Açıklama: Aydınlatma ve renk bilimi alanında kullanılan uluslararası teknik terimlerin tanımlarını içeren referans dokümandır.
• CIE 13.3 – Colour Rendering of Light Sources
Açıklama: Işık kaynaklarının Renk Geriverim İndeksi (CRI - Colour Rendering Index) hesaplama yöntemini tanımlayan standarttır.
Kullanım Alanı:
-
LED
-
Floresan
-
Halojen
-
Aydınlatma Laboratuvarları
• CIE 224 – Colour Fidelity Index (Rf)
Açıklama: Geleneksel CRI yerine geliştirilen yeni nesil renk doğruluğu değerlendirme yöntemini tanımlar.
• CIE 018 – The Basis of Physical Photometry
Açıklama: Fotometrik ölçümlerin fiziksel temellerini açıklayan referans yayındır.
• CIE 063 – The Spectroradiometric Measurement of Light Sources
Açıklama: Işık kaynaklarının spektral ölçüm yöntemlerini tanımlayan teknik dokümandır.
İlgili Ölçüm Cihazı:
-
Spektroradyometre
• CIE 084 – Measurement of Luminous Flux
Açıklama: Işık akısının ölçülmesi için kullanılan yöntemleri tanımlayan teknik yayındır.
• CIE 127 – Measurement of LEDs
Açıklama: LED ışık kaynaklarının fotometrik ve kolorimetrik ölçüm yöntemlerini tanımlayan uluslararası dokümandır.
• CIE 142 – Improvement to Industrial Colour-Difference Evaluation
Açıklama: Endüstriyel renk farkı değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik teknik önerileri içerir.
• CIE 116 – Industrial Colour-Difference Evaluation
Açıklama: Endüstride kullanılan renk farkı hesaplama yöntemlerini açıklayan teknik yayındır.
• CIE 122 – Calculation of Colour Differences
Açıklama: CIELAB tabanlı renk farkı hesaplama yöntemlerini açıklayan teknik dokümandır.
• CIE 1976 Lab (CIELAB)*
Açıklama: İnsan gözünün renk algısına uygun olarak geliştirilen ve günümüzde en yaygın kullanılan renk uzayıdır.
• CIE 1976 Luv (CIELUV)*
Açıklama: Özellikle ışık kaynaklarının renk değerlendirmesinde kullanılan renk uzayıdır.
• CIE XYZ Renk Uzayı
Açıklama: Tüm modern renk sistemlerinin temelini oluşturan ilk cihazdan bağımsız renk uzayıdır.
• CIE xy Kromatisite Diyagramı
Açıklama: Renklerin kromatisite koordinatlarıyla gösterildiği uluslararası referans diyagramıdır.
• CIE Standart Gözlemcisi (2° Observer)
Açıklama: İnsan gözünün yaklaşık 2 derecelik görüş alanına göre tanımlanmış standart renk gözlemcisidir.
• CIE Standart Gözlemcisi (10° Observer)
Açıklama: Geniş görüş alanına göre oluşturulmuş standart gözlemci modelidir.
• CIE Standart Aydınlatıcı A
Açıklama: Akkor flamanlı ışık kaynağını temsil eden standart aydınlatıcıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı C
Açıklama: Ortalama gün ışığını temsil etmek amacıyla geliştirilmiş tarihsel standart aydınlatıcıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D50
Açıklama: Yaklaşık 5000 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı kaynağıdır.
Kullanım Alanı:
-
Baskı Endüstrisi
-
Grafik Sanatlar
• CIE Standart Aydınlatıcı D55
Açıklama: Yaklaşık 5500 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D65
Açıklama: Yaklaşık 6500 Kelvin renk sıcaklığına sahip ve tekstil sektöründe en yaygın kullanılan standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE Standart Aydınlatıcı D75
Açıklama: Yaklaşık 7500 Kelvin renk sıcaklığına sahip standart gün ışığı aydınlatıcısıdır.
• CIE F Serisi Aydınlatıcılar
Açıklama: Floresan ışık kaynaklarını temsil etmek amacıyla tanımlanan standart aydınlatıcılardır.
• CIE LED Serisi Aydınlatıcılar
Açıklama: Modern LED ışık kaynaklarını temsil eden yeni nesil standart aydınlatıcılardır.
• CIE Metamerizm İndeksi (MI)
Açıklama: İki numunenin farklı ışık kaynakları altında renk değişim davranışını değerlendirmek amacıyla kullanılan göstergedir.
• CIE ΔE*ab (CIE76)
Açıklama: CIELAB renk uzayında hesaplanan ilk uluslararası renk farkı formülüdür.
• CIE ΔE94 (CIE94)
Açıklama: Endüstriyel uygulamalar için geliştirilmiş geliştirilmiş renk farkı hesaplama yöntemidir.
• CIEDE2000 (ΔE00)
Açıklama: Günümüzde en doğru ve en yaygın kabul gören renk farkı hesaplama yöntemidir.
Kullanım Alanı:
-
Tekstil
-
Otomotiv
-
Plastik
-
Boya
-
Baskı
-
Seramik
• DIN (Deutsches Institut für Normung)
Tavsif: Bu Germaniyaning milliy standartlashtirish agentligi. U to'qimachilik, mashinasozlik, avtomobilsozlik va boshqa ko'plab sanoat tarmoqlarida texnik standartlarni ishlab chiqadi va nashr etadi.
• DIN 53808
Tavsif: Bu to'qimachilik mahsulotlarida tola turlarini aniqlash va tasniflash uchun nemis standartidir.
• DIN 53811
Tavsif: Bu to'qimachilik mahsulotlari uchun namuna olish usullarini belgilovchi nemis standartidir.
• DIN 53812
Tavsif: Bu to'qimachilik mahsulotlarining og'irligini aniqlash uchun ishlatiladigan usullarni belgilaydigan nemis standartidir.
• DIN 53814
Tavsif: Bu to'qimachilik mahsulotlarining qalinligini o'lchash uchun nemis standartini belgilovchi usul.
• DIN 53830
Tavsif: Ushbu standart to'qimachilik mahsulotlarida o'lchov o'zgarishi va qisqarish xususiyatini aniqlash uchun sinov usullarini belgilaydi.
• DIN 53857
Tavsif: Bu to'qilgan va trikotaj matolarda cho'zilish kuchini aniqlash uchun sinov usullarini belgilovchi nemis standartidir.
• DIN 53859
Tavsif: Ushbu standart to'qimachilik mahsulotlarida uzilish paytidagi cho'zilish va mexanik mustahkamlikni sinash usullarini belgilaydi.
• DIN 53862
Tavsif: Bu Elmendorf usuli yordamida matolarning yirtilishga chidamliligini aniqlashni belgilaydigan nemis standartidir.
Tegishli sinov uskunalari:
Elmendorf ko'z yoshi sinov qurilmasi
• DIN 53863
Tavsif: Ushbu standart to'qimachilik mahsulotlarida tikuv kuchini va tikuv samaradorligini aniqlash uchun sinov usullarini belgilaydi.
• DIN 53886
Tavsif: Bu to'qimachilik mahsulotlarining aşınmaya bardoshliligini aniqlash uchun sinov usullarini qamrab oluvchi nemis standartidir.
• DIN 53921
Tavsif: Ushbu standart to'qimachilik mahsulotlarining havo o'tkazuvchanligini aniqlash uchun sinov usullarini belgilaydi.
• DIN 53923
Tavsif: Ushbu standart to'qimachilik mahsulotlarida suv o'tkazuvchanligi va suv o'tkazuvchanlik xususiyatlarini aniqlashni belgilaydi.
• DIN EN ISO 139
Tavsif: Bu to'qimachilik namunalarini sinovdan oldin tayyorlash uchun zarur bo'lgan standart atmosfera sharoitlarini belgilaydigan Yevropa bilan uyg'unlashtirilgan Germaniya standartidir.
• DIN EN ISO 811
Tavsif: Bu matolarning gidrostatik suv bosimiga chidamliligini aniqlashni belgilovchi nemis va Yevropa uyg'unlashtirilgan standartidir.
• DIN EN ISO 9237
Tavsif: Bu matoning nafas olish qobiliyatini aniqlash uchun Yevropa bilan uyg'unlashtirilgan nemis standartidir.
• DIN EN ISO 12945-1
Tavsif: Bu ICI usuli yordamida matolarning pills ishlashini baholashni belgilaydigan standartdir.
• DIN EN ISO 12945-2
Tavsif: Martindale usuli matolarning piling ishlashini aniqlashni belgilaydigan standartdir.
• DIN EN ISO 12947-1
Izoh: Martindale - bu Yevropa standartlariga mos keladigan nemis standarti bo'lib, u aşınma sinovlarining umumiy tamoyillarini belgilaydi.
• DIN EN ISO 12947-2
Tavsif: Martindale usuli matolarning aşınmaya bardoshliligini aniqlashni belgilaydigan standartdir.
• DIN EN ISO 13934-1
Tavsif: Bu matolarning cho'zilish kuchini chiziqli usul yordamida aniqlashni belgilovchi Yevropa bilan uyg'unlashtirilgan nemis standartidir.
• DIN EN ISO 13934-2
Tavsif: Bu Yevropa standartlariga mos keladigan nemis standarti bo'lib, matolarning cho'zilish kuchini tortish usuli yordamida aniqlashni belgilaydi.
• DIN EN ISO 13937-1
Tavsif: Bu Elmendorf usuli yordamida matolarning yirtilishga chidamliligini aniqlashni belgilaydigan Yevropa standartlariga mos keladigan nemis standartidir.
• DIN EN ISO 13938-1
Tavsif: Bu gidravlik usullar yordamida portlash kuchini sinovdan o'tkazishni belgilovchi Yevropa standartlariga mos keladigan nemis standartidir.
• DIN EN ISO 13938-2
Tavsif: Bu pnevmatik usullar yordamida portlash kuchini sinovdan o'tkazishni belgilovchi Yevropa standartlariga mos keladigan nemis standartidir.
• BS (British Standards)
Açıklama: British Standards Institution (BSI) tarafından yayımlanan Birleşik Krallık ulusal standartlarıdır. Tekstil, makine, kalite yönetimi ve birçok endüstriyel alanda teknik standartlar içerir.
• BS 1006
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan kapsamlı İngiliz standartları serisidir. Birçok bölümü daha sonra ISO 105 serisine dönüştürülmüştür.
• BS 1051
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif analizine ilişkin deney yöntemlerini tanımlayan İngiliz standardıdır.
• BS 1470
Açıklama: Tekstil ipliklerinin temel özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 2471
Açıklama: Tekstil ürünlerinden numune alma yöntemlerini tanımlayan İngiliz standardıdır.
• BS 2543
Açıklama: Dokuma kumaşların fiziksel performans özelliklerinin değerlendirilmesine ilişkin deney yöntemlerini kapsayan standarttır.
• BS 2861
Açıklama: Tekstil ürünlerinde gramaj tayini için kullanılan deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 3084
Açıklama: Fermuarların performans, dayanıklılık ve mekanik özelliklerinin değerlendirilmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Fermuar Test Cihazı
• BS 3356
Açıklama: Kumaşların eğilme sertliğinin belirlenmesine yönelik deney yöntemini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Sertlik Test Cihazı
• BS 3424
Açıklama: Kaplamalı kumaşların fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini kapsayan standart serisidir.
• BS 4303
Açıklama: Tekstil ürünlerinin hava geçirgenliğinin belirlenmesine ilişkin deney yöntemlerini tanımlayan standarttır.
• BS 5058
Açıklama: Kumaşların dökümlülük (Drape) performansının belirlenmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Dökümlülük Test Cihazı
• BS 5441
Açıklama: Tekstil ürünlerinde çekme mukavemetinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini kapsayan standarttır.
• BS 5811
Açıklama: ICI Pilling Box yöntemiyle kumaşların boncuklanma (Pilling) performansının belirlenmesini tanımlayan İngiliz standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• BS 903
Açıklama: Kauçuk ve elastomer esaslı malzemelerin fiziksel özelliklerinin belirlenmesine yönelik deney yöntemlerini tanımlayan standart serisidir. Teknik tekstillerde de referans olarak kullanılabilir.
• BS EN ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların gramaj tayini yöntemini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 5084
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 5077
Açıklama: Tekstil ürünlerinde boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 6330
Açıklama: Ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• BS EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• BS EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• BS EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan İngiliz ve Avrupa uyumlu standarttır.
• EN (European Standard)
Açıklama: Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından yayımlanan ve Avrupa ülkelerinde ortak olarak kullanılan teknik standartlardır.
• EN ISO Standardı
Açıklama: ISO tarafından yayımlanmış bir standardın Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından kabul edilmiş Avrupa versiyonudur.
• EN 20139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Avrupa standardıdır. Daha sonra EN ISO 139 ile uyumlu hale getirilmiştir.
• EN ISO 139
Açıklama: Tekstil ürünlerinin test öncesinde 20 ±2 °C sıcaklık ve %65 ±4 bağıl nem koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların gramajının (birim alan kütlesinin) belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• EN ISO 5084
Açıklama: Kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• EN ISO 5077
Açıklama: Tekstil ürünlerinde yıkama ve kurutma sonrası boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünlerinin ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• EN ISO 105 Serisi
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan Avrupa uyumlu standart serisidir.
• EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel prensiplerini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-3
Açıklama: Martindale testinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 12947-4
Açıklama: Martindale testinde numune görünümündeki değişimlerin değerlendirilmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• EN ISO 13934-2
Açıklama: Grab yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13936-1
Açıklama: Sabit dikiş açılması yöntemiyle dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• EN ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntemle patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• EN ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntemle patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan Avrupa standardıdır.
• JIS (Japanese Industrial Standards)
Açıklama: Japonya'nın ulusal standardizasyon sistemi olup, tekstil, makine, elektronik, otomotiv ve birçok endüstriyel alanda teknik standartlar yayımlamaktadır.
• JIS L Serisi
Açıklama: Tekstil ürünleri, lifler, iplikler, kumaşlar, boyama işlemleri ve fiziksel test yöntemlerini kapsayan Japon standartları serisidir.
• JIS L 0208
Açıklama: Tekstil sektöründe kullanılan teknik terimlerin ve tanımların standartlaştırılmasını sağlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0217
Açıklama: Tekstil ürünlerinin bakım sembolleri ve bakım talimatlarının gösterimini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0801
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerinin genel esaslarını tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0844
Açıklama: Tekstil ürünlerinde yıkama haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Yıkama Haslığı Test Cihazı
-
Launder Ometer
• JIS L 0848
Açıklama: Tekstil ürünlerinde sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• JIS L 0849
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ışık haslığının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Test Cihazı
• JIS L 0850
Açıklama: Tekstil ürünlerinde su haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 0851
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ter haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometer
• JIS L 0860
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kuru temizleme haslığının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1096
Açıklama: Dokuma ve örme kumaşların fiziksel özelliklerinin belirlenmesini kapsayan en kapsamlı Japon tekstil standardıdır.
Kapsamı:
-
Gramaj
-
Kalınlık
-
Çekme Mukavemeti
-
Yırtılma Mukavemeti
-
Patlama Mukavemeti
-
Hava Geçirgenliği
-
Boyutsal Değişim
• JIS L 1092
Açıklama: Kumaşların su geçirmezlik ve su iticilik performansının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
-
Spray Tester
• JIS L 1099
Açıklama: Kumaşların su buharı geçirgenliği (nefes alabilirlik) performansının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazı:
-
Su Buharı Geçirgenliği Test Cihazı
• JIS L 1018
Açıklama: Örme kumaşların fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1019
Açıklama: Dokuma kumaşların temel fiziksel özelliklerinin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1030
Açıklama: Tekstil ürünlerinde lif karışım oranlarının analiz edilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1041
Açıklama: Kumaşlarda boncuklanma (Pilling) performansının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
İlgili Test Cihazları:
-
ICI Pilling Box Tester
-
Martindale Tester
• JIS L 1058
Açıklama: Tekstil ürünlerinde formaldehit miktarının belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1902
Açıklama: Tekstil ürünlerinde antibakteriyel etkinliğin değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1919
Açıklama: Tekstil ürünlerinde antiviral etkinliğin değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1925
Açıklama: Tekstil ürünlerinde koku giderme (deodorant) performansının değerlendirilmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1930
Açıklama: Tekstil ürünlerinde ev tipi yıkama sonrasında boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlayan Japon standardıdır.
• JIS L 1950
Açıklama: Fonksiyonel tekstil ürünlerinin performans değerlendirmesine yönelik genel test yöntemlerini kapsayan Japon standardıdır.
• TS (Türk Standardı)
Açıklama: Türk Standardları Enstitüsü tarafından yayımlanan ve Türkiye'de kullanılan ulusal standartları ifade eder.
• TSE (Türk Standardları Enstitüsü)
Açıklama: Türkiye'de standart hazırlama, belgelendirme, deney, kalibrasyon ve uygunluk değerlendirme faaliyetleri yürüten ulusal standardizasyon kuruluşudur.
• TS EN Standardı
Açıklama: Avrupa standardının Türkiye tarafından kabul edilerek Türk Standardı haline getirilmiş versiyonudur.
• TS EN ISO Standardı
Açıklama: ISO standardının Avrupa tarafından kabul edilip Türkiye'de Türk Standardı olarak yayımlanmış halidir.
• TS ISO Standardı
Açıklama: ISO standardının doğrudan Türkiye tarafından kabul edilmiş ulusal versiyonudur.
• TS EN ISO 139
Açıklama: Tekstil numunelerinin test öncesinde standart atmosfer koşullarında kondisyonlanmasını tanımlayan Türkiye'de kabul edilmiş standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
İklimlendirme Kabini
• TS EN ISO 105 Serisi
Açıklama: Tekstil ürünlerinde renk haslığı testlerini kapsayan, Türkiye'de kullanılan uyumlaştırılmış ISO standart serisidir.
• TS EN ISO 105-A01
Açıklama: Tekstil renk haslığı testlerinde genel prensipleri ve değerlendirme esaslarını tanımlar.
• TS EN ISO 105-A02
Açıklama: Renk değişiminin gri skala ile değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Ekipman:
-
Gri Skala
-
Renk Değerlendirme Kabini
• TS EN ISO 105-A03
Açıklama: Lekelemenin gri skala ile değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Ekipman:
-
Lekeleme Gri Skalası
-
Çok Lifli Refakat Kumaşı
• TS EN ISO 105-B02
Açıklama: Xenon ark lambası kullanılarak tekstil ürünlerinin ışık haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Xenon Işık Haslığı Test Cihazı
• TS EN ISO 105-C06
Açıklama: Ev tipi ve ticari yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan en yaygın haslık standartlarından biridir.
İlgili Test Cihazları:
-
Yıkama Haslığı Test Cihazı
-
Launder Ometer
-
Durawash
• TS EN ISO 105-C08
Açıklama: Düşük sıcaklıkta yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-C09
Açıklama: Ağartıcı katkılı ev tipi yıkama işlemlerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-D01
Açıklama: Kuru temizleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-E01
Açıklama: Su haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 105-E04
Açıklama: Asidik ve alkali yapay ter çözeltilerine karşı renk haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Perspirometre
-
Ter Haslığı Etüvü
• TS EN ISO 105-X11
Açıklama: Sıcak presleme ve ütüleme işlemlerine karşı renk haslığının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 105-X12
Açıklama: Kuru ve yaş sürtünme haslığının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Crockmeter
• TS EN ISO 12945-1
Açıklama: ICI Pilling Box yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
ICI Pilling Box Tester
• TS EN ISO 12945-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Boncuklanma Test Cihazı
• TS EN ISO 12945-3
Açıklama: Rastgele yuvarlanma yöntemiyle kumaşlarda boncuklanma performansının değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 12947-1
Açıklama: Martindale aşınma testinin genel esaslarını tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
• TS EN ISO 12947-2
Açıklama: Martindale yöntemiyle kumaşların aşınma direncinin belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Martindale Aşınma Test Cihazı
• TS EN ISO 12947-3
Açıklama: Martindale aşınma testinde kütle kaybının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 12947-4
Açıklama: Martindale aşınma testinde numune görünümündeki değişimin değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 3801
Açıklama: Kumaşların birim alan kütlesinin, yani gramajının belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Gramaj Kesici
-
Analitik Terazi
• TS EN ISO 5084
Açıklama: Tekstil ürünlerinde kumaş kalınlığının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Kumaş Kalınlık Ölçer
• TS EN ISO 5077
Açıklama: Yıkama ve kurutma işlemleri sonrasında tekstil ürünlerinde oluşan boyutsal değişimin belirlenmesini tanımlar.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• TS EN ISO 6330
Açıklama: Tekstil ürünleri için ev tipi yıkama ve kurutma prosedürlerini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazları:
-
Laboratuvar Çamaşır Makinesi
-
Laboratuvar Kurutma Makinesi
• TS EN ISO 811
Açıklama: Kumaşların hidrostatik su basıncına karşı dayanımının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hidrostatik Basınç Test Cihazı
• TS EN ISO 9237
Açıklama: Kumaşların hava geçirgenliğinin belirlenmesini tanımlayan Türkiye'de kullanılan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Hava Geçirgenliği Test Cihazı
• TS EN ISO 4920
Açıklama: Kumaşların yüzey su iticiliğinin püskürtme yöntemiyle değerlendirilmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Spray Tester
• TS EN ISO 13934-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13934-2
Açıklama: Grab yöntemiyle kumaşların çekme mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13935-1
Açıklama: Şerit yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13935-2
Açıklama: Grab yöntemiyle dikiş mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Çekme Test Cihazı
• TS EN ISO 13936-1
Açıklama: Sabit dikiş açılması yöntemiyle dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 13936-2
Açıklama: Sabit yük altında dikiş kaymasının belirlenmesini tanımlayan standarttır.
• TS EN ISO 13937-1
Açıklama: Elmendorf yöntemiyle kumaşların yırtılma mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
• TS EN ISO 13938-1
Açıklama: Hidrolik yöntemle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• TS EN ISO 13938-2
Açıklama: Pnömatik yöntemle kumaşların patlama mukavemetinin belirlenmesini tanımlayan standarttır.
İlgili Test Cihazı:
-
Patlama Mukavemeti Test Cihazı
• TS EN ISO 9001
Açıklama: Kalite yönetim sistemleri için kullanılan uluslararası ISO 9001 standardının Türkiye'de kabul edilmiş versiyonudur.
• TS EN ISO/IEC 17025
Açıklama: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini tanımlayan, Türkiye'de akredite laboratuvarlar için temel referans standardıdır.
• TS EN ISO 14001
Açıklama: Çevre yönetim sistemleri için kullanılan uluslararası standardın Türkiye'de kabul edilmiş versiyonudur.
• TS ISO 45001
Açıklama: İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standardın Türkiye'de kullanılan versiyonudur.
• Ölçüm Cihazları: Tekstil laboratuvarlarında renk, ışık, yüzey ve fiziksel özellikleri sayısal olarak değerlendirmek amacıyla kullanılan cihazların genel adıdır.
• Spektrofotometre: Bir numunenin spektral yansıma veya geçirgenlik değerlerini ölçerek renk verilerini sayısal olarak belirleyen cihazdır.
• Taşınabilir Spektrofotometre: Laboratuvar dışında veya üretim sahasında renk ölçümü yapmak için kullanılan portatif spektrofotometredir.
• Masaüstü Spektrofotometre: Laboratuvar ortamında yüksek hassasiyetli renk ölçümleri için kullanılan spektrofotometredir.
• Kolorimetre: Renkleri insan gözüne benzer şekilde tristimulus değerleri üzerinden ölçen cihazdır.
• Spektroradyometre: Işık kaynaklarının spektral güç dağılımını ve renk özelliklerini ölçen cihazdır.
• Lüksmetre (Lux Meter): Bir yüzeye ulaşan aydınlatma şiddetini lux biriminde ölçen cihazdır.
• Parlaklık Ölçer (Glossmetre): Bir yüzeyin parlaklık seviyesini belirli açılarda ölçen cihazdır.
• Bulanıklık Ölçer (Haze Meter): Şeffaf malzemelerde ışığın saçılmasını ve bulanıklık seviyesini ölçen cihazdır.
• Renk Yoğunluğu Ölçer (Densitometre): Baskı ve boya uygulamalarında renk yoğunluğunu ölçen cihazdır.
• Transmittans Ölçer: Şeffaf veya yarı şeffaf malzemelerden geçen ışık miktarını ölçen cihazdır.
• Opaklık Ölçer: Bir malzemenin ışık geçirme veya örtücülük özelliğini belirleyen ölçüm cihazıdır.
• pH Metre: Çözeltilerin asidik veya bazik karakterini ölçen laboratuvar cihazıdır.
• İletkenlik Ölçer (Conductivity Meter): Bir çözeltinin elektriksel iletkenliğini ölçen cihazdır.
• Termometre: Sıcaklığı ölçmek amacıyla kullanılan ölçüm cihazıdır.
• Nem Ölçer (Moisture Meter): Numunenin veya ortamın nem miktarını ölçen cihazdır.
• Higrometre: Ortamın bağıl nemini ölçen cihazdır.
• Terazi (Analitik Terazi): Laboratuvarda yüksek hassasiyetle kütle ölçümü yapmak için kullanılan cihazdır.
• Mikro Terazi: Çok küçük miktarlardaki numunelerin yüksek hassasiyetle tartılmasını sağlayan laboratuvar terazisidir.
• Otomatik Pipetleme Sistemi: Boyarmadde ve kimyasalları yüksek hassasiyetle otomatik olarak dozajlayan laboratuvar cihazıdır.
• Manyetik Karıştırıcı: Kimyasal çözeltilerin homojen şekilde karıştırılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Isıtıcılı Manyetik Karıştırıcı: Karıştırma ve kontrollü ısıtma işlemlerini aynı anda gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
• Laboratuvar Fırını (Oven): Numunelerin kontrollü sıcaklıkta kurutulması veya şartlandırılması için kullanılan cihazdır.
• İnkübatör: Numunelerin belirli sıcaklık koşullarında bekletilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Ultrasonik Temizleyici: Laboratuvar ekipmanlarının ultrasonik titreşimlerle temizlenmesini sağlayan cihazdır.
• Laboratuvar Tipi Boyama Makinesi: Küçük ölçekli numune boyamalarını standart koşullarda gerçekleştiren cihazdır.
• Laboratuvar Padderi: Kumaşa kontrollü şekilde kimyasal veya boya emdirilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Laboratuvar Ram Makinesi (Mini Stenter): Numunelerin kontrollü sıcaklık ve en ayarı ile fikse edilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
• Kumaş Kesici (Sample Cutter): Standart boyutlarda test numunesi hazırlamak amacıyla kullanılan kesim cihazıdır.
• Kalınlık Ölçer (Thickness Gauge): Kumaş veya diğer tekstil materyallerinin kalınlığını ölçen cihazdır.
• Gramaj Kesici: Gramaj testleri için standart alanlarda numune hazırlayan kesim aparatıdır.
• Kumpas (Caliper): Boyut, çap ve kalınlık ölçümleri yapmak için kullanılan hassas ölçüm aletidir.
• Mikrometre: Çok küçük kalınlık ve çap ölçümlerini yüksek hassasiyetle yapan cihazdır.
• Kronometre: Test sürelerinin hassas şekilde ölçülmesini sağlayan cihazdır.
• Veri Toplama Sistemi (Data Logger): Ölçüm sonuçlarını otomatik olarak kaydeden ve saklayan elektronik sistemdir.
• Renk Yönetim Yazılımı: Spektrofotometrelerden elde edilen renk verilerini analiz eden, arşivleyen, kalite kontrolü yapan ve reçete yönetimini destekleyen yazılımdır.
• Kalibrasyon Standardı: Ölçüm cihazlarının doğruluğunu kontrol etmek amacıyla kullanılan referans standarttır.
• Beyaz Kalibrasyon Plakası: Spektrofotometrelerin beyaz referans kalibrasyonu için kullanılan seramik standarttır.
• Siyah Tuzak (Black Trap): Cihazın sıfır yansıma referansını oluşturmak amacıyla kullanılan kalibrasyon ekipmanıdır.
• Sertifikalı Referans Standardı: İzlenebilirliği uluslararası kuruluşlar tarafından doğrulanmış referans ölçüm standardıdır.
• Renk İndeksi: Renk ölçüm verilerinden hesaplanan ve numunenin renk, beyazlık, sarılık, parlaklık veya renk kuvveti gibi özelliklerini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Renk Farkı (ΔE): İki renk arasındaki toplam renk farkını sayısal olarak ifade eden değerdir.
• ΔE*ab (CIE76): CIELAB renk uzayında hesaplanan ilk uluslararası renk farkı formülüdür.
• ΔE94 (CIE94): Endüstriyel uygulamalar için geliştirilmiş, insan gözünün renk algısına daha yakın sonuç veren renk farkı formülüdür.
• CIEDE2000 (ΔE00): Günümüzde en doğru ve en yaygın kabul gören renk farkı hesaplama yöntemidir.
• CMC (l:c): Tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılan, tolerans odaklı renk farkı hesaplama yöntemidir.
• ΔL*: İki numune arasındaki açıklık-koyuluk farkını gösteren renk farkı bileşenidir.
• Δa*: Kırmızı-yeşil eksenindeki renk farkını gösteren bileşendir.
• Δb*: Sarı-mavi eksenindeki renk farkını gösteren bileşendir.
• ΔC*: İki renk arasındaki doygunluk farkını ifade eden bileşendir.
• ΔH*: İki renk arasındaki ton farkını ifade eden bileşendir.
• L* (Açıklık): Rengin siyah (0) ile beyaz (100) arasındaki açıklık değeridir.
• a* Değeri: Rengin yeşil (-) ile kırmızı (+) eksenindeki konumunu gösterir.
• b* Değeri: Rengin mavi (-) ile sarı (+) eksenindeki konumunu gösterir.
• C* (Kroma): Rengin canlılık veya doygunluk seviyesini ifade eder.
• h° (Ton Açısı): Rengin renk çemberindeki açısal konumunu derece cinsinden gösterir.
• Beyazlık İndeksi: Numunenin beyazlık seviyesini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• CIE Beyazlık İndeksi: CIE tarafından tanımlanan beyazlık hesaplama yöntemidir.
• Berger Beyazlık İndeksi: Selülozik tekstil ürünlerinde kullanılan beyazlık değerlendirme yöntemidir.
• Ganz-Griesser Beyazlık İndeksi: Floresan beyazlatıcı içeren tekstiller için geliştirilmiş beyazlık hesaplama yöntemidir.
• Stensby Beyazlık İndeksi: Beyaz tekstillerin değerlendirilmesinde kullanılan beyazlık indeksidir.
• Taube Beyazlık İndeksi: Beyaz yüzeylerin değerlendirilmesinde kullanılan alternatif beyazlık indeksidir.
• Sarılık İndeksi: Numunenin sararma seviyesini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• ASTM Sarılık İndeksi: ASTM standardına göre hesaplanan sarılık indeksidir.
• E313 Sarılık İndeksi: ASTM E313 standardına göre hesaplanan yaygın sarılık indeksidir.
• YI D1925: ASTM D1925 yöntemine göre hesaplanan sarılık indeksidir.
• Parlaklık İndeksi: Numunenin ışığı yansıtma kabiliyetini ifade eden değerdir.
• Renk Kuvveti (K/S): Kubelka-Munk teorisine göre hesaplanan ve boyamanın renk yoğunluğunu gösteren değerdir.
• K/S Eğrisi: Farklı dalga boylarında hesaplanan renk kuvveti değerlerinin grafiğidir.
• Bağıl Renk Kuvveti (%): Referans numuneye göre renk kuvvetinin yüzde olarak karşılaştırılmasıdır.
• Metamerizm İndeksi: İki numunenin farklı ışık kaynakları altında gösterdiği renk değişimini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Metamerizm Derecesi: Metamerizm etkisinin büyüklüğünü sınıflandırmak amacıyla kullanılan değerlendirme sonucudur.
• Reflektans: Numunenin üzerine gelen ışığın geri yansıttığı kısmın yüzdesidir.
• Spektral Reflektans: Her dalga boyunda ölçülen reflektans değerlerinin tamamıdır.
• Reflektans Eğrisi: Reflektans değerlerinin dalga boyuna göre grafiksel gösterimidir.
• Transmitans: Numunenin ışığı geçirme oranını ifade eden optik değerdir.
• Absorbans: Numunenin ışığı absorbe etme miktarını ifade eden optik değerdir.
• Dominant Dalga Boyu: Bir rengi en iyi temsil eden spektral dalga boyudur.
• Saflık (Uyarılma Saflığı): Bir rengin saf spektral renge olan yakınlığını ifade eden değerdir.
• Renk Sıcaklığı: Bir ışık kaynağının görünür renk karakterini Kelvin (K) cinsinden ifade eden değerdir.
• Korelasyonlu Renk Sıcaklığı (CCT): Bir ışık kaynağının görünümüne en yakın siyah cisim sıcaklığını ifade eden değerdir.
• Renk Geriverim İndeksi (CRI): Bir ışık kaynağının renkleri doğal ışığa ne kadar doğru gösterdiğini ifade eden değerdir.
• Renk Doğruluk İndeksi (Rf): TM-30 yöntemine göre hesaplanan yeni nesil renk doğruluğu indeksidir.
• Renk Gamutu İndeksi (Rg): TM-30 yöntemine göre hesaplanan renk doygunluğu değişimini gösteren indekstir.
• Ultraviyole İçeriği: Bir ışık kaynağının ultraviyole enerji miktarını ifade eden değerdir.
• Parlaklık Faktörü: Numunenin standart beyaza göre yansıma oranını gösteren optik değerdir.
• Opaklık: Numunenin ışık geçirmeme seviyesini ifade eden değerdir.
• Saydamlık: Numunenin ışık geçirme seviyesini ifade eden optik özelliktir.
• Bulanıklık: Saydam bir malzemenin ışığı dağıtma seviyesini gösteren optik değerdir.
• Parlaklık (Gloss): Bir yüzeyin aynasal yansıma kabiliyetini ifade eden optik özelliktir.
• Parlaklık İndeksi: Belirli bir açı altında ölçülen yüzey parlaklığının sayısal değeridir.
• Renk Tutarlılığı: Aynı üretim partilerinde ölçülen renklerin birbirine olan benzerlik seviyesidir.
• Lot Ortalaması: Aynı üretim partisindeki numunelerin ortalama renk değeridir.
• Standart Sapma: Bir üretim partisindeki renk değişkenliğini gösteren istatistiksel değerdir.
• Kubelka-Munk İndeksi: Reflektans verilerinden yararlanarak boyarmaddenin absorpsiyon ve saçılma özelliklerini hesaplayan teorik renk kuvveti modelidir.
• Absorpsiyon Katsayısı (K): Boyarmaddenin ışığı absorbe etme miktarını ifade eden katsayıdır.
• Saçılma Katsayısı (S): Kumaşın ışığı saçma özelliğini ifade eden katsayıdır.
• K/S Oranı: Kubelka-Munk teorisine göre hesaplanan ve boyamanın renk kuvvetini gösteren değerdir.
• Bağıl Renk Kuvveti (%): Numunenin renk kuvvetinin referans numuneye göre yüzde olarak karşılaştırılmasıdır.
• Mutlak Renk Kuvveti: Boyamanın herhangi bir referans kullanılmadan hesaplanan gerçek renk kuvvetidir.
• Boyama Verimi: Boyarmaddenin elyafa bağlanma etkinliğini gösteren hesaplanmış performans değeridir.
• Fiksaj Verimi: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanan kısmının yüzdesel oranıdır.
• Metamerizm İndeksi (MI): İki numunenin farklı ışık kaynakları altında gösterdiği renk değişimini sayısal olarak ifade eden değerdir.
• Metamerizm Derecesi: Metamerizm etkisinin düşük, orta veya yüksek seviyede olduğunu gösteren değerlendirme sonucudur.
• Renk Uyumu: Numunenin referans renge olan genel benzerlik seviyesini ifade eden değerlendirme kriteridir.
• Geçti/Kaldı Değerlendirmesi: Ölçülen renk farkının belirlenen tolerans sınırları içinde olup olmadığını gösteren otomatik değerlendirme sonucudur.
• Tolerans Elipsi: Kabul edilebilir renk farkı sınırlarını üç boyutlu renk uzayında gösteren geometrik modeldir.
• Renk Toleransı: Referans numune ile üretim numunesi arasında izin verilen maksimum renk farkıdır.
• Ortalama Renk Farkı: Birden fazla ölçüm sonucunun ortalama ΔE değeridir.
• Maksimum Renk Farkı: Ölçülen numuneler içerisindeki en yüksek ΔE değeridir.
• Minimum Renk Farkı: Ölçülen numuneler içerisindeki en düşük ΔE değeridir.
• Standart Sapma (σ): Ölçülen renk değerlerinin ortalamadan ne kadar saptığını gösteren istatistiksel değerdir.
• Varyans: Ölçüm sonuçlarının dağılım miktarını ifade eden istatistiksel değerdir.
• Ortalama Reflektans: Tüm ölçüm noktalarındaki reflektans değerlerinin ortalamasıdır.
• Maksimum Reflektans: Ölçüm aralığında elde edilen en yüksek reflektans değeridir.
• Minimum Reflektans: Ölçüm aralığında elde edilen en düşük reflektans değeridir.
• Spektral Güç Dağılımı (SPD): Bir ışık kaynağının her dalga boyunda yaydığı enerji miktarını gösteren spektral dağılımdır.
• Renk Eşleşme Fonksiyonları: İnsan gözünün kırmızı, yeşil ve mavi dalga boylarına verdiği tepkiyi tanımlayan matematiksel fonksiyonlardır.
• Tristimulus Değerleri (X, Y, Z): Bir rengin CIE XYZ renk uzayındaki temel sayısal koordinatlarıdır.
• Kromatisite Koordinatları (x, y): Rengin ton ve doygunluk bilgisini ifade eden CIE kromatisite koordinatlarıdır.
• Kromatisite Koordinatları (u', v'): CIE 1976 UCS renk uzayında kullanılan kromatisite koordinatlarıdır.
• Luminans Faktörü (Y): Bir yüzeyin standart beyaza göre yansıttığı ışık miktarını ifade eden optik değerdir.
• Bağıl Luminans: Bir yüzeyin referans yüzeye göre parlaklık oranıdır.
• Renk Saflığı: Ölçülen rengin saf spektral renge olan yakınlık derecesidir.
• Baskın Dalga Boyu: Ölçülen rengi en iyi temsil eden görünür ışık dalga boyudur.
• Tamamlayıcı Dalga Boyu: Mor tonlar gibi baskın dalga boyu ile ifade edilemeyen renkler için kullanılan referans dalga boyudur.
• Spektral Eğri Alanı: Reflektans eğrisinin altında kalan toplam alanı ifade eden analiz değeridir.
• Tepe Reflektansı: Reflektans eğrisindeki en yüksek yansıma değeridir.
• Minimum Yansıma Noktası: Reflektans eğrisindeki en düşük yansıma değeridir.
• Renk Tekrarlanabilirliği: Aynı numunenin tekrarlı ölçümlerinde elde edilen sonuçların birbirine yakınlık derecesidir.
• Cihazlar Arası Uyumluluk: Aynı numunenin farklı spektrofotometrelerde benzer sonuçlar vermesini ifade eden performans kriteridir.
• Partiler Arası Renk Tutarlılığı: Farklı üretim partilerindeki renklerin birbirine olan uygunluk seviyesidir.
• Parti İçi Renk Tutarlılığı: Aynı üretim partisindeki numunelerin renk homojenliğini ifade eden kalite göstergesidir.
• Sürdürülebilirlik: Doğal kaynakları gelecek nesillerin ihtiyaçlarını riske atmadan verimli kullanmayı amaçlayan çevresel, ekonomik ve sosyal yaklaşımdır.
• Sürdürülebilir Tekstil: Çevresel etkileri azaltılmış, sosyal sorumluluk ilkelerine uygun ve ekonomik olarak sürdürülebilir şekilde üretilen tekstil ürünlerini ifade eder.
• Döngüsel Ekonomi: Ürünlerin, malzemelerin ve kaynakların mümkün olduğunca uzun süre kullanımda tutulmasını hedefleyen üretim modelidir.
• Doğrusal Ekonomi: Kaynakların alınması, üretilmesi, kullanılması ve atılması esasına dayanan geleneksel ekonomik modeldir.
• Karbon Ayak İzi: Bir ürünün, prosesin veya kuruluşun faaliyetleri sonucunda atmosfere saldığı sera gazlarının toplam miktarıdır.
• Su Ayak İzi: Bir ürünün üretimi boyunca doğrudan ve dolaylı olarak tüketilen toplam tatlı su miktarıdır.
• Enerji Verimliliği: Aynı üretim miktarını daha az enerji tüketerek gerçekleştirme yeteneğidir.
• Kaynak Verimliliği: Hammadde, enerji ve su gibi kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını ifade eder.
• Yaşam Döngüsü Analizi: Bir ürünün hammaddeden geri dönüşüme kadar tüm çevresel etkilerinin değerlendirilmesini sağlayan analiz yöntemidir.
• Sera Gazı: Atmosferde ısı tutarak küresel ısınmaya katkıda bulunan gazlardır.
• Karbondioksit Eşdeğeri: Farklı sera gazlarının küresel ısınma etkisinin karbondioksit cinsinden ifade edilmesidir.
• Karbon Nötr: Oluşturulan karbon emisyonlarının tamamen azaltılması veya dengelenmesi durumudur.
• Net Sıfır Emisyon: Atmosfere salınan sera gazı miktarının, atmosferden uzaklaştırılan miktarla dengelenmesidir.
• Yenilenebilir Enerji: Güneş, rüzgar, hidroelektrik ve jeotermal gibi doğal olarak yenilenen enerji kaynaklarından elde edilen enerjidir.
• Güneş Enerjisi: Güneş ışınlarından elektrik veya ısı enerjisi elde edilmesini sağlayan yenilenebilir enerji kaynağıdır.
• Rüzgar Enerjisi: Rüzgarın kinetik enerjisinden elektrik üretimini sağlayan yenilenebilir enerji kaynağıdır.
• Geri Dönüşüm: Kullanılmış malzemelerin yeniden işlenerek üretim sürecine kazandırılması işlemidir.
• Yeniden Kullanım: Bir ürünün herhangi bir işlem görmeden tekrar kullanılmasını ifade eder.
• İleri Dönüşüm: Atık malzemelerin daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi işlemidir.
• Tekstil Geri Dönüşümü: Kullanılmış tekstil ürünlerinin yeniden elyaf veya yeni ürün haline getirilmesi işlemidir.
• Geri Dönüştürülmüş Elyaf: Atık tekstil veya plastik kaynaklarından yeniden üretilen tekstil lifidir.
• Geri Dönüştürülmüş Polyester: Kullanılmış PET şişeler veya polyester atıklardan elde edilen polyester elyaftır.
• Organik Pamuk: Sentetik pestisit ve kimyasal gübre kullanılmadan yetiştirilen pamuktur.
• Rejeneratif Tarım: Toprağın verimliliğini artırmayı ve ekosistemi iyileştirmeyi amaçlayan sürdürülebilir tarım yaklaşımıdır.
• Biyobozunur: Doğal mikroorganizmalar tarafından belirli bir süre içinde parçalanabilen malzemeyi ifade eder.
• Kompostlanabilir: Uygun kompostlama koşullarında biyolojik olarak tamamen ayrışabilen malzemeyi ifade eder.
• Mikroplastik: Çapı 5 milimetreden küçük plastik parçacıklarıdır.
• Mikrofiber Kirliliği: Sentetik tekstillerden koparak çevreye yayılan çok ince liflerin oluşturduğu kirliliktir.
• Atık Yönetimi: Atıkların toplanması, ayrıştırılması, geri dönüştürülmesi ve bertaraf edilmesini kapsayan süreçtir.
• Sıfır Atık: Atık oluşumunu en aza indirmeyi ve oluşan atıkları geri kazanmayı hedefleyen yönetim yaklaşımıdır.
• Atık Su Arıtımı: Üretim sonrası oluşan atık suların çevreye zarar vermeyecek seviyeye getirilmesi işlemidir.
• Kimyasal Yönetimi: Üretimde kullanılan kimyasalların güvenli, kontrollü ve çevreye duyarlı şekilde yönetilmesini ifade eder.
• Tehlikeli Kimyasal: İnsan sağlığına veya çevreye zarar verme potansiyeline sahip kimyasaldır.
• Kısıtlı Kimyasal Madde: Kullanımı belirli limitler veya mevzuatlar ile sınırlandırılmış kimyasaldır.
• Kalıcı Organik Kirletici: Doğada uzun süre bozunmadan kalabilen ve çevrede birikebilen organik kirleticidir.
• PFAS: Su ve yağ iticilik sağlayan, çevrede uzun süre kalabilen florlu kimyasal bileşikler grubudur.
• Formaldehit: Bazı tekstil terbiyesi işlemlerinde kullanılan, belirli limitler üzerinde insan sağlığı açısından risk oluşturabilen kimyasaldır.
• Azo Boyarmadde: Bazı türleri belirli aromatik aminlere dönüşebildiği için kullanımına sınırlamalar getirilen sentetik boyarmadde grubudur.
• Ağır Metal: Kurşun, kadmiyum, cıva ve krom gibi belirli limitlerin üzerinde çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilen metallerdir.
• Uçucu Organik Bileşik: Normal sıcaklıkta buharlaşabilen ve hava kalitesini etkileyebilen organik bileşiklerdir.
• Yeşil Kimya: Çevreye ve insan sağlığına daha az zarar veren kimyasal proseslerin geliştirilmesini amaçlayan bilim dalıdır.
• Temiz Üretim: Atık oluşumunu ve kaynak tüketimini azaltmayı hedefleyen çevre dostu üretim yaklaşımıdır.
• Eko Tasarım: Ürünlerin çevresel etkileri dikkate alınarak tasarlanmasını sağlayan geliştirme yaklaşımıdır.
• Çevresel Etki: Bir ürünün veya üretim faaliyetinin çevre üzerinde oluşturduğu olumlu veya olumsuz sonuçların tamamıdır.
• Sürdürülebilir Tedarik Zinciri: Hammadde temininden nihai ürüne kadar çevresel, sosyal ve etik kriterlerin gözetildiği tedarik sistemidir.
• İzlenebilirlik: Bir ürünün hammaddeden son kullanıcıya kadar tüm üretim ve tedarik sürecinin kayıt altına alınabilmesidir.
• Şeffaflık: Üretim süreçleri, tedarik zinciri ve sürdürülebilirlik uygulamalarının açık ve doğrulanabilir şekilde paylaşılmasıdır.
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk: İşletmelerin ekonomik faaliyetlerinin yanında çevresel ve toplumsal sorumluluklarını da yerine getirmesini ifade eden yönetim anlayışıdır.
• Martindale Aşınma ve Boncuklanma Test Cihazı (Martindale Tester)
Açıklama: Kumaşların aşınma direnci ve boncuklanma (pilling) performansını kontrollü sürtünme hareketi altında değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 12947-1
ISO 12947-2
ISO 12947-3
ISO 12947-4
ISO 12945-2
ASTM D4966
ASTM D4970
• Çekme Test Cihazı (Tensile Tester)
Açıklama: Kumaş, iplik ve teknik tekstillerin çekme mukavemeti, kopma kuvveti ve uzama özelliklerini ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13934-1
ISO 13934-2
ISO 13935-1
ISO 13935-2
ASTM D5034
ASTM D5035
ASTM D1683
EN ISO 13934-1
• Elmendorf Yırtılma Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın mevcut bir yırtığın ilerlemesine karşı gösterdiği direnci sarkaç prensibiyle ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13937-1
ASTM D1424
DIN 53862
• Patlama Mukavemeti Test Cihazı
Açıklama: Kumaşların çok yönlü basınca karşı dayanımını ölçen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13938-1
ISO 13938-2
ASTM D3786
ASTM D3787
• Sürtünme Haslığı Cihazı (Crockmeter)
Açıklama: Boyanmış tekstil ürünlerinin kuru ve yaş sürtünme haslığını değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-X12
AATCC 8
AATCC 116
• Yıkama Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin standart yıkama koşulları altında renk değişimi ve lekeleme performansını değerlendiren cihazdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-C06
ISO 105-C08
ISO 105-C09
AATCC 61
AATCC 132
• Perspirometer
Açıklama: Tekstil ürünlerinin yapay ter çözeltisi altında renk değişimi ve lekeleme haslığını değerlendirmek amacıyla kontrollü basınç uygulayan test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-E04
AATCC 15
• Random Tumble Pilling Tester
Açıklama: Kumaşın rastgele sürtünme hareketi altında boncuklanma eğilimini değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D3512
• ICI Pilling Box Tester
Açıklama: Kumaşların dönme hareketi altında boncuklanma performansını değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 12945-1
BS 5811
• Hava Geçirgenliği Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın belirli bir basınç farkı altında hava geçirme miktarını ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 9237
ASTM D737
• Su Geçirmezlik Test Cihazı (Hydrostatic Head Tester)
Açıklama: Kumaşın artan su basıncına karşı gösterdiği direnci ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 811
AATCC 127
• Spray Tester
Açıklama: Kumaş yüzeyinin su iticilik performansını standart püskürtme yöntemiyle değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 4920
AATCC 22
• Fabric Handle Tester (Sentire)
Açıklama: Kumaşın sıkıştırma, bükülme, sürtünme, sertlik ve diğer tuşe parametrelerini objektif olarak ölçen test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
Henüz bu teknolojiye özel uluslararası bir ISO veya ASTM test standardı bulunmamaktadır. Cihaz, üretici tarafından geliştirilen doğrulanmış test metodolojisini kullanır. • Renk Değerlendirme Kabini
Açıklama: Kumaş ve diğer tekstil numunelerinin farklı standart ışık kaynakları altında görsel olarak renk karşılaştırmasının yapılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-A01
ISO 3668
ASTM D1729
AATCC EP9
• Ksenon Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin güneş ışığına karşı renk dayanımını hızlandırılmış koşullarda değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B02
ISO 105-B04
ASTM G155
AATCC 16
• Karbon Ark Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Karbon ark ışık kaynağı kullanarak tekstil ürünlerinin ışık haslığını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B03
AATCC 16
• Işık Haslığı Test Cihazı
Açıklama: Boyanmış tekstil ürünlerinin yapay ışık altında renk değişimi ve solma performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B02
ISO 105-B04
AATCC 16
• Laboratuvar Yıkama Haslığı Cihazı
Açıklama: Tekstil ürünlerinin standart yıkama koşulları altında renk haslığını değerlendiren otomatik laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-C06
ISO 105-C08
ISO 105-C09
AATCC 61
• Laboratuvar Fuları (Padder)
Açıklama: Kumaşa kontrollü miktarda boya veya kimyasal emdirilmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-X11
AATCC Uygulama Metotları
• Laboratuvar Ramözü (Mini Stenter)
Açıklama: Kumaş numunelerinin kontrollü sıcaklıkta kurutulması, fikse edilmesi ve en ayarının yapılmasını sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 6330
ISO 5077
• Laboratuvar Buhar Fiksaj Cihazı
Açıklama: Baskı ve boyama işlemlerinden sonra boyarmaddenin kumaşa sabitlenmesini sağlayan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 105 Serisi
• Laboratuvar Etüvü
Açıklama: Numunelerin kontrollü sıcaklıkta kurutulması, yaşlandırılması ve şartlandırılması amacıyla kullanılan laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 139
ASTM D1776
• İklimlendirme Kabini
Açıklama: Numunelerin standart sıcaklık ve bağıl nem koşullarında test öncesi kondisyonlanmasını sağlayan laboratuvar kabinidir.
İlgili Standartlar:
ISO 139
ASTM D1776
BS EN ISO 139
• Gramaj Kesici
Açıklama: Kumaştan standart alanda numune keserek gramaj tayini yapılmasını sağlayan laboratuvar aparatıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 3801
ASTM D3776
• Kumaş Kalınlık Ölçer
Açıklama: Kumaş kalınlığını belirli bir basınç altında hassas olarak ölçen laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 5084
ASTM D1777
• Kumaş Sertlik Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın eğilme direncini ve sertlik değerini belirleyen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D1388
BS 3356
• Kumaş Dökümlülük Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın kendi ağırlığı altında oluşturduğu doğal dökümü ve esnekliğini değerlendiren test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
BS 5058
• Kırışmazlık Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın kırışma sonrası eski formuna dönme kabiliyetini ölçen laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 2313
AATCC 66
• Takılma (Snagging) Test Cihazı
Açıklama: Kumaşın takılma ve iplik çekilmesine karşı dayanımını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D3939
• Bükülme Dayanımı Test Cihazı
Açıklama: Kumaş ve kaplamalı tekstil ürünlerinin tekrarlanan bükülmelere karşı dayanımını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 7854
• Dikiş Kayması Test Cihazı
Açıklama: Kumaşlarda dikiş bölgesinde meydana gelen iplik kaymasını değerlendiren laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 13936-1
ISO 13936-2
ASTM D434
• Dikiş Yorulma Test Cihazı
Açıklama: Dikiş bölgelerinin tekrarlı yükler altındaki performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D4033
• Düğme Kopma Mukavemeti Test Cihazı
Açıklama: Düğme ve benzeri aksesuarların kumaştan kopma kuvvetini ölçen laboratuvar test cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D7142
BS 4162
• Fermuar Test Cihazı
Açıklama: Fermuarların mukavemetini, açma-kapama ömrünü ve kullanım performansını değerlendiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ASTM D2061
BS 3084
• Laboratuvar Kurutma Makinesi
Açıklama: Haslık ve boyutsal değişim testlerinde standart kurutma işlemlerini gerçekleştiren laboratuvar cihazıdır.
İlgili Standartlar:
ISO 6330
AATCC 135
• Boyutsal Değişim Ölçüm Sistemi
Açıklama: Yıkama veya bakım işlemleri sonrasında kumaşta meydana gelen çekme ve uzama miktarını belirlemek için kullanılan ölçüm sistemidir.
İlgili Standartlar:
ISO 5077
ISO 6330
AATCC 135
• Ter Haslığı Etüvü
Açıklama: Ter haslığı testlerinde Perspirometre ile birlikte kullanılan kontrollü sıcaklık kabinidir.
İlgili Standartlar:
ISO 105-E04
AATCC 15
• Gri Skala Değerlendirme Kutusu
Açıklama: Renk değişimi ve lekeleme gri skalalarının standart ışık altında doğru şekilde değerlendirilmesini sağlayan yardımcı ekipmandır.
İlgili Standartlar:
ISO 105-A02
ISO 105-A03
• Mavi Yün Referans Skalası
Açıklama: Işık haslığı testlerinde referans olarak kullanılan standart numune setidir.
İlgili Standartlar:
ISO 105-B01
ISO 105-B02
• Kumaş Kontrol Makinesi
Açıklama: Kumaş yüzeyindeki dokuma, örme, boya ve apre hatalarının görsel olarak kontrol edilmesini sağlayan kalite kontrol makinesidir.
İlgili Standartlar:
ASTM D5430
4 Nokta Sistem (Four Point System)
10 Nokta Sistem (Ten Point System)
• Kalite Yönetim Sistemi (KYS): Bir kuruluşun kalite hedeflerine ulaşmasını sağlayan politika, süreç ve prosedürlerin bütünüdür.
• ISO 9001: Kuruluşların müşteri memnuniyetini artırmak ve süreçlerini standartlaştırmak amacıyla oluşturulmuş uluslararası kalite yönetim sistemi standardıdır.
• ISO 17025: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini ve kalite yönetim sistemini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 10012: Ölçüm yönetim sistemleri ve ölçüm proseslerinin etkin yönetimini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 19011: Yönetim sistemlerinin iç ve dış denetimlerine yönelik rehberlik sağlayan uluslararası standarttır.
• ISO 14001: Çevre yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 45001: İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 50001: Enerji yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 26000: Kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarına yönelik rehber standarttır.
• ISO 31000: Risk yönetimi prensiplerini ve uygulamalarını tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 31010: Risk değerlendirme tekniklerini açıklayan uluslararası standarttır.
• ISO 37301: Uyum yönetim sistemi gerekliliklerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 55001: Varlık yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 22301: İş sürekliliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• ISO 27001: Bilgi güvenliği yönetim sistemlerini tanımlayan uluslararası standarttır.
• Akreditasyon: Bir laboratuvarın veya kuruluşun belirli standartlara göre teknik yeterliliğinin bağımsız kuruluşlar tarafından onaylanmasıdır.
• Akredite Laboratuvar: Yetkili akreditasyon kuruluşları tarafından teknik yeterliliği onaylanmış laboratuvardır.
• Akreditasyon Sertifikası: Laboratuvarın belirli standartlar kapsamında yetkin olduğunu gösteren resmi belgedir.
• Deney Metodu: Belirli bir özelliğin nasıl test edileceğini tanımlayan standart prosedürdür.
• Kalibrasyon Laboratuvarı: Ölçüm cihazlarının doğruluğunu ulusal veya uluslararası standartlara göre doğrulayan laboratuvardır.
• Deney Laboratuvarı: Malzeme ve ürünlerin teknik özelliklerini belirlemek amacıyla testlerin gerçekleştirildiği laboratuvardır.
• İzlenebilir Kalibrasyon: Kalibrasyon sonuçlarının ulusal veya uluslararası referans standartlara bağlanabilmesini ifade eder.
• Referans Malzeme (Reference Material): Ölçüm doğruluğunu kontrol etmek amacıyla kullanılan özellikleri bilinen malzemedir.
• Sertifikalı Referans Malzeme (CRM): Özellikleri akredite kuruluşlar tarafından doğrulanmış referans malzemedir.
• Belirsizlik Bütçesi: Ölçüm belirsizliğine etki eden tüm faktörlerin sistematik olarak hesaplandığı analizdir.
• İç Kalite Kontrol: Laboratuvarın kendi performansını sürekli olarak izlemek amacıyla yaptığı kalite faaliyetleridir.
• Dış Kalite Kontrol: Laboratuvar performansının bağımsız kuruluşlar tarafından değerlendirildiği kalite uygulamalarıdır.
• Yeterlilik Testi (Proficiency Test): Laboratuvarların aynı numune üzerinde elde ettiği sonuçların karşılaştırılması esasına dayanan performans değerlendirme çalışmasıdır.
• Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma: Birden fazla laboratuvarın aynı numune üzerinde yaptığı ölçümlerin karşılaştırılmasıdır.
• Validasyon: Bir test yönteminin amacına uygun ve güvenilir sonuçlar verdiğinin bilimsel olarak kanıtlanmasıdır.
• Verifikasyon: Bir test metodunun belirli laboratuvar koşullarında doğrulanması işlemidir.
• Metot Transferi: Bir test yönteminin farklı laboratuvarlarda aynı performansla uygulanabilir hale getirilmesidir.
• Standart İşletim Prosedürü (SOP): Bir işlemin her zaman aynı şekilde uygulanmasını sağlayan yazılı prosedürdür.
• Doküman Revizyonu: Kalite dokümanlarında yapılan kontrollü değişikliktir.
• Revizyon Geçmişi: Bir dokümanda yapılan tüm değişikliklerin kayıt altına alındığı bölümdür.
• Doküman Dağıtımı: Güncel kalite dokümanlarının ilgili kişilere kontrollü şekilde ulaştırılması işlemidir.
• Doküman Arşivi: Geçerliliğini koruyan veya iptal edilmiş kalite dokümanlarının saklandığı sistemdir.
• Yetkilendirme: Belirli kalite faaliyetlerini gerçekleştirecek personelin resmi olarak atanması işlemidir.
• Yetkinlik: Personelin belirli bir işi yapabilecek bilgi, beceri ve deneyime sahip olmasıdır.
• Eğitim Kaydı: Personelin aldığı teknik ve kalite eğitimlerinin kayıt altına alınmasıdır.
• Yetkinlik Değerlendirmesi: Personelin bilgi ve becerilerinin belirli kriterlere göre değerlendirilmesi işlemidir.
• Sürekli İyileştirme (Continuous Improvement): Süreçlerin performansını sürekli geliştirmeyi hedefleyen kalite yönetimi yaklaşımıdır.
• Kaizen: Küçük ama sürekli iyileştirmeleri esas alan Japon kökenli yönetim felsefesidir.
• Yalın Üretim (Lean Manufacturing): İsrafı azaltarak verimliliği artırmayı hedefleyen üretim yaklaşımıdır.
• Altı Sigma (Six Sigma): Süreç değişkenliğini azaltarak hataları en aza indirmeyi amaçlayan kalite yönetim metodolojisidir.
• DMAIC: Six Sigma projelerinde kullanılan Tanımla, Ölç, Analiz Et, İyileştir ve Kontrol Et adımlarından oluşan problem çözme metodudur.
• PDCA Döngüsü: Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al adımlarından oluşan sürekli iyileştirme döngüsüdür.
• Poka-Yoke: İnsan hatalarını önlemeye yönelik hata önleyici tasarım yaklaşımıdır.
• 5S Sistemi: Ayıklama, Düzenleme, Temizlik, Standardizasyon ve Disiplin esaslarına dayanan iş yeri organizasyon yöntemidir.
• Toplam Kalite Yönetimi (TKY): Kuruluş genelinde müşteri memnuniyetini ve sürekli iyileştirmeyi esas alan yönetim yaklaşımıdır.
• Benchmarking (Kıyaslama): Bir kuruluşun süreçlerini sektörün en iyi uygulamalarıyla karşılaştırarak geliştirme yöntemidir.
• Müşteri Memnuniyeti: Müşterinin ürün veya hizmetten beklentilerinin karşılanma düzeyidir.
• Müşteri Odaklılık: Tüm süreçlerin müşteri beklenti ve ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik planlanması yaklaşımıdır.
• Kalite Kültürü: Kalite bilincinin kuruluşun tüm çalışanları tarafından benimsenmiş olması durumudur.
• Boyarmadde: Tekstil materyallerine renk kazandırmak amacıyla kullanılan, elyafla fiziksel veya kimyasal etkileşime girebilen renklendirici maddedir.
• Reaktif Boyarmadde: Selülozik elyaflarla kimyasal bağ oluşturarak yüksek yaş haslığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Viskon
-
Modal
-
Lyocell
• Dispers Boyarmadde: Polyester ve asetat gibi hidrofobik sentetik elyafların boyanmasında kullanılan, suda çözünmeyen ince partiküllü boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Polyester
-
Asetat
-
Triasetat
• Asit Boyarmadde: Protein ve poliamid esaslı elyafların boyanmasında kullanılan anyonik karakterli boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Yün
-
İpek
-
Poliamid
• Direkt Boyarmadde: Selülozik elyaflara doğrudan uygulanabilen, kullanım kolaylığı sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Viskon
-
Kâğıt
-
Selülozik karışımlar
• Küp Boyarmadde (Vat Dye): Suda çözünmeyen, indirgenerek çözünür hale getirilen ve oksidasyon sonrası elyafa bağlanan yüksek haslıklı boyarmaddedir.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Denim
-
İş kıyafetleri
• Kükürt Boyarmadde (Sulphur Dye): Özellikle koyu tonlu pamuk boyamalarında kullanılan ekonomik ve yüksek yaş haslıklı boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Pamuk
-
Denim
-
İş kıyafetleri
• Katyonik Boyarmadde (Bazik Boyarmadde): Pozitif yüklü yapıya sahip, özellikle akrilik elyafların boyanmasında kullanılan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Akrilik
-
Modakrilik
-
Katyonik boyanabilir polyester
• Metal Kompleks Boyarmadde: Metal iyonlarıyla kompleks oluşturan, yüksek haslık sağlayan boyarmadde sınıfıdır.
Kullanım Alanı:
-
Yün
-
Poliamid
-
Deri
• Mordan Boyarmadde: Elyafa bağlanabilmek için metal tuzları veya mordan maddelerine ihtiyaç duyan boyarmadde türüdür.
• Pigment: Elyafla kimyasal bağ oluşturmayan, bağlayıcı yardımıyla tekstil yüzeyine tutunan renklendirici maddedir.
Kullanım Alanı:
-
Pigment baskı
-
Kaplama
-
Özel efekt uygulamaları
• Optik Beyazlatıcı: Görünmeyen UV ışığı absorbe ederek mavi-beyaz floresans veren ve kumaşın daha beyaz görünmesini sağlayan kimyasaldır.
Kullanım Alanı:
-
Beyaz kumaşlar
-
Havlu
-
Gömleklik
-
Ev tekstili
• Floresan Boyarmadde: UV ışık altında parlak ve canlı görünüm sağlayan özel boyarmadde sınıfıdır.
• Solvent Boyarmadde: Organik çözücülerde çözünebilen ve daha çok plastik, mürekkep ve özel kaplama uygulamalarında kullanılan boyarmaddedir.
• Doğal Boyarmadde: Bitki, hayvan veya mineral kaynaklardan elde edilen doğal renklendirici maddedir.
• Sentetik Boyarmadde: Kimyasal sentez yoluyla üretilen modern boyarmadde sınıfıdır.
• Azo Boyarmadde: Azo bağı içeren, tekstil endüstrisinde yaygın kullanılan sentetik boyarmadde grubudur.
• Antrakinon Boyarmadde: Antrakinon yapısına sahip, özellikle mavi ve yeşil tonlarda yüksek parlaklık sağlayan boyarmadde grubudur.
• Ftalosiyanin Boyarmadde: Çok canlı mavi ve yeşil tonlar sağlayan yüksek renk kuvvetine sahip boyarmadde grubudur.
• İndigo: Denim boyamada yaygın kullanılan, küp boyarmadde sınıfına ait mavi renkli boyarmaddedir.
• Reaktif Monoklorotriazin Boyarmadde (MCT): Reaktif boyarmaddelerde kullanılan, selülozla kimyasal bağ oluşturabilen reaktif grup türüdür.
• Vinil Sülfon Boyarmadde (VS): Reaktif boyarmaddelerde kullanılan, yüksek fikse kabiliyeti sağlayan reaktif grup türüdür.
• Bifonksiyonel Reaktif Boyarmadde: İki farklı reaktif gruba sahip, yüksek fiksaj ve proses güvenliği sağlayan reaktif boyarmaddedir.
• Soğuk Boyama Boyarmaddesi: Düşük sıcaklıkta reaksiyon verebilen reaktif boyarmadde türüdür.
• Sıcak Boyama Boyarmaddesi: Daha yüksek sıcaklıkta uygulanan reaktif boyarmadde türüdür.
• Yüksek Enerji Dispers Boyarmadde: Polyester boyamada yüksek sıcaklık ve yüksek haslık gerektiren uygulamalar için kullanılan dispers boyarmaddedir.
• Orta Enerji Dispers Boyarmadde: Polyester boyamada dengeli boyama ve haslık performansı sağlayan dispers boyarmadde sınıfıdır.
• Düşük Enerji Dispers Boyarmadde: Daha düşük sıcaklıkta uygulanabilen, hızlı boyama sağlayan dispers boyarmadde sınıfıdır.
• Boyarmadde Konsantrasyonu: Boyarmaddenin çözelti veya reçete içerisindeki miktarını ifade eden değerdir.
• Boyarmadde Kuvveti (Color Strength): Bir boyarmaddenin belirli miktarda kullanıldığında sağladığı renk yoğunluğunu ifade eder.
• Boyarmadde Verimi: Kullanılan boyarmaddenin elyaf üzerinde oluşturduğu gerçek renk performansıdır.
• Boyarmadde Afinitesi: Boyarmaddenin elyafa yönelme ve tutunma eğilimidir.
• Substantivite: Boyarmaddenin elyafa doğal çekim gösterme kabiliyetidir.
• Fiksaj Kabiliyeti: Boyarmaddenin elyafa kalıcı olarak bağlanabilme özelliğidir.
• Migrasyon Kabiliyeti: Boyarmaddenin elyaf üzerinde hareket ederek daha düzgün yayılabilme özelliğidir.
• Egalizasyon Özelliği: Boyarmaddenin kumaş üzerinde homojen renk dağılımı sağlayabilme kabiliyetidir.
• Uyumluluk: Birden fazla boyarmaddenin aynı banyoda benzer hız ve davranışla çalışabilme özelliğidir.
• Kombinasyon Boyama: İki veya daha fazla boyarmaddenin aynı reçetede birlikte kullanılmasıdır.
• Trikromi Boyama: Genellikle sarı, kırmızı ve mavi esaslı üç boyarmadde ile geniş renk gamı oluşturma yöntemidir.
• Metamerik Boyama: Farklı ışık kaynakları altında renk uyumsuzluğu oluşturabilecek boyarmadde kombinasyonlarıyla yapılan boyamadır.
• Renk Derinliği: Boyamanın açık, orta veya koyu ton seviyesini ifade eder.
• Renk Kuvveti (K/S): Reflektans verilerinden hesaplanan ve boyamanın renk yoğunluğunu gösteren değerdir.
• Haslık: Boyanmış tekstil ürününün yıkama, ışık, sürtünme, ter ve benzeri etkilere karşı renk dayanımıdır.
• Yaş Haslık: Boyanmış tekstil ürününün su, yıkama, ter veya deniz suyu gibi yaş işlemlere karşı dayanımıdır.
• Işık Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün ışık etkisi altında solmaya karşı gösterdiği dayanımdır.
• Sürtünme Haslığı: Boyanın kuru veya yaş sürtünme etkisiyle başka yüzeye geçmeye karşı gösterdiği dayanımdır.
• Yıkama Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün yıkama işlemleri sonrasında renk değişimi ve lekeleme performansıdır.
• Ter Haslığı: Boyanmış tekstil ürününün asidik ve alkali ter çözeltilerine karşı renk dayanımıdır.
-
Yardımcı Kimyasal: Boyama, baskı ve terbiye işlemlerinde proses performansını artırmak, boyarmaddenin elyafa bağlanmasını kolaylaştırmak veya kumaşa fonksiyonel özellik kazandırmak amacıyla kullanılan kimyasallardır.
-
Islatıcı: Kumaşın suyu daha hızlı emmesini sağlayarak banyo penetrasyonunu artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Deterjan: Kumaş üzerindeki yağ, kir ve diğer yabancı maddelerin uzaklaştırılmasını sağlayan temizleyici yardımcı kimyasaldır.
-
Dispersiyon Maddesi: Suda çözünmeyen boyarmaddelerin banyoda homojen şekilde dağılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Egalizör: Boyarmaddenin kumaş üzerinde düzgün ve homojen dağılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Migrasyon Maddesi: Boyarmaddenin kumaş üzerinde hareket ederek ton farklılıklarını azaltmasına yardımcı olan kimyasaldır.
-
Sekestran: Sert sudaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlayarak prosesi olumsuz etkilemelerini önleyen yardımcı kimyasaldır.
-
Şelatlayıcı: Metal iyonlarını kompleks oluşturarak bağlayan ve proses kararlılığını artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Tampon Maddesi: Boyama banyosunun pH değerini sabit tutan yardımcı kimyasaldır.
-
pH Düzenleyici: Boyama veya terbiye banyosunun istenilen pH seviyesine ulaşmasını sağlayan kimyasaldır.
-
Alkali: Reaktif boyama gibi işlemlerde boyarmaddenin elyafla reaksiyona girmesini sağlayan bazik kimyasaldır.
-
Asit: Asit boyarmaddelerle yapılan boyamalarda banyo pH'ını düşürmek amacıyla kullanılan kimyasaldır.
-
Elektrolit: Reaktif ve direkt boyamalarda boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan tuzlardır.
-
Sodyum Klorür: Reaktif boyamalarda en yaygın kullanılan elektrolitlerden biridir.
-
Sodyum Sülfat: Reaktif boyamalarda boyarmaddenin elyafa çekimini artırmak amacıyla kullanılan yardımcı tuzdur.
-
Sodyum Karbonat: Reaktif boyarmaddelerin elyafla kimyasal bağ oluşturmasını sağlayan alkali maddedir.
-
Sodyum Hidroksit: Selülozik elyafların ön işlemlerinde ve bazı boyama proseslerinde kullanılan güçlü alkalidir.
-
Asetik Asit: Asit boyamalarda ve nötralizasyon işlemlerinde kullanılan organik asittir.
-
Formik Asit: Özellikle yün ve poliamid boyamalarında kullanılan zayıf organik asittir.
-
Hidrojen Peroksit: Pamuk ağartma işlemlerinde kullanılan en yaygın oksitleyici ağartma maddesidir.
-
Peroksit Stabilizatörü: Hidrojen peroksidin kontrollü çalışmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
İndirgeme Maddesi: Küp ve dispers boyama işlemlerinde indirgeme amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Oksitleyici Madde: İndirgenmiş boyarmaddenin tekrar çözünmez hale gelmesini sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Sabitleyici: Boyarmaddenin elyafa daha güçlü bağlanmasını sağlayarak yaş haslıklarını artıran yardımcı kimyasaldır.
-
Katyonik Sabitleyici: Reaktif boyamalarda yıkama haslığını artırmak amacıyla kullanılan katyonik yardımcı kimyasaldır.
-
Sabunlama Maddesi: Boyama sonrasında elyafa bağlanmamış boyarmaddelerin uzaklaştırılmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Temizleme Maddesi: Ham kumaş üzerindeki doğal yağ, vaks ve kirleri uzaklaştıran yardımcı kimyasaldır.
-
Yağ Sökücü: İplik veya kumaş üzerindeki yağların uzaklaştırılması amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Köpük Kesici: Boyama banyosunda oluşan köpüğü kontrol altına alan yardımcı kimyasaldır.
-
Kaydırıcı: Kumaşın makine içerisindeki hareketini kolaylaştırarak sürtünmeyi azaltan yardımcı kimyasaldır.
-
Yumuşatıcı: Kumaşa daha yumuşak ve dolgun bir tutum kazandıran terbiye kimyasalıdır.
-
Silikon Yumuşatıcı: Silikon esaslı yapısıyla yüksek yumuşaklık ve kayganlık sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Mikro Emülsiyon Silikon: Kumaşa yumuşaklık kazandırırken sararma riskini azaltan silikon bazlı yardımcı kimyasaldır.
-
Hidrofil Yumuşatıcı: Kumaşın su emiciliğini koruyarak yumuşaklık sağlayan özel yumuşatıcıdır.
-
Antistatik Apre: Kumaş yüzeyinde statik elektrik oluşumunu azaltan yardımcı kimyasaldır.
-
Su İtici Apre: Kumaş yüzeyine su iticilik özelliği kazandıran yardımcı kimyasaldır.
-
Yağ İtici Apre: Kumaşın yağ bazlı sıvılara karşı direnç kazanmasını sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Kir İtici Apre: Kumaşın kirlenmesini geciktiren yüzey işlemi sağlayan yardımcı kimyasaldır.
-
Alev Geciktirici Apre: Kumaşın yanma hızını azaltan veya yanmayı geciktiren yardımcı kimyasaldır.
-
Antibakteriyel Apre: Kumaş üzerinde bakteri gelişimini önleyen fonksiyonel yardımcı kimyasaldır.
-
Antiviral Apre: Kumaş yüzeyindeki virüs aktivitesini azaltmaya yönelik geliştirilmiş fonksiyonel yardımcı kimyasaldır.
-
Ultraviyole Koruyucu Apre: Kumaşa ultraviyole ışınlarına karşı koruma özelliği kazandıran yardımcı kimyasaldır.
-
Kırışmazlık Reçinesi: Selülozik kumaşlarda kırışmayı azaltmak amacıyla kullanılan reçine esaslı yardımcı kimyasaldır.
-
Çekmezlik Apre: Kumaşın yıkama sonrası boyutsal değişimini azaltmaya yönelik uygulanan yardımcı kimyasaldır.
-
Enzim: Tekstil proseslerinde biyolojik reaksiyonları hızlandırmak amacıyla kullanılan protein yapılı biyokimyasal katalizördür.
-
Selülaz Enzimi: Biyoparlatma ve denim yıkama işlemlerinde kullanılan enzimdir.
-
Amilaz Enzimi: Haşıl sökme işlemlerinde nişasta esaslı haşılların uzaklaştırılması amacıyla kullanılan enzimdir.
-
Pektinaz Enzimi: Pamuk ön terbiyesinde doğal pektin maddelerinin uzaklaştırılmasını sağlayan enzimdir.
-
Katalaz Enzimi: Ağartma sonrası kumaş üzerinde kalan hidrojen peroksiti parçalayarak nötralizasyon sağlayan enzimdir.
-
Biyoparlatma: Selülaz enzimi kullanılarak kumaş yüzeyindeki serbest liflerin uzaklaştırılması işlemidir.
-
Haşıl Sökme Kimyasalı: Dokuma sonrası haşıl maddelerini kumaştan uzaklaştırmak amacıyla kullanılan yardımcı kimyasaldır.
-
Optik Beyazlatıcı Yardımcısı: Optik beyazlatıcıların kumaşa daha homojen bağlanmasını destekleyen yardımcı kimyasaldır.
• Sertifika: Bir ürünün, prosesin veya yönetim sisteminin belirli standartlara uygun olduğunu gösteren bağımsız kuruluş tarafından düzenlenen resmi belgedir.
• Uygunluk Belgesi: Bir ürünün ilgili mevzuat, standart veya teknik şartnameye uygun olduğunu gösteren resmi dokümandır.
• Belgelendirme: Bir ürün, hizmet veya yönetim sisteminin belirlenen kriterlere uygunluğunun bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanması sürecidir.
• Akreditasyon: Bir belgelendirme veya laboratuvar kuruluşunun teknik yeterliliğinin yetkili akreditasyon kurumu tarafından resmen onaylanmasıdır.
• OEKO-TEX® STANDARD 100: Tekstil ürünlerinin insan sağlığı açısından zararlı kimyasal maddeler içermediğini doğrulayan uluslararası ürün sertifikasıdır.
• OEKO-TEX® MADE IN GREEN: Ürünün zararlı maddeler açısından test edildiğini, çevre dostu üretildiğini ve izlenebilir bir tedarik zincirine sahip olduğunu gösteren etikettir.
• OEKO-TEX® STeP: Tekstil ve deri üretim tesislerinin sürdürülebilir üretim uygulamalarını değerlendiren uluslararası sertifikasyon sistemidir.
• OEKO-TEX® ECO PASSPORT: Tekstil üretiminde kullanılan kimyasal, boya ve yardımcı maddelerin insan sağlığına ve çevreye uygunluğunu doğrulayan sertifikadır.
• OEKO-TEX® ORGANIC COTTON: Organik pamuktan üretilmiş ve zararlı maddeler açısından test edilmiş tekstil ürünlerini belgeleyen sertifikadır.
• GOTS (Global Organic Textile Standard): Organik tekstil ürünlerinin üretiminden etiketlenmesine kadar tüm süreçleri kapsayan uluslararası sertifikasyon standardıdır.
• GRS (Global Recycled Standard): Geri dönüştürülmüş malzeme içeriğini, çevresel uygulamaları ve sosyal kriterleri doğrulayan uluslararası standarttır.
• RCS (Recycled Claim Standard): Üründeki geri dönüştürülmüş malzeme oranının doğrulanmasını sağlayan uluslararası standarttır.
• OCS (Organic Content Standard): Tekstil ürünlerindeki organik hammadde oranını doğrulayan uluslararası standarttır.
• RWS (Responsible Wool Standard): Yünün hayvan refahı ve çevresel kriterlere uygun şekilde üretildiğini belgeleyen uluslararası standarttır.
• RMS (Responsible Mohair Standard): Mohair lifinin sorumlu üretim kriterlerine uygun olarak elde edildiğini doğrulayan standarttır.
• RAS (Responsible Alpaca Standard): Alpaka lifinin sürdürülebilir ve etik koşullarda üretildiğini belgeleyen standarttır.
• Better Cotton: Pamuğun çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik ilkelerine uygun şekilde üretildiğini destekleyen uluslararası girişimdir.
• bluesign®: Tekstil üretiminde kullanılan kimyasalların, proseslerin ve kaynak tüketiminin çevre ve insan sağlığı açısından kontrol altında tutulmasını sağlayan uluslararası sistemdir.
• ZDHC (Zero Discharge of Hazardous Chemicals): Tekstil ve ayakkabı sektöründe tehlikeli kimyasalların kullanımını ve deşarjını azaltmayı hedefleyen küresel girişimdir.
• ZDHC MRSL: Tekstil üretiminde kullanılmasına izin verilmeyen veya sınırlandırılan kimyasalların listesidir.
• REACH: Avrupa Birliği'nin kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanmasına ilişkin mevzuatıdır.
• SVHC (Yüksek Önem Arz Eden Maddeler): REACH kapsamında insan sağlığı veya çevre açısından yüksek risk taşıyan kimyasal maddeleri ifade eder.
• RoHS: Elektrikli ve elektronik ürünlerde belirli zararlı maddelerin kullanımını sınırlandıran Avrupa Birliği direktifidir.
• PFAS: Kalıcı florlu kimyasallar grubudur. Birçok ülkede tekstil ürünlerinde kullanımı giderek sınırlandırılmaktadır.
• CPSIA: Amerika Birleşik Devletleri'nde özellikle çocuk ürünleri için güvenlik gerekliliklerini belirleyen tüketici güvenliği yasasıdır.
• Proposition 65: Kaliforniya eyaletinde kansere veya üreme sağlığına zarar verebilecek kimyasallar konusunda uyarı zorunluluğu getiren mevzuattır.
• CE İşareti: Bir ürünün ilgili Avrupa Birliği mevzuatına uygun olduğunu gösteren uygunluk işaretidir.
• UKCA İşareti: Bir ürünün Birleşik Krallık teknik düzenlemelerine uygun olduğunu gösteren uygunluk işaretidir.
• ISO 9001 Belgesi: Kuruluşun kalite yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 14001 Belgesi: Kuruluşun çevre yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 45001 Belgesi: Kuruluşun iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO 50001 Belgesi: Kuruluşun enerji yönetim sistemi uyguladığını gösteren uluslararası belgedir.
• ISO/IEC 17025 Akreditasyonu: Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının teknik yeterliliğini gösteren uluslararası akreditasyondur.
• Higg FEM (Facility Environmental Module): Üretim tesislerinin çevresel performansını değerlendirmek amacıyla kullanılan uluslararası değerlendirme aracıdır.
• Higg FSLM (Facility Social & Labor Module): İşletmelerin sosyal uygunluk ve çalışma koşullarını değerlendiren Higg modülüdür.
• Higg BRM (Brand & Retail Module): Marka ve perakendecilerin sürdürülebilirlik performansını değerlendiren Higg modülüdür.
• Textile Exchange: Sürdürülebilir tekstil ve hammadde kullanımını teşvik eden uluslararası kâr amacı gütmeyen kuruluştur.
• amfori BSCI: Tedarik zincirlerinde etik çalışma koşullarını ve sosyal uygunluğu geliştirmeyi amaçlayan uluslararası denetim programıdır.
• SEDEX: Tedarik zincirlerinde etik ticaret, işçi hakları, çevre ve iş güvenliği performansını değerlendirmeye yönelik uluslararası platformdur.
• SMETA: SEDEX tarafından kullanılan sosyal uygunluk denetim metodolojisidir.
• WRAP (Worldwide Responsible Accredited Production): Hazır giyim ve tekstil üretim tesislerinin etik üretim ilkelerine uygunluğunu belgeleyen uluslararası sertifikasyon programıdır.
• SA8000: İşçi hakları, çalışma koşulları ve sosyal sorumluluk kriterlerini kapsayan uluslararası yönetim standardıdır.
• ISO 26000: Kuruluşlara sosyal sorumluluk uygulamaları konusunda rehberlik sağlayan uluslararası standarttır.
• LWG (Leather Working Group): Deri üreticilerinin çevresel performansını değerlendiren uluslararası sertifikasyon sistemidir.
• AATCC: Amerika To'qimachilik Kimyogarlari va Bo'yoqchilari Assotsiatsiyasi.
• ASTM: Amerika Sinov va Materiallar Jamiyati tomonidan nashr etilgan xalqaro standartlar.
• BS: Buyuk Britaniya milliy standartlari.
• CEN: Yevropa standartlashtirish qo'mitasi.
• CIE: Yoritish bo'yicha xalqaro komissiya.
• CRI: Rangni ko'rsatish indeksi, bu yorug'lik manbai tabiiy yorug'likda ranglarni qanchalik aniq aks ettirishini ko'rsatadi.
• CCT: Kelvinda yorug'lik manbasining ko'rinadigan rang haroratini ifodalovchi korrelyatsion rang harorati.
• CMC: To'qimachilik sanoatida keng qo'llaniladigan rang farqini hisoblash usuli.
• CMYK: Bu ko'k, binafsha, sariq va qora ranglar uchun bosma tizimlarida ishlatiladigan rang palitrasi.
• CRI: Ranglarni ko'rsatish indeksi.
• CSV: Vergul bilan ajratilgan ma'lumotlar fayli formati.
• DIN: Germaniya standartlashtirish instituti.
• EN: Yevropa standarti.
• GSM: Bu grammage qiymati bo'lib, matoning kvadrat metrga grammdagi og'irligini ko'rsatadi.
• GRS: Global qayta ishlangan kontent standarti.
• GOTS: Organik to'qimachilik uchun global standart.
• HSL: Rang rangi, to'yinganligi va ochligiga asoslangan rang shkalasi.
• HSV: Rang rangi, to'yinganlik va binafsha rangga asoslangan rang modeli.
• ISO: Xalqaro standartlashtirish tashkiloti.
• JIS: Yaponiya sanoat standartlari.
• K/S: Bu Kubelka-Munk nazariyasiga muvofiq hisoblangan rang intensivligi qiymati.
• LABORATOR: CIELAB ranglar maydoni.
• LCh: Yorug'lik, Xroma va Rang burchagi qiymatlaridan tashkil topgan rang maydoni.
• LED: Yorug'lik chiqaradigan diod texnologiyasi.
• LIMS: Laboratoriya axborotini boshqarish tizimi.
• LRV: Yorug'likni qaytarish qiymati.
• MI: Metamerizm indeksi.
• MRSL: Ishlab chiqarish jarayonlarida foydalanish taqiqlangan yoki cheklangan kimyoviy moddalar ro'yxati.
• MSDS: Kimyoviy xavfsizlik ma'lumotlari varag'i.
• MSA: O'lchov tizimlarini tahlil qilish.
• MUNSELL: Ranglar rangi, kattaligi va to'yinganligiga qarab tasniflanadigan rang tizimi.
• nm: Nanometr. Yorugʻlik toʻlqin uzunligini ifodalovchi uzunlik birligi.
• OBA: Optik yoritgich.
• OCS: Organik ingredientlar standarti.
• OEM: Asl uskunalar ishlab chiqaruvchisi.
• OQC: Chiquvchi sifat nazorati.
• PFAS: Turg'un ftorlangan kimyoviy moddalar guruhi.
• SHV: Shaxsiy himoya vositalari.
• QA: Sifat kafolati.
• QC: Sifat nazorati.
• QC dasturiy ta'minoti: Sifatni boshqarish jarayonlarini raqamli boshqarish imkonini beruvchi dasturiy ta'minot.
• RGB: Bu qizil, yashil va ko'k ranglar palitrasi.
• RCS: Qayta ishlangan kontent standarti.
• RF: Rang aniqligi indeksi.
• Rg: Rang gamuti indeksi.
• RFT: Birinchi marta to'g'ri ishlab chiqarish tezligi.
• RH: Nisbiy namlik.
• RSL: Yakuniy mahsulotda ruxsat etilmagan yoki cheklangan kimyoviy moddalar ro'yxati.
• SPD: Spektral quvvat taqsimoti.
• SPC: Statistik jarayonlarni boshqarish.
• SSI: Spektral o'xshashlik indeksi.
• SVHC: Juda yuqori darajadagi tashvish tug'diradigan moddalar.
• TDS: Texnik ma'lumotlar varag'i.
• TL84: Yevropa do'kon yoritgichlarini ifodalovchi standart lyuminestsent yorug'lik manbai.
• TSE: Turkiya Standartlari Instituti.
• UB: Ultrabinafsha nurlanish.
• UVA: Uzoq to'lqinli ultrabinafsha nurlanish.
• UVB: O'rta to'lqinli ultrabinafsha nurlanish.
• UVC: Qisqa to'lqinli ultrabinafsha nurlanish.
• VOC: Uchuvchan organik birikmalar.
• WI: Oqlik indeksi.
• XYZ: CIE tomonidan belgilangan asosiy rang koordinatalari tizimi.
• YI: Sariqlik indeksi.
• ZDHC: Xavfli kimyoviy moddalarni nolga teng miqdorda chiqarib tashlash dasturi.
• ΔE: Ranglarning umumiy farqi.
• ΔL*: Span farqi.
• Δa*: Qizil va yashil o'qlar orasidagi farq.
• Δb*: Sariq-ko'k o'q bo'ylab farq.
• ΔC*: Xromatik farq.
• ΔH*: Ohang farqi.
• Dijital Üretim: Üretim süreçlerinin yazılım, otomasyon ve veri teknolojileri ile yönetildiği üretim modelidir.
• Bağlantılı Fabrika: Üretim ekipmanlarının ve yazılımların ortak bir dijital ağ üzerinden haberleştiği üretim yapısıdır.
• Otonom Üretim: Üretim sistemlerinin minimum insan müdahalesi ile kendi kararlarını alarak çalışabilmesidir.
• Akıllı Karar Mekanizması: Gerçek zamanlı verileri analiz ederek otomatik karar verebilen yazılım altyapısıdır.
• Dijital Kalite Kontrol: Ölçüm ve kalite süreçlerinin sensörler ve yazılımlar aracılığıyla dijital olarak yönetilmesidir.
• Dijital Kalibrasyon: Ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgilerinin elektronik ortamda yönetilmesidir.
• Uzaktan Kalibrasyon Takibi: Kalibrasyon tarihleri ve durumlarının dijital sistemler üzerinden izlenmesini sağlayan uygulamadır.
• Akıllı Laboratuvar: Laboratuvar cihazlarının yazılımlar ile entegre çalıştığı dijital laboratuvar yapısıdır.
• Bağlantılı Ölçüm Cihazı: Ölçüm sonuçlarını doğrudan yazılımlara aktarabilen dijital cihazdır.
• Otomatik Veri Aktarımı: Ölçüm sonuçlarının manuel giriş gerektirmeden yazılımlara iletilmesidir.
• Merkezi Veri Yönetimi: Birden fazla laboratuvar veya fabrikanın verilerinin tek merkezde yönetilmesini sağlayan sistemdir.
• Çok Lokasyonlu Veri Yönetimi: Farklı tesislerde bulunan üretim ve laboratuvar verilerinin tek platform üzerinden yönetilmesidir.
• Bulut Senkronizasyonu: Verilerin internet üzerinden farklı cihazlar arasında otomatik olarak eşitlenmesidir.
• Veri Yedekleme: Dijital verilerin olası kayıplara karşı güvenli ortamlarda saklanması işlemidir.
• Dijital Onay Süreci: Kalite veya üretim onaylarının elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan iş akışıdır.
• Elektronik İmza: Dijital belgelerin güvenli şekilde onaylanmasını sağlayan elektronik doğrulama yöntemidir.
• Dijital Numune Takibi: Laboratuvara gelen numunelerin elektronik ortamda kayıt altına alınması ve izlenmesidir.
• Numune Yaşam Döngüsü: Bir numunenin kabulünden arşivlenmesine kadar geçen tüm sürecin dijital olarak yönetilmesidir.
• Laboratuvar Otomasyonu: Deney, ölçüm, raporlama ve veri yönetimi süreçlerinin otomatik olarak yürütülmesidir.
• Üretim İzlenebilirliği: Üretim sırasında oluşan tüm verilerin geriye dönük olarak takip edilebilmesini sağlayan sistemdir.
• Dijital Ürün Pasaportu: Bir ürünün hammaddesi, üretim süreci, çevresel etkileri ve yaşam döngüsüne ilişkin bilgileri dijital ortamda sunan kayıt sistemidir.
• Veri Görselleştirme: Ölçüm ve üretim verilerinin grafikler, tablolar ve panolar ile anlaşılır şekilde sunulmasıdır.
• Gösterge Paneli: Kritik performans göstergelerini tek ekranda görüntülemeyi sağlayan dijital kontrol panelidir.
• Anahtar Performans Göstergesi: Bir sürecin performansını ölçmek için kullanılan temel ölçüttür.
• İş Zekâsı: İşletme verilerinin analiz edilerek yönetsel kararları desteklemesini sağlayan yazılım yaklaşımıdır.
• Veri Analitiği: Büyük miktardaki verilerin incelenerek eğilimlerin ve ilişkilerin ortaya çıkarılması sürecidir.
• Tahmine Dayalı Kalite Kontrol: Üretim verileri analiz edilerek kalite problemlerinin oluşmadan önce tahmin edilmesini sağlayan yöntemdir.
• Dijital Reçete Optimizasyonu: Boya reçetelerinin yazılım algoritmaları ile en uygun maliyet ve kaliteye göre optimize edilmesidir.
• Akıllı Reçete Hesaplama: Boya reçetelerinin yapay zekâ veya matematiksel modeller kullanılarak otomatik oluşturulmasıdır.
• Dijital Renk Onayı: Numune renklerinin dijital ölçüm verileri kullanılarak onaylanması sürecidir.
• Uzaktan Renk Onayı: Farklı lokasyonlardaki kullanıcıların aynı spektral veriler üzerinden renk değerlendirmesi yapabilmesini sağlayan yöntemdir.
• Spektral Veri Paylaşımı: Ölçülen spektral verilerin dijital ortamda farklı kullanıcılar veya kuruluşlarla paylaşılmasıdır.
• Dijital Renk Arşivi: Ölçülen renklerin ve spektral verilerin elektronik ortamda uzun süreli saklanmasıdır.
• Kolektif Bilgi Yönetimi: Kurum içinde oluşan teknik bilgi ve deneyimlerin ortak veri tabanında toplanarak yönetilmesidir.
• Bilgi Yönetim Sistemi: Kurumsal bilgi ve dokümanların düzenli şekilde saklanmasını ve erişilmesini sağlayan sistemdir.
• Süreç Otomasyonu: Tekrarlayan iş süreçlerinin yazılımlar aracılığıyla otomatik olarak yürütülmesidir.
• Robotik Süreç Otomasyonu: Dijital iş süreçlerinin yazılım robotları tarafından otomatik olarak gerçekleştirilmesidir.
• Makineden Makineye İletişim: Üretim ekipmanlarının insan müdahalesi olmadan birbirleriyle veri alışverişi yapabilmesini sağlayan iletişim yapısıdır.
• Akıllı Sensör Ağı: Birden fazla sensörün ortak bir sistem üzerinden veri paylaşarak çalıştığı ölçüm altyapısıdır.
• Veri Bütünlüğü: Dijital verilerin doğruluğunun, eksiksizliğinin ve değiştirilemezliğinin korunmasıdır.
• Dijital İz: Dijital sistemlerde gerçekleştirilen tüm işlemlerin kayıt altına alınmasıdır.
• Denetim Kaydı: Yazılım üzerinde yapılan tüm işlemlerin zaman bilgisiyle birlikte kayıt altına alınmasını sağlayan sistemdir.
Bu paragraf. Ushbu matnni o'zgartirish yoki tahrirlash uchun bosing. Bu juda oson.
-
Renk Yönetimi: Tasarımdan üretime ve kalite kontrole kadar tüm süreçlerde rengin doğru, tutarlı ve tekrarlanabilir şekilde yönetilmesini sağlayan sistematik yaklaşımdır.
-
Dijital Renk Yönetimi: Renk bilgilerinin sayısal veriler kullanılarak ölçülmesi, analiz edilmesi, paylaşılması ve yönetilmesi sürecidir.
-
Renk Yönetim Sistemi: Renk ölçümü, değerlendirmesi, reçeteleme, kalite kontrol ve raporlamayı tek platformda yöneten yazılım altyapısıdır.
-
Renk Standardizasyonu: Aynı rengin farklı zamanlarda, farklı üretim tesislerinde ve farklı cihazlarda tutarlı şekilde elde edilmesini sağlayan süreçtir.
-
Renk Standardı: Üretimde referans olarak kullanılan ve onaylanmış renk değeridir.
-
Renk Referansı: Kalite kontrol sırasında karşılaştırma amacıyla kullanılan onaylı renk örneğidir.
-
Dijital Renk Standardı: Fiziksel numune yerine spektral verilerle tanımlanan referans renktir.
-
Renk Spesifikasyonu: Bir rengin toleransları, ışık kaynakları, gözlemci açısı ve ölçüm koşullarıyla birlikte teknik olarak tanımlanmasıdır.
-
Renk Kimliği: Bir rengi diğerlerinden ayıran tüm ölçülebilir teknik özelliklerin bütünüdür.
-
Renk Doğruluğu: Ölçülen rengin hedef renge ne kadar yakın olduğunu ifade eden performans göstergesidir.
-
Renk Tutarlılığı: Aynı rengin farklı üretimlerde birbirine uygun olarak elde edilmesidir.
-
Renk Tekrarlanabilirliği: Aynı numunenin aynı koşullarda yapılan ölçümlerinde benzer sonuçlar elde edilmesidir.
-
Renk Yeniden Üretilebilirliği: Aynı rengin farklı cihazlarda veya farklı laboratuvarlarda benzer sonuçlarla üretilebilmesidir.
-
Renk Toleransı: Referans renk ile üretim rengi arasında kabul edilebilir maksimum renk farkıdır.
-
Geçti/Kaldı Değerlendirmesi: Ölçülen rengin belirlenen tolerans sınırları içerisinde olup olmadığını gösteren kalite değerlendirmesidir.
-
Renk Karşılaştırması: İki veya daha fazla rengin sayısal veriler kullanılarak değerlendirilmesi işlemidir.
-
Görsel Renk Değerlendirmesi: Renklerin standart ışık koşullarında insan gözü ile karşılaştırılması işlemidir.
-
Sayısal Renk Değerlendirmesi: Spektrofotometre ölçümleri kullanılarak yapılan objektif renk değerlendirmesidir.
-
Objektif Renk Ölçümü: İnsan yorumundan bağımsız olarak cihazlarla gerçekleştirilen renk ölçümüdür.
-
Subjektif Renk Değerlendirmesi: Renklerin insan gözü ile yapılan görsel değerlendirmesidir.
-
Renk Onayı: Üretim renginin referans renge uygun olduğunun doğrulanması işlemidir.
-
Dijital Renk Onayı: Spektral veriler kullanılarak gerçekleştirilen elektronik renk onay sürecidir.
-
Uzaktan Renk Onayı: Aynı spektral verilerin farklı lokasyonlarda değerlendirilmesiyle yapılan renk onay yöntemidir.
-
Renk İzlenebilirliği: Bir rengin ilk laboratuvar çalışmasından nihai ürüne kadar tüm süreçlerinin takip edilebilmesidir.
-
Renk Geçmişi: Bir renge ait tüm ölçüm, reçete ve kalite kayıtlarının kronolojik olarak saklanmasıdır.
-
Renk Arşivi: Onaylı renklerin ve ölçüm kayıtlarının dijital olarak saklandığı veri tabanıdır.
-
Renk Kütüphanesi: Standart renklerin, müşteri renklerinin ve kurumsal renk verilerinin saklandığı dijital koleksiyondur.
-
Renk Veritabanı: Renk ölçümleri, spektral veriler ve reçetelerin merkezi olarak saklandığı veri yapısıdır.
-
Spektral Veri Yönetimi: Spektral ölçüm verilerinin güvenli şekilde saklanması, analiz edilmesi ve paylaşılması sürecidir.
-
Spektral Veri Paylaşımı: Spektral ölçüm sonuçlarının farklı laboratuvarlar veya işletmeler arasında kayıpsız aktarılmasıdır.
-
Renk Hafızası: Daha önce onaylanmış renklerin ve ölçüm bilgilerinin dijital olarak saklanmasıdır.
-
Kurumsal Renk Hafızası: İşletmenin yıllar içinde oluşturduğu tüm renk bilgisinin merkezi veri tabanında korunmasıdır.
-
Renk Reçetesi: Hedef rengi elde etmek amacıyla hazırlanan boya ve yardımcı kimyasal formülüdür.
-
Reçete Yönetimi: Boya reçetelerinin oluşturulması, saklanması, revize edilmesi ve izlenmesini sağlayan süreçtir.
-
Reçete Hesaplama: Hedef renge ulaşmak için gerekli boyarmadde miktarlarının matematiksel olarak belirlenmesidir.
-
Reçete Optimizasyonu: Aynı rengi daha düşük maliyet veya daha yüksek doğrulukla elde etmeye yönelik reçete iyileştirme işlemidir.
-
Laboratuvar Düzeltmesi: Laboratuvar boyamalarında hedef renge ulaşmak amacıyla reçetede yapılan düzeltmedir.
-
Üretim Düzeltmesi: Seri üretimde oluşan renk sapmalarını gidermek amacıyla yapılan reçete revizyonudur.
-
Renk Tahmini: Hedef rengin ölçüm verileri kullanılarak önceden hesaplanmasıdır.
-
Spektral Renk Tahmini: Spektral veriler kullanılarak hedef rengin matematiksel olarak hesaplanmasıdır.
-
Renk Eşleştirme: Ölçülen rengin referans renkle en yüksek uyumu sağlayacak şekilde ayarlanması işlemidir.
-
Spektral Eşleştirme: Spektral reflektans eğrilerinin karşılaştırılarak renk uyumunun değerlendirilmesidir.
-
Metamerizm Yönetimi: Farklı ışık kaynakları altında oluşabilecek renk farklılıklarının analiz edilmesi ve kontrol edilmesidir.
-
Çoklu Işık Kaynağı Analizi: Bir rengin D65, A, TL84, D50 gibi farklı standart ışık kaynakları altında değerlendirilmesidir.
-
Lot Yönetimi: Aynı renge ait farklı üretim partilerinin dijital olarak takip edilmesi ve karşılaştırılmasıdır.
-
Partiler Arası Renk Kontrolü: Farklı üretim partilerindeki renklerin birbirine uygunluğunun değerlendirilmesidir.
-
Parti İçi Renk Homojenliği: Aynı üretim partisi içerisindeki renk dağılımının tutarlılığıdır.
-
Renk Trend Analizi: Renk ölçüm sonuçlarının zaman içerisindeki değişiminin analiz edilmesidir.
-
Renk Performans Analizi: Üretim süreçlerindeki renk başarısının istatistiksel olarak değerlendirilmesidir.
-
Renk İstatistikleri: Renk ölçümlerinin ortalama, minimum, maksimum ve standart sapma gibi yöntemlerle analiz edilmesidir.
-
Kalibrasyon Yönetimi: Ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgilerinin planlanması ve takip edilmesini sağlayan süreçtir.
-
Cihazlar Arası Uyum: Aynı numunenin farklı ölçüm cihazlarında benzer sonuçlar vermesini ifade eder.
-
Veri Bütünlüğü: Ölçüm verilerinin doğruluğunun, eksiksizliğinin ve değiştirilemezliğinin korunmasıdır.
-
Dijital İzlenebilirlik: Renk ölçümü ve kalite kontrol süreçlerinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin kayıt altına alınmasıdır.
-
Renk Raporlaması: Ölçüm sonuçlarının, tolerans değerlendirmelerinin ve kalite analizlerinin rapor haline getirilmesidir.
-
Entegre Renk Yönetimi: Spektrofotometreler, laboratuvar yazılımları, üretim sistemleri ve kalite kontrol süreçlerinin tek platformda birlikte yönetilmesini sağlayan yaklaşımdır.
-
Renk Verisi: Bir rengi tanımlayan sayısal ölçüm bilgilerinin tamamıdır.
-
Ana Renk Verisi: Referans olarak kullanılan ve değiştirilmeden korunan temel renk kaydıdır.
-
Referans Veri: Karşılaştırmalarda esas alınan ölçüm verisidir.
-
Üretim Verisi: Seri üretim sırasında elde edilen renk ölçüm bilgileridir.
-
Laboratuvar Verisi: Laboratuvar numunelerine ait ölçüm kayıtlarıdır.
-
Ölçüm Geçmişi: Bir numuneye ait tüm ölçümlerin kronolojik olarak saklanmasıdır.
-
Tekrarlı Ölçüm: Aynı numunenin güvenilirliği doğrulamak amacıyla birden fazla kez ölçülmesidir.
-
Ortalama Ölçüm: Birden fazla ölçüm sonucunun ortalama değeridir.
-
Çok Noktalı Ölçüm: Aynı numunenin farklı bölgelerinden ölçüm alınarak ortalama rengin belirlenmesidir.
-
Numune Kimliği: Ölçülen numuneye verilen benzersiz tanımlayıcı bilgidir.
-
Standart Numune: Üretimde referans olarak kabul edilen onaylı numunedir.
-
Üretim Numunesi: Seri üretim sırasında ölçülen numunedir.
-
Onay Numunesi: Müşteri veya kalite birimi tarafından kabul edilen referans numunedir.
-
Ret Numunesi: Tolerans dışında kaldığı için kabul edilmeyen numunedir.
-
Renk Kararlılığı: Bir rengin zaman içerisinde özelliklerini koruyabilme yeteneğidir.
-
Renk Sürekliliği: Farklı üretimlerde aynı rengin korunabilmesidir.
-
Renk Homojenliği: Bir yüzey üzerindeki renk dağılımının eşit olmasıdır.
-
Ton Sapması: Hedef renge göre oluşan ton farklılığıdır.
-
Doygunluk Sapması: Hedef renge göre oluşan kroma farklılığıdır.
-
Açıklık Sapması: Referans renge göre oluşan açıklık-koyuluk farkıdır.
-
Dijital İş Emri: Ölçüm ve kalite süreçlerinin elektronik ortamda yönetildiği iş emridir.
-
Elektronik Onay: Fiziksel evrak kullanılmadan gerçekleştirilen dijital onay sürecidir.
-
Versiyon Yönetimi: Renk standartları ve reçetelerde yapılan değişikliklerin kayıt altına alınmasıdır.
-
Revizyon Geçmişi: Bir renk standardında yapılan tüm değişikliklerin kayıtlarıdır.
-
İlk Seferde Doğru Üretim: Hedef rengin ilk üretimde tolerans içinde elde edilme başarısıdır.
-
Renk Başarı Oranı: Üretimlerin tolerans içerisinde tamamlanma yüzdesidir.
-
Düzeltme Oranı: Üretimde yapılan renk düzeltmelerinin toplam üretime oranıdır.
-
Ortalama Renk Sapması: Üretim boyunca oluşan ortalama renk farkıdır.
-
Kurumsal Renk Standardı: Şirket genelinde ortak olarak kullanılan resmi renk standardıdır.
-
Müşteri Renk Standardı: Belirli bir müşteriye ait onaylı referans renklerdir.
-
Tedarikçi Renk Standardı: Tedarikçilerle ortak kullanılan referans renklerdir.
-
Global Renk Yönetimi: Birden fazla ülkedeki tesislerde ortak renk standardının uygulanmasıdır.
-
Çok Tesisli Renk Yönetimi: Farklı fabrikalarda aynı renk standartlarının kullanılmasını sağlayan yönetim yaklaşımıdır.
Bu paragraf. Ushbu matnni o'zgartirish yoki tahrirlash uchun bosing. Bu juda oson.
◉ CIEDE2000
ΔE00 = √[(ΔL′/kLSL)² + (ΔC′/kCSC)² + (ΔH′/kHSH)² + RT(ΔC′/kCSC)(ΔH′/kHSH)]
◉ CIE76 Color Difference
ΔE*ab = √[(ΔL*)² + (Δa*)² + (Δb*)²]
◉ CMC (2:1)
ΔECMC = √[(ΔL/2SL)² + (ΔC/SC)² + (ΔH/SH)²]
◉ CIE94
ΔE94 = √[(ΔL/kLSL)² + (ΔC/kCSC)² + (ΔH/kHSH)²]
◉ Chroma
C* = √[(a*)² + (b*)²]
◉ Chroma Difference
ΔC* = C₂* − C₁*
◉ Hue Angle
h° = tan⁻¹(b*/a*)
◉ Hue Difference
ΔH* = √[(ΔE*)² − (ΔL*)² − (ΔC*)²]
◉ Instrument Agreement
IIA = ΔE(Standard Instrument, Test Instrument)
◉ Spectral Color Matching Mathematics
Rmix(λ) = f[R₁(λ), R₂(λ), … , Rn(λ)]
◉ Spectral Reflectance
R(λ) = Reflected Light / Incident Light
◉ Spectral Transmittance
T(λ) = Transmitted Light / Incident Light
◉ Absorbance
A = −log₁₀(T)
◉ Reflectance
R = Ir / Ii
◉ Transmittance
T = It / Ii
◉ Absorbance
A = −log₁₀(T)
◉ Optical Density
OD = log₁₀(1/T)
◉ Kubelka–Munk Color Matching
K/S = (1 − R)² / 2R
◉ Kubelka–Munk Mixing
(K/S)mix = Σ ci(K/S)i
◉ Kubelka–Munk Reflectance
R = 1 + (K/S) − √[(K/S)² + 2(K/S)]
◉ Inter-Instrument Repeatability
σII = √[Σ(ΔEi²)/(n−1)]
◉ Instrument Agreement
IIA = ΔE(Standard Instrument, Test Instrument)
◉ Spectral Difference
ΔR(λ) = Rsample(λ) − Rstandard(λ)
◉ Spectral RMS Error
RMSE = √[(ΣΔR²)/n]
◉ Spectral Match Quality
SQ = 100 − RMSE
◉ XYZ Normalization
x = X/(X+Y+Z)
y = Y/(X+Y+Z)
z = Z/(X+Y+Z)
◉ Tristimulus Integration
X = k∫S(λ)R(λ)x̅(λ)dλ
Y = k∫S(λ)R(λ)y̅(λ)dλ
Z = k∫S(λ)R(λ)z̅(λ)dλ
◉ Metamerism Index
MI = ΔE(D65) − ΔE(A) veya MI = ΔEM = √[(ΔL)² + (Δa)² + (Δb)²]
◉ CIE Whiteness Index
W = Y + 800(xn − x) + 1700(yn − y)
◉ CIE Tint
Tw = 900(xn − x) − 650(yn − y)
◉ ASTM E313 Yellowness Index
YI = 100(1.3013X − 1.1498Z) / Y
◉ Hunter Whiteness
WI = L − 3b
◉ Chromaticity Coordinates
x = X / (X + Y + Z)
y = Y / (X + Y + Z)
z = Z / (X + Y + Z)
◉ Color Strength (K/S)
K/S = (1 − R)² / (2R)
◉ Relative Color Strength
Relative Strength (%) = [(K/S)sample / (K/S)standard] × 100
◉ Relative SPD
SPDrelative = SPD / SPDmax
◉ Illuminant Difference
ΔSPD = Σ|SPD₁−SPD₂|
◉ Daylight Simulation Error
DSE = RMSE(SPDmeasured, SPDreference)
◉ Illuminant Similarity Index
ISI = 100 − RMSE
◉ Signal-to-Noise Ratio
SNR = Signal / Noise
◉ Dynamic Range
DR = Maximum Signal / Minimum Detectable Signal
◉ Repeatability
σ = √[Σ(x−x̄)²/(n−1)]
◉ Inter-Instrument Agreement
IIA = Mean ΔE between Instruments
◉ Short-Term Repeatability
ΔErepeat
◉ Long-Term Stability
ΔEstability = ΔE(today, calibration reference)
◉ Fabric Weight (GSM)
GSM = Weight (g) / Area (m²)
◉ Shrinkage
Shrinkage (%) = [(L₀ − L₁) / L₀] × 100
◉ Growth
Growth (%) = [(L₁ − L₀) / L₀] × 100
◉ Moisture Regain
MR (%) = [(W − D) / D] × 100
◉ Moisture Content
MC (%) = [(W − D) / W] × 100
◉ Tex
Tex = Weight (g) / Length (1000 m)
◉ Denier
Den = Weight (g) / Length (9000 m)
◉ Metric Count (Nm)
Nm = Length (m) / Weight (g)
◉ English Cotton Count (Ne)
Ne = Length (840 yd hanks) / Weight (lb)
◉ Tensile Stress
σ = F / A
◉ Strain
ε = ΔL / L₀
◉ Young's Modulus
E = σ / ε
◉ CCT (McCamy)
n = (x − 0.3320)/(0.1858 − y)
CCT = −449n³ + 3525n² − 6823.3n + 5520.33
◉ CRI (Ra)
Ra = (ΣRi)/8
◉ TM-30 Fidelity
Rf = 100 − Mean Color Difference
◉ TM-30 Gamut
Rg = (Reference Area / Test Area) × 100
◉ Luminous Efficacy
η = Φ/P
◉ Illuminance
E = Φ/A
◉ Luminance
L = I/(A cosθ)
◉ Radiant Flux
Φe = dQ/dt
◉ Spectral Power Distribution
SPD = P(λ)
◉ Peak Wavelength
λpeak = max[P(λ)]
◉ Dominant Wavelength
λd = f(x,y)
◉ Excitation Purity
Pe = Distance(P→W)/Distance(S→W)
◉ UV Energy
EUV = ∫P(λ)dλ
◉ UV Ratio
UV Ratio = UV / Visible
◉ LED Spectral Match
ΔSPD = Σ|SPD₁−SPD₂|
◉ LED Similarity Index
LSI = 100 − RMSE(SPD)
◉ Combined Uncertainty
uc = √(u₁² + u₂² + … + un²)
◉ Expanded Uncertainty
U = kuc
◉ Relative Uncertainty
Ur = (U/Measured Value) ×100
AI Color Matching
◉ Euclidean Distance
d = √[Σ(xi−yi)²]
◉ Mean Squared Error
MSE = (Σ(yi−ŷi)²)/n
◉ Root Mean Squared Error
RMSE = √MSE
◉ Mean Absolute Error
MAE = (Σ|yi−ŷi|)/n
◉ Coefficient of Determination
R² = 1 − SSres/SStot
Bu paragraf. Ushbu matnni o'zgartirish yoki tahrirlash uchun bosing. Bu juda oson.


